Кіріспе

Марсқа бағытталған роботтық ғарыш кемесі "Маринер-3" ( "Маринер-4" 1964 жылғы Марс ретінде де белгілі) – NASA-ның 1964 жылғы Марс жобасы үшін Jet Propulsion Laboratory (JPL) ұйымы жобалаған және құрастырған екі бірдей ғарыш зондының бірі. Олар Марс планетасын жақыннан (ұшып өте беру арқылы) ғылыми тұрғыдан зерттеуді, планетаралық кеңістік және Марсты қоршаған кеңістік туралы мәліметтерді, Марс бетінің телебейнелерін, сондай-ақ Марс атмосферасының әсерінен ғарыш кемесі сигналдарының радиожабылу деректерін Жерге жіберуді мақсат еткен. Ұшыру бастапқыда сәтті болғанымен, бөліну кезінде мәселе туындады және "Маринер-3" батареясының қуаты таусылғанда жауап беруін тоқтатты. Бұл "Маринер" бағдарламасы шеңберіндегі он ғарыш кемесінің үшіншісі еді.

Өмірбаян

Маринер 2 модификацияланған Рейнджер ай зонды болды, бірақ Маринер 3 төрт күн панелі, телекамера және қосымша құралдармен жабдықталған жаңа, үлкен автобусты пайдаланды. Үлкен массасы болғандықтан, Agena B орнына жаңа Agena D сатысы қолданылатын болды. Маринер 3 сондай-ақ жаңа, үлкен шыны талшықты жүк қаптамасын пайдаланды. Кейп-Канавералдағы екі Atlas Agena ұшыру алаңының ішінде LC 13 1964 жылдың шілдесінде Әуе күштерінің Vela спутнигі ұшырылғаннан кейін бірінші болып қолжетімді болды. 17 тамызда "Атлас" 289D ұшыру алаңына орнатылды, ал 28 қыркүйекте "Маринер" резервтік зонды және бустері (Атлас 288D) LC 12 алаңына орнатылды.

Іске қосу қатесі

Маринер 3 1964 жылғы 5 қарашада сағат 2:22 EST-де Кеннеди мысы әуе күштерінің 13-ші ұшыру кешенінен ұшырылды. Жағдай тұрақты болғандықтан, Агена зондты Марсқа қарай бағыттау үшін жануын аяқтады. Ұшырудан бір сағат өткен соң, Маринер 3-тен алғашқы телеметриялық хабарламалар келіп түсті, олар ғылыми құралдар қалыпты жұмыс істеп тұрғанын көрсетті, бірақ күн панельдерінің жұмыс істемейтіні байқалды. Проблеманың нақты себебін анықтай алмағандықтан, жердегі басқару орталығы энергияны сақтау үшін жылдамдық гироскоптарын өшіруге бұйрық берді, сондай-ақ мәселені анықтауға тырысты. Телеметриялық деректер Агена немесе жүк қорғағышының ажыратылмағанын көрсетті, бірақ қалыптыдан төмен жылдамдық қорғағыштың дұрыс ажыратылмағанын меңзеді. Жүк қорғағышын қолмен тастау командасы жіберілді, бірақ ештеңе болмады. Жердегі басқару орталығы Маринер 3-тің орта бағытты түзету қозғалтқышын іске қосып, қорғағышты ұшырып тастауды қарастырды, бірақ уақыт жетіспеді. Ұшырылғаннан кейін 8 сағат өткен соң зондтың батареясы толып, миссия ресми түрде тоқтатылды. Егер қорғағышты алып тастау мүмкін болғанда да, миссия сәтсіз аяқталатын, себебі Маринер 3 Марс планетасына бірнеше миллион шақырым жетпейтін еді. Үш аптадан кейін, 1964 жылғы 28 қарашада, Маринер 4 сәтті ұшырылып, 7,5 айлық сапарына Марсқа бет бұрды.