Кіріспе

Малайзияның біріккен әскери күштері – Малайзия қарулы күштері (Abbr. (Қысқаша атау): MAF;; Jawi: ), Малайзияның қарулы күштері, үш тармақтан тұрады: Малайзия армиясы, Малайзия корольдік теңіз күштері және Малайзия корольдік әуе күштері. Малайзия қарулы күштерінің әрекеттегі әскери қызметшілерінің саны 113 000, ал резервтегілердің саны 51 600 адамды құрайды. Олар азаматтық билік органдарына халықаралық барлық қауіп-қатерлерді жеңуге, қоғамдық тәртіпті сақтауға, табиғи апаттар кезінде көмек көрсетуге және ұлттық даму бағдарламаларына қатысуға көмектеседі. Сондай-ақ, БҰҰ басшылығымен ұлттық сыртқы саясатты іске асыру мақсатында халықаралық аренадағы қабілеттерін жетілдіріп, нығайтып отырады.

Қазіргі дамуы

Малайзияның қорғаныс талаптары Малайзия қарулы күштеріне (Angkatan Tentera Malaysia – ATM) жүктелген. Қарулы күштердің үш түрі бар: Малайзия армиясы (Tentera Darat Malaysia – TDM), Малайзия Корольдік теңіз күштері (Tentera Laut Diraja Malaysia – TLDM) және Малайзия Корольдік әуе күштері (Tentera Udara Diraja Malaysia – TUDM). Малайзияда әскери шақыру жоқ, ал ерікті әскери қызметке қабылдау үшін талап етілетін ең төменгі жас – 18 жас. 1990 жылдардың басында Малайзия қарулы күштерін кеңейту және жаңарту бойынша маңызды бағдарламаны бастады. Дегенмен, 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысының салдарынан бюджеттік шектеулер көптеген қару-жарақ сатып алуларын тежеді. Экономиканың жақсаруы бюджеттік шектеулерді жеңілдетуге және ірі қару-жарақ сатып алуды қайта бастауға мүмкіндік беруі мүмкін. 2000 жылдың қазан айында Қорғаныс министрі ұлттық қорғаныс және қауіпсіздік саясатын жаңарту үшін оны қайта қарауды жариялады. Қарау барысында Сабах штатының шығыс жағалауындағы курорттық аралдардан малайзиялықтар мен шетелдіктерді ұрлау сияқты, төмен қарқындылықтағы қақтығыстар түрінде пайда болған жаңа қауіпсіздік қауіптері және көршілес бірнеше елдермен аумақтық даулардың күшею қаупі талқыланды. Қазіргі уақытта Малайзияның ЖІӨ-нің 1,4%-ы әскери шығындарға жұмсалады және Малайзияның еңбекке қабілетті халқының 1,23%-ын құрайды. Теңіз корпусы барлық үш түрден шақырылатын болады. Оның көп бөлігі 10-шы парашют бригадасының үш парашют батальонының бірінен құралады, ол осыған байланысты теңіз батальоны болып қайта аталды. 9-шы Корольдік малай полкі (әуеде) және 8-ші Корольдік рейнджер полкі (әуеде) АҚШ Теңіз корпусымен (USMC) өткізілген CARAT жаттығуы және басқа да шетелдік қарулы күштермен бірлескен амфибиялық жаттығулар сияқты қосымша міндет ретінде амфибиялық соғыс жаттығуларын жүргізді.

