Кіріспе
Мойын - кейбір аспаптардың негізгі денесімен байланысы бар, бауырынан шығып тұратын бөлігі. Гитара, банджо, укулеле, люстра, скрипкалар мен мандолиналар мойынды аспаптардың мысалдары болып табылады. Мұның үстіне, саксафон сияқты кейбір ағаштан жасалған тынғыш аспаптардың мойын бөлігі де бар. Музыкалық нұсқаулықта мойын деген сөз басқа тілдерде де кездеседі. Бұл терминдерге manche (французша), manico (итальянша) және Hals (немісше) деген сөздер жатады.
Гитара
Гитараның мойындағы жиектері, жиек тақтасы, тюнерлері, бас тетігі және тұтқасы бар. Фретбордты жасау үшін қолданылатын ағаш әдетте мойынның қалған бөлігіндегі ағаштан өзгеше болады. Мойынға иілу кернеуі айтарлықтай, әсіресе ауыр өлшегіш сымдар қолданылған кезде, және мойынның иілуге төтеп беру қабілеті гитараның күйде немесе сымдар қимылдаған кезде тұрақты биіктікті ұстап тұру қабілеті үшін маңызды. Гитранның мойынның гитараның денесіне қатысты қаттылығы аспаптың сапасын анықтайтын факторлардың бірі болып табылады. Керісінше, мойынды күшпен иілу арқылы нотаны сәл өзгертуге мүмкіндік беру - бұл кейде қолданылатын әдіс, әсіресе блюз жанрында және одан алынғандар, мысалы рок-н-ролл. Мойынның қимасының пішіні де біршама иілгеннен бастап, "V" пішініне дейін өзгеруі мүмкін. (Стальды сымдық гитараларда, фретборд әдетте ені бойынша жұмсақ дөңгелектенеді. Классикалық гитараларда фретбордтың ойнату беті әдетте тегіс болады.) Қазіргі гитаралардың фретбордарындағы белгіше нүктелер әдетте 3, 5, 7, 9, 12 (октаваны көрсету үшін қос нүкте), 15, 17, 19, 21, 24 (екінші октаваны көрсету үшін қос нүкте) фреттерге орналастырылады. Сондай-ақ, мойынның "жоғарғы" жағында, фретбордтың шетінен жақын жерде, ойыншының қай фретке отырғанын оңай көретін белгі нүктелері болуы да жиі кездеседі. Кейде нүктелер штрихтермен ауыстырылады, октавалардың орналасуы кең штрихке ие. Классикалық гитараларда позициялық белгілер, әсіресе фретбордтың бетінде, ешқашан кездеспейді, ал электр гитараларында әдетте болады. Бұл бірнеше факторларға байланысты: 1) Электрлік гитаралар дыбыс шығару үшін резонанстық корпус камерасына сүйенбейді, сондықтан инертті корпус ағашы жоғары фрестерге жақсы қол жеткізу үшін тереңдей кесілуі мүмкін. 2) Электрлік гитаралар жоғарыда айтылған себептерге байланысты жоғары деңгейдегі диапазонды кеңейтеді. Әдетте 24 фрест қолданылады. 3) Электрлік гитаралар сабының ұзындығы, төменгі және (егер бар болса) жоғарғы бағыттың тереңдігі және олардың мойынға тұяғымен қосылуы және фрестер саны (әдетте 21 мен 24 арасында) жағынан әртүрлі болады. Ал классикалық гитараның өлшемдері стандартталған, 12-ші фрест дене мойнының ұшына сәйкес келеді, тек 19 фрест қолданылады және 25,6 "сабақ ұзындығы. Егер позициялық белгілер танымал аспаптарда әдеттегі білімді пайдаланушыларға (классикалық аспаптарға қарағанда) ыңғайлы болу үшін көрсетілген болса, керісінше, жоғарыда аталған себептер бойынша позициялық белгілер кез-келген деңгейдегі электр гитарашыларына өте пайдалы.
1) Electric guitars do not rely on a resonating body chamber to produce sound and therefore the inert bodywood may be carved more deeply to allow better access to higher frets. 2) Electric guitars also sport an extended high end range, due to the above reason. Typically, up to 24 frets are used. 3) Electric guitars vary greatly in terms of scale length, depth of lower and – if present – upper rout and where these connect to the neck at its heel, and number of frets (usually between 21 and 24). In contrast, classical guitar dimensions are standardised, with the 12th fret aligning with the neck end of the body, use of only 19 frets, and scale length of 25.6". While it may be perceived that position markers are featured on popular instruments to accommodate their typically lesser educated users (in contrast to classical instruments), on the contrary, for the above reasons, position markers are of much help to electric guitarists of any level of competence.
Болат гитара
Болат гитаралардың көбінесе бірнеше мойындары болады және олар алғашқы көп мойын аспаптарының бірі болды; әр мойын көбірек акордты дауыс беру үшін әртүрлі күйде болады. 1940 жылдары лап стейл гитаралардың төрт мойындысы болды.
Скрипка
Скрипканың мойыны әдетте клмен, жалыны бар фигурасы қабырғалар мен арқамен үйлесімді. Мұның бәрі - аспаптың мойын мен саусақтарының пішіні. Баспасөздер белгілі бір көлденең қисыққа киінген және төменгі сымдарда, әсіресе ішек немесе синтетикалық сымдарға арналған болса, сәл айқын көрінетін ұзындықтағы "қосқыр" немесе қуыстылық бар. Көптеген аутентикалық ескі аспаптардың мойындары сәл бұрышталып, шамамен бір сантиметрге ұзартылды. Мойынды жасушаның арқасында мойындысы қазіргі заманғы стандарттарға сәйкес келетін барокколық скрипкада түпнұсқалық шиыршықты сақтауға болады.
Лит
Люттің мойыны жеңіл ағаштан жасалады, содан кейін қатты ағаштан (әдетте эбонадан) қапталады.
Профиль
Профиль - мойынның қимасының пішіні. Бұлардың пішіні әр түрлі, таңдауы да жеке адамның қалауы мен талғамына байланысты.