Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бұл мақалада 2003 жылы Малайзияның қоғамдық істеріндегі маңызды тұлғалар мен оқиғалар, сонымен қатар белгілі малайзиялықтардың тууы мен қайтыс болуы көрсетілген.
This article lists important figures and events in Malaysian public affairs during the year 2003, together with births and deaths of notable Malaysians.
Оқиғалар
1 қаңтарда "Жохорға 2003 жыл" ресми түрде басталды. 1 қаңтар Малайзияның федералды үкіметі темекі брендтерінің жанама жарнамасына тыйым салды. 4 қаңтар Математика және ғылым пәндері ағылшын тілінде барлық бастауыш және орта мектептерге алғаш рет енгізілді. 14 ақпан Жохор-Бахрудағы Оңтүстік интеграцияланған шлюз жобаларын (жаңа CIQ кешені мен жаңа көпір) Малайзияның премьер-министрі Махатхир Мохамад ресми түрде іске қосты. 23 ақпан Букит Джалилдегі Ұлттық стадионда 20 000-ға жуық адам "Малазиялықтар бейбітшілік үшін" деген акцияға қолдау білдірді. 20-25 ақпанда Куала-Лумпур қаласында Бейтараптық қозғалысының (ББҰ) Бас конференциясы өтті. 9 наурыз Сұлтан Шарафуддин Идрис Шах Селангордың 9-шы сұлтаны болып тағайындалды. 5 сәуір Паханның Джерантут қаласынан 64 жастағы ер адам ауыр жедел тыныс алу синдромы (SARS) вирусынан қайтыс болды. Мамыр Малайзияның Корольдік әуе күштері (RMAF) 18 ресейлік Су-30МКМ ұшақтарын сатып алу туралы келісімге қол қойды. Су-30МКМ-лар топтама бойынша 2007 жылдың басында жеткізілетін болады. Келісімнің бір бөлігі ретінде ресейліктер Халықаралық ғарыш станциясына (ХҒС) Малайзия астронавтын (анкасаван) жібереді. 23 мамыр Линг Льонг Сик МКА президенті лауазымынан кетті. 25 мамыр 19 жасар сатушы қыз 21 жасар колледж студенті жүргізген көлік оның және жол жиегінде 24 сағат жұмыс істейтін мейрамхананың алдындағы үстелге отырған бірнеше достарының үстінен соққыға ұшырап, қайтыс болды. 14 маусым IT-аналитик Канни Онгты зорлап, өлтірді. Оның денесі Селангордың Петалинг Джая ауданындағы Кампунг Дато Харунға жақын Жалан Кланг Ламадағы Жаңа Пантай автожолының құрылыс алаңында табылды. 23 маусым 500 жыл бұрын португалдар салған Порту-де-Сантьяго фортының бір бөлігі болған мұнараның негізі Малаккадағы Паданг Пахлаваннан жақын жерде табылды. 24 шілде Малайзия мен Сингапур Халықаралық Сотқа (АҚС) Бату Путе (Педра Бранка), Мидл Рокс және Саут-Ледж аралдарының егемендігі туралы дауды бірлесіп ұсынды. 24 шілде Малайзияның арнайы күштері (FSFM) федералды үкімет тарапынан заңсыз ұйым деп танылды, өйткені оның қызметі ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндірді. Сондай-ақ, ФСФМ-нің басшысы Азами Ахмад Газали мен оның 24 мүшесі де тұтқындалған жоқ. 3 тамыз Абдул Малик Мидин Англияның Довер қаласынан Францияның Кале қаласына дейін жүзіп, Ла-Маншты кесіп өткен алғашқы малайзиялық және оңтүстік-шығыс азиялық болды. Тамыз Малайзияның алғашқы көпқұжатты автокөлігі Naza Ria іске қосылды. 26 тамыз Кедах сұлтан Абдул Халим Муадзам шаһтың жұбайы Кедах сұлтан Бахия рак ауруынан қайтыс болды. Ол Лангардағы Кедах корольдік кесенесінде жерленген. 31 тамыз Негараку ұлттық әнұранының жылдам шеру нұсқасы бастапқы баяу шеру нұсқасына қайтарылды. 31 тамыз Малайзияның алғашқы монорельстік транзиттік жүйесі KL Монорельсі іске қосылды. Қыркүйек Малайзияның Корольдік әскери-теңіз флоты (RMN) француздық екі кеме сатып алу туралы келісімге қол қойды. 18 қыркүйек Премьер-Министр Махатхир Мохамед МКА-ның бұрынғы президенті Линг Ляоң Сикке 27 жыл бойы көлік және министрлік министр ретінде табысты қызмет еткені үшін құттықтау айтты. 23 қыркүйекте Малайзияның ең ірі интеграцияланған медиа компаниялар тобы Media Prima Berhad құрылды. 3 қазан Малайзияның ең биік сауда кешені Берджая Таймс-сквері ресми түрде ашылды. 15 қазан Малакка қаласында Тропиктік жеміс фермасы ашылды. 16-17 қазанда Путраджаяда Ислам Конференциясы Ұйымының (ИКҰ) Бас конференциясы өтті. 22 қазан Алор Стар қала мәртебесіне ие болды. 31 қазан Абдулла Ахмад Бадави Махатхир Мохамадтың орнын басып, бесінші премьер-министр болды. 25 қараша SMART туннель жобаларының құрылысы басталды. 26 қараша Букит Ланжан ауысымы маңындағы Жаңа Кланг аңғары автожолында (NKVE) тас құлау 6 айдан астам уақыт бойы автожолды жабуға себеп болды. 1 желтоқсанда 14 жолаушы екі автобустың таңертеңгілік соқтығысуынан қаза тапты коммерциялық мақсатта пайдаланылатын мектеп автобусы мен экспресс автобус Пахангтың Мерапох қаласына жақын Куала Липис Мерапох магистралінің 63-ші шақырымында. Тағы 23 адам жарақат алды. Желтоқсан Малайзияның Ұлттық қызметі (Program Latihan Khidmat Negara (PLKN)) әскери дайындық бағдарламасы ретінде енгізілді.