Қорғаныс өнеркәсібі

Тәуелсіздік алғаннан кейін Малайзия өзінің қорғаныс өнеркәсібін құру және дамыту арқылы алға жылды. Малайзия қорғаныс компаниялары арқылы қару-жарақ, мылтық, бронеавтомобильдер, әскери кемелер және қарулы күштерге арналған пилотсыз әуе көліктері сияқты қару-жарақтарды жергілікті өндіріп, өндіру арқылы қорғаныс өнеркәсібін жақсартты. DefTech, Mildef International Technologies және Weststar Defence Industries әскери жер көліктерін және автомобиль секторын жөндеу мен өндіруге баса назар аударатын жергілікті компаниялардың қатарында. Сапура компаниясы әскери электроника мен жүйелерді интеграциялауға көбірек көңіл бөледі, мысалы, байланыс жүйелері, тактикалық жүйелер, командалық және басқару жүйелері, оқу және симуляциялық жүйелер және қадағалау жүйелері. Малайзияның ұлттық қорғаныс саясатын ұстана отырып, Малайзия қарулы күштері DefTech ACV 300 Adnan, DefTech AV 8 Gempita, DefTech AV 4 Lipanbara, Weststar GK M1 және Handalan сияқты жергілікті жасалған қару-жарақтарды қабылдады. 2021 жылдың қаңтар айында Mildef International Technologies жергілікті нарыққа және экспортқа арналған жаңа Mildef Tarantula HMAV-ді іске қосты. 2022 жылғы Азия қорғаныс қызметтері көрмесінде (DSA) Mildef International Technologies компаниясы өзінің екінші бронетранспортерін – Mildef Rentaka 4x4 ұсынды. Тағы бір жергілікті компания Cendana Auto жаңа Cendana Auto Rover-ді таныстырды, ол Малайзия армиясына жеткізуге дайын. Малайзияның кең теңіз аймағы бар ел ретінде, Малакка сұлтандығынан бері кеме жасау индустриясы дамыған. Сол кезде ел аймақтағы негізгі кеме жасаушы болды. Бүгінде Малайзияда көптеген кеме жасау компаниялары орналасқан, бұл елге үлкен теңіз тәжірибесі мен мүмкіндіктері бар ел ретінде бедел береді. Жергілікті компаниялар арқылы, мысалы, Лумут әскери кеме жасау зауыты, Бостеад ауыр өнеркәсіп корпорациясы, Дестини Берхад және Гадинг Марин, Малайзия өздерінің негізгі су бетіндегі жауынгерлері мен ұрыс кемелерін, мысалы, Махараджа Лела класындағы фрегат, Кедах класындағы теңіздегі қарауыл кемесі, Джерунг класындағы канонерлік кеме, Гага Самудера класындағы оқу кемесі, Шри Тига класындағы жылдам әскер кемесі, Гадинг Мариннің G2000 18м класындағы ұрыс кемесі және Сандакан Джая Техник класындағы кемесі сияқты жергілікті тұрғыда жасай алды. Сонымен қатар, жергілікті компаниялар, мысалы, Labuan Shipyard and Engineering, Malaysia Marine and Heavy Engineering және басқалары, оларды шетелге жібермей, жергілікті жерде әскери кемелерде кіші және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізе алды. Осы жетістіктердің кейбірі Малайзияның "Скорпен" класындағы су асты кемелерін күрделі жөндеуден өткізуде табысқа жеткенінде көрініс тапты. Жаңарту бағдарламасын жергілікті жерде Boustead компаниясы Sabah, Labuan-дағы RMN су асты кемелерінің базасында орындады. Малайзия өздерінің әскери кемелерін шетелдік әскери-теңіз флотына экспорттайды, мысалы, Shin Yang жасаған Al Quwaisat класы LST Біріккен Араб Әмірліктері флотына және Солтүстік кеме жасау зауыты Нигерия флотына Manta MkII класы жылдам тыйым салуға арналған жауынгерлік қайықты жасады. Бұл жауынгерлік қайық Сингапурдағы "Санкрафт Приват Лимитед" компаниясы арқылы сатылатын. Әуе-ғарыш саласында Малайзияның аймақтағы әуе-ғарыш хабтарының бірі екендігі сөзсіз. AIROD компаниясы АҚШ-тағы қорғаныс компаниясы Lockheed Martin компаниясынан АҚШ-тан тыс C 130 MRO орталығы ретінде сертификат алған жалғыз компаниялардың бірі. 2015 жылы АҚШ-тың теңізшілер корпусы AIROD-ке Жапонияда орналасқан 13 C 130 ұшақтарының MRO операциялары үшін тапсырыс берді. C-130-дан басқа, AIROD-тың басқа да коммерциялық және әскери ұшақтарға қызмет көрсету тәжірибесі бар және ол бүкіл аймақтағы басқа да клиенттерге қызмет көрсетті. AIROD сияқты, ATSC деп аталатын басқа бір жергілікті аэроғарыш компаниясы да Малайзияның аэроғарыш өнеркәсібінде маңызды рөл атқарды. Бұл компания көбінесе ресейлік ұшақтарға арналған MRO қызметтеріне назар аударады, мысалы, Сухой Су 30, МиГ 29 және Миль Ми 17. 2017 жылы ATSC компаниясына RMAF Су-30 MKM флотын күрделі жөндеу мен жаңарту туралы келісімшарт берілді. 1990 жылдан бастап Малайзия SME Aerospace және CTRM арқылы Airbus компаниясы үшін қанаттың бөлшектері, ноцельдер, композиттік құрылымдар және тікұшақ бөлшектері сияқты ұшақ бөлшектерін өндіреді. Бұған A320, A330, A350, A380, A400 және Airbus вертолеттерінің бөлшектері кіреді. Бұдан басқа, SME Aerospace BAE Systems Hawk AJT үшін бүкіл әлемдегі клиенттер үшін пилондарды да өндіреді. Малайзия жергілікті деңгейде немесе серіктестік арқылы ірі ұшақтарды жасамаса да, Малайзияның SME Aero Tiga және CTRM Eagle Aircraft Eagle 150 сияқты жеңіл ұшақтарды жасау тәжірибесі бар. Сонымен қатар, CTRM компаниясы CTRM Aludra деп аталатын өз пилотсыз әуе көлігін жасайды. 1969 жылы Малайзия қару-жарақ өндіру компаниясын, SME Ordnance құрды. Жергілікті жерде оқ-дәрілерді өндіруден бастап, қазір SME Ordnance жоғары технологиялық қару-жарақтарды өндіре алады. 1991 жылы SME Ordnance Австрияда жасалған Steyr AUG мылтықтарын жергілікті өндіруге лицензия алды. 2001 жылға қарай SME Ordnance АҚШ-та жасалған M4 Carbine мылтықтарын жергілікті өндіруге лицензия алып, алға жылды. Жергілікті өндірілген Steyr және M4 мылтықтары қазір Малайзия қарулы күштері және басқа да мемлекеттік органдар қолданады. Бұдан басқа, SME Ordnance 5.56 мм-ден 155 мм калибрге дейінгі, миналар, жарылғыштар және ракеталар сияқты кең ауқымды NATO стандартындағы оқ-дәрілерді де ұсынады. Тағы бір жергілікті қару-жарақ компаниясы; Aegis Malinnov Малайзия мемлекеттік органдары қолдануына арналған Malinnov M1P деп аталатын пистолеттерді жасады. LIMA 2023 аясында Біріккен Араб Әмірліктерінің EDGE Group компаниясы жергілікті технологияны беру арқылы CARACAL қару-жарақтарын жергілікті өндіру үшін Малайзиялық Ketech Asia Sdn Bhd компаниясымен келісімге келді. Малайзияның өз қорғаныс технологиясын зерттеу мемлекеттік тақтасы да бар. Қорғаныс технологиялары ғылыми-зерттеу институты (STRIDE) Қорғаныс министрлігінің (Малайзия) қарауындағы мемлекеттік тақта болып табылады және Малайзия Қорғаныс министрлігі мен Малайзия қарулы күштері үшін қорғаныс технологияларына қатысты зерттеулер мен әзірлемелер жүргізуге жауапты.

