Кіріспе
Бірінші халықтар мен Канаданың Корольдігі арасындағы келісім 4 - бұл Виктория патшайым мен Кри және Саултео бірінші ұлттарының арасында жасалған келісім. 4-ші келісімге сәйкес аймақ қазіргі Оңтүстік Саскачеванның басым бөлігін, сонымен қатар қазіргі Манитобаның батыс және Альбертаның оңтүстік-шығыс бөлігін қамтиды. Бұл келісім К'Аппель келісім деп те аталады, өйткені оның алғашқы қол қоюы 1874 жылы 15 қыркүйекте Солтүстік-Батыс территориясындағы Форт К'Аппельде жүргізілді. Қосымша келісімдер немесе қосылулар 1877 жылдың қыркүйегіне дейін жалғасты. Бұл келісім Канададағы жергілікті тұрғындардың бір ғана келісім-шарты болып табылады, оған сәйкес жергілікті тұрғындардың түсіндіруі бар (осы кезде бас пасква жасаған пиктограмма).
Treaty 4 is a treaty established between Queen Victoria and the Cree and Saulteaux First Nation band governments. The area covered by Treaty 4 represents most of current day southern Saskatchewan, plus small portions of what are today western Manitoba and southeastern Alberta. This treaty is also called the Qu'Appelle Treaty, as its first signings were conducted at Fort Qu'Appelle, North West Territories, on 15 September 1874. Additional signings or adhesions continued until September 1877. This treaty is the only indigenous treaty in Canada that has a corresponding indigenous interpretation (a pictograph made at the time by Chief Paskwa).
Шарттың негіздемесі
1870 жылы Гудзон шығанағы компаниясы Руперттің жерін Канада доминионына 300 000 фунтқа сатты. Компанияның жері Роки тауларының шетіне дейін Ұлы көлдерге дейін созылып, Манитоба провинциясы мен Солтүстік-Батыс аумақтарына бөлінді. Жерлері сатылып кеткен жергілікті халықтар жер беру туралы келіссөздерге қатыспады. Сауда-саттық туралы білген соң, жергілікті тұрғындар оны мойындауды және өтемақы төлеуді талап етті. Кейінгі жылдары, 1871 және 1877 жылдар аралығында Канада мен Прерия алғашқы халықтары қол қойған он бір нөмірленген келісімдердің алғашқы жетпісі жасалды. Канада үкіметі алғашқы бес нөмірленген келісімді бірінші халықтардан елді мекендер, ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп үшін жер алу үшін келісті. Сондай-ақ, премьер-министр Джон Макдональд бұл жерді оңтүстік Саскачеванның Регина, Мус-Джоу және Свифт-Коррент қалалары арқылы өтетін трансконтиненталды темір жолды аяқтау үшін қажетті деп тапты. Канада үкіметі жергілікті халықтармен ықтимал қақтығыстар батыстағы ілгерілеуді бұзады деп қорқып отырды. Жалпы, жергілікті халықтар табиғи азық-түлік көзі жойылып, қоныс аударушылар келіп жатқандықтан, өзгерістердің болмай қалмайтынын білген. Олар келісім келіссөздері қорғаныс пен ресурстарды қамтамасыз етеді деп сенді. Келісімге сол кезде Гудзон шығанағы компаниясының форпосты болған Ква Аппель фортында қол қойылды. Келісімде көрсетілген жер қазіргі Саскачеванның оңтүстігінде орналасқан. Бірқатар метистер Шарт келіссөздеріне аудармашы ретінде қатысты және куәгер ретінде Шарт 4 -ге қол қойды. 1876 жылы 7 қыркүйекте Форт Уолштегі метистер 4-ші шартқа қосылу үшін Ассинибояның төрт ауданындағы метистер атынан инспектор Уолшқа өтініш берді, бірақ олардың өтініші қабылданбады. 1873 жылы алғашқы үш нөмірленген келісім жасалды, нәтижесінде жоспарланған трансконтиненттік темір жолдың нақты бағыты құрылды. Канада үкіметі қоныс аудару мен дамуды бастауға жеткілікті жер бар деп шешті. Сондықтан олар сол кезде басқа келісімшарттар жасасуға мүдделі емес еді. Алайда келісімге қатысты талқылауға қатыспаған жергілікті тұрғындар бизондардың азаюы мен қоныстанудың жалғасуына байланысты өздерінің болашағы үшін алаңдаушылық білдірді. Олар жаңадан қосылған елдердің оңтүстік-шығысында тұратын басқа да жергілікті қауымдардың өздері үшін келісімдерге қол қойғанын білген. Солтео бандиттерінің басшысы Сары перде, отарластар жергілікті тұрғындардың рұқсатынсыз ағаш кескенде, әрекетке кірісті. Ол келісімшарт жасасуды сұрағаннан кейін жауап алмағанда, ол шіркеудің есігіне қоныс аударушыларға бұдан былай ағаш кеспеуді ескертетін жазуды қойды, өйткені келісімшартсыз ағаш Саультоға тиесілі болды. Осы тұрақты қысымның салдарынан Канада үкіметі келісімдерді күткеннен ертерек келісуге келісті. Жергілікті тұрғындар жасаған бұзылулар жердің дамуына кедергі келтірді. 4-шарт келіссөздері баяу басталды және талқылау бірнеше рет кейінге қалдырылды. Келіссөздердегі жанжал әртүрлі топтар арасындағы келіспеушіліктерден туындады. Олар сонымен қатар канадалықтар мен комиссарларға қарсы наразылық білдірді, себебі Руперттің жерін сату және Гадсон шығанағы компаниясы алған 300 000 фунт стерлинг. Канадалық комиссарлар 1874 жылы 8 қыркүйекте аванпостқа келді, бірақ топтар өкілдерді таңдай алмады. Талқылаулар 11 қыркүйекке дейін кейінге қалдырылды, содан кейін олар кейбірін талқылауларда өздерінің жақтарын білдіру үшін сайлады. Алайда сол күні Саультолар канадалық комиссарларға хабаршы арқылы Хадсон шығанағы компаниясына тиесілі жерлерге келіссөздер жүргізу ыңғайсыз екенін хабарлады. Келісімді талқылау тағы да кейінге қалдырылды, ал келесі күні олар жергілікті тұрғындар тұрған жерге жақын лагерьде кездесті. Жергілікті тұрғындардың өкілі олардың Хадсон шығанағы компаниясы Руперт жері үшін алған 300 000 фунт стерлинг төлеуді қалайтынын айтты. Моррис бұл өтінішті қабылдамады және оны берілмейтінін анық айтты. Келісімді талқылау тағы да кейінге қалдырылды. Ақыры, 15-ші күні келісім шарттарын жасалды. Аудармашы жергілікті тұрғындарға шарттарды түсіндіріп, екі тарап та қол қойды.