1 January –Visit Johor Year 2003 officially began. 1 January – The indirect advertising of tobacco brands was banned by the Malaysian federal government. 4 January – Mathematics and Science subjects in English were introduced to all primary and secondary schools for the first time. 14 February – The Southern Integrated Gateway projects (new CIQ complex and new bridge) in Johor Bahru were officially launched by the Malaysian prime minister, Mahathir Mohamad. 23 February – About 20,000 people rallied in the National Stadium, Bukit Jalil to show support for "Malaysians for Peace". 20–25 February – The Non Aligned Movement (NAM) General Conference was held in Kuala Lumpur. 9 March – Sultan Sharafuddin Idris Shah was crowned as the 9th Sultan of Selangor. 5 April – A 64 year old man from Jerantut, Pahang died of Severe Acute Respiatory Syndrome (SARS) virus. May — The Royal Malaysian Air Force (RMAF) signed a deal to purchase 18 Russian Sukhoi Su 30MKM jet fighters worth almost $1 billion. The Su 30MKMs would be delivered in batches starting in early 2007. As part of the deal, the Russians would send a Malaysian astronaut (angkasawan) to the International Space Station (ISS). 23 May – Ling Liong Sik resigns as MCA president. 25 May – A 19 year old salesgirl died when a car driven by 21 year old college student crashed into her and several friends seated at a table set up at a roadside in front of a 24 hour restaurant in Section 14, Petaling Jaya, Selangor. 14 June – IT analyst, Canny Ong was raped and murdered. Her body was found at the New Pantai Expressway construction site in Jalan Klang Lama near Kampung Dato' Harun, Petaling Jaya, Selangor. 23 June – The base of a tower once part of the Porto de Santiago fort built by the Portuguese 500 years earlier was discovered near Padang Pahlawan, Malacca. 24 July – Malaysia and Singapore jointly submitted to the International Court of Justice (ICJ) a dispute concerning sovereignty over Pulau Batu Puteh (Pedra Branca), Middle Rocks and South Ledge. 24 July – The Federal Special Forces of Malaysia (FSFM) was declared an illegal organisation by the federal government because its activities posed a threat to national security. Nor Azami Ahmad Ghazali the leader of the FSFM and 24 of its members were arrested. 3 August – Abdul Malik Mydin became the first Malaysian and Southeast Asian to cross the English Channel by swimming from Dover, England to Calais, France. August – Naza Ria, Malaysia's first MPV vehicle was launched. 26 August – Sultanah Bahiyah of Kedah, a consort of Sultan Abdul Halim Muadzam Shah of Kedah died of cancer. She was buried at the Kedah Royal Mausoleum in Langgar. 31 August – The quick march version of Negaraku national anthem reverted to the original slow march version. 31 August – Malaysia's first monorail transit system, KL Monorail began operations. September – The Royal Malaysian Navy (RMN) signed a deal to purchase two of the French s worth almost $1 billion. 18 September – Prime Minister Mahathir Mohamad paid a glowing tribute to former MCA president Ling Liong Sik for his successful service as transport minister and Cabinet minister for 27 years. 23 September – Media Prima Berhad, Malaysia's largest integrated media group of companies was launched. 3 October – Berjaya Times Square, the highest shopping complex in Malaysia was officially opened. 15 October – The opening of Malacca Tropical Fruit Farm in Malacca. 16–17 October – The Organisation of Islamic Conference (OIC) General Conference was held in Putrajaya. 22 October – Alor Star was granted city status. 31 October – Abdullah Ahmad Badawi became the fifth prime minister, replacing Mahathir Mohamad. 25 November – The construction of the SMART Tunnel projects began. 26 November – A rockfall on the New Klang Valley Expressway (NKVE) near the Bukit Lanjan interchange caused the expressway to close for more than six months. 1 December – 14 passengers were killed in an early morning collision involving two buses – a school bus which was converted for commercial use and an express bus – at the 63rd kilometre of the Kuala Lipis Merapoh trunk road near Merapoh, Pahang. 23 others were injured. December – The Malaysian National Service (Program Latihan Khidmat Negara (PLKN)) was introduced as the conscription training program.