Кіріспе

Құс түрі Сары түкті балқұс (Lichenostomus melanops) - Австралияның оңтүстік-шығысындағы көбелекті құс. Негізінен қара және сары түсті бал жегіш, ол төрт түрге бөлінеді.

Таксономия

Сары түкті бал жегішті алғаш рет 1801 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтам сипаттады және оған екі түрлі биномдық атау берілді: Muscicapa auricomis және Turdus melanops . Соңғысы номен протектум, ал біріншісі номен облиттум ретінде сақталды, өйткені эпитет меланопс бір ғасырдан астам уақыт бойы тұрақты түрде қолданылып келеді. Ол Meliphagidae тұқымдасына жатады. Жақында ДНК-ның талдауынан бал жейтіндердің Pardalotidae және Petroicidae (Австралиялық қызғалдақтар) үлкен корвид суперотбасында туыстастығы байқалды; кейбір зерттеушілер осы отбасылардың барлығын кеңінен анықталған Corvidae деп атайды. Lichenostomus жалпы атауы ежелгі грек тіліндегі leikhēn "лишен, кальлоз" және stoma "ауыз"; melanops ерекше епіфеті ежелгі грек тіліндегі melas "қара" және opsis "бет" сөзінен алынған.

Сипаттама

Сары түкті бал жегіш ұзын, әйелдері әдетте кішірек. Оның маңдайы, тажы мен кеудесі сары түсті, жалтырап тұрған қара маскасы және алтын түсті құлақтары бар. Арқасы - қанаттары мен құйрығында зәйтүн жасылдан зәйтүн қоңырға дейін, ал астыңғы бөліктері зәйтүн сары түсті. Құйрығы мен тұмсығы қара, көзі қоңыр, аяғы сұр қоңыр.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Сары түкті бал жегіш Квинслендтің оңтүстік-шығысынан Жаңа Оңтүстік Уэльстің шығысына дейін және Викторияға дейін кездеседі. Оның сүйікті мекені - құрғақ ашық склерофилл ормандар мен евкалипттер басым болатын орманды алқаптар, сондай-ақ малле, бригалоу және кипарис (Каллитрис). Шалқарлы бал жегіштердің кіші түрі көбінесе өзен жағалауындағы тығыз өсімдіктерге, тау батпақтығы (Eucalyptus camphora) мен жүнді шай ағашының (Leptospermum lanigerum) тығыз төбелі, хош иісті қағаз қабығы (Melaleuca squarrosa), пил (Gahnia), папоротниктер мен тусок шөптері басым.

Мінез-құлық

Сары түкті бал жегіштер - шулы, белсенді түрлер, олардың саны бірнешеден жүзге дейін жетеді. Ол гүлдейтін ағаштардың айналасындағы аумақты агрессивті қорғап тұрады. Оның әр түрлі дауыстары бар: "tui t tui t tui", "wheit wheit" сыңғырлауы, "querk" дыбысы, "yip" немесе "chop chop" дыбысы.

Тамақ пен азық іздеу

Сары түкті бал жегіштің тамақтануы негізінен әртүрлі жәндіктер мен жәндіктер, кейде шаяндар сияқты буынтұқымдылар. Сондай-ақ, ол лерптер мен баллы шырын, евкалипттерден ағып жатқан нектар мен шырын, кейде жеміс пен гүлдермен қоректенеді.

Өсіру

Асыл тұқымдылар шілде мен наурыз айлары аралығында (негізінен қыркүйек пен қаңтар аралығында) бір немесе екі ұрықпен көбейеді. Ұя - бұл кептірілген шөптерден, қабық бөліктері мен басқа да өсімдік материалдарынан жасалған, жәндіктер желісімен байланған, жүн мен қауырсынмен қапталған, жиегімен тығыз бұталар немесе қайта өскен өсімдіктер арасында ілінген, тостаған тәрізді құрылым. Әрқайсысы 1,5 метрлік екі-үш жұмыртқа салады, олар қызғылт түсті, ашық қызғылт немесе қоңыр түсті. Жұмыртқаны көбінесе аналық 14-16 күн инкубациялайды. Ұяларын аналық бағуға алады, оларды екі жыныстылар да және кез келген көмекшілер тамақтандырады, ұядан шыққаннан кейін 13-15 күн өткен соң ұшады және әдетте 6 аптада тәуелсіз болады. Ұяларды желкенді құйрықты кукушка (Cacomantis flabelliformis), көкқұйрықты кукушка (Cacomantis pallidus) және жарқыраған қола кукушка (Chrysococcyx lucidus) паразиттер.

Қорғау

Сары түкті бал жегіштер түр ретінде 1999 жылғы Австралияның қоршаған ортаны қорғау және биологиялық әртүрлілікті сақтау туралы заңда немесе кез-келген мемлекеттік заңнамада қауіп төндірген деп саналмаған. Алайда, түрлер деңгейінде, шлемді бал жегіш (L. m. cassidix) қауіп төндірілген деп саналады: Бұл түрлер Австралияның 1999 жылғы Қоршаған ортаны қорғау және биологиялық әртүрлілікті сақтау туралы заңда жойылып бара жатқан түрлер ретінде тізімделген. Бұл түрге Викторияның флора және фаунаны кепілдендіру туралы заңда (1988) қауіп төнген түр ретінде қарастырылған. Осы Заң бойынша осы түрді қалпына келтіру және болашақта басқару жөніндегі іс-қимыл туралы мәлімдеме дайындалды. 2007 жылы Викторияда құрып бара жатқан омыртқалы жануарлар тізіміне сәйкес, шлемді бал жегіш өте қауіпті деп саналады.