Халықаралық іс-қимыл

Малайзия, Сингапур, Австралия, Жаңа Зеландия және Ұлыбритания арасындағы Бес елдің қорғаныс келісімі (FPDA) – 45 жылдан астам уақыттан бері қолданылып келе жатқан аймақтық қауіпсіздік жобасы. Ол бес елдің бірлескен әскери оқулары мен жаттығуларын қамтиды. Малайзия CARAT, RIMPAC және COPE сияқты халықаралық оқу-жаттығуларға да белсенді қатысады. Бруней, Индонезия, Франция және АҚШ-пен бірлескен оқу-жаттығулар мен әскери ойындар да өткізілді. Сонымен қатар, Малайзия, Филиппин, Таиланд және Вьетнам теңіз шекараларын қорғау және заңсыз көші-қон, қақпайлық және контрабанда сияқты мәселелермен күресу үшін бірлескен қауіпсіздік күштерінің оқуларын өткізуге келісті. Бұрын Филиппиннің оңтүстігіндегі және Таиландтың оңтүстігіндегі мұсылман аймақтарындағы экстремистік топтардың қызметі Малайзияға таралуы мүмкін деген алаңдаушылық болған еді. Оған жауап ретінде Малайзия шекаралық қауіпсіздігін күшейтуге кірісті.