Кіріспе

Juan José Latorre Benavente (Сантьяго; 24 наурыз 1846 9 шілде 1912) Чилилік вице-адмирал, Тынық мұхит соғысының басты актерлерінің бірі және Ангамос шайқасының батыры.

Ерте өмір

Элияс Латорре мен Никомедиа Бенавентедің ұлы, сегіз ағаның ең үлкені. Әкесі ерте қайтыс болғаннан кейін, оның үш інісін Перудегі әкесінің отбасы алып кетеді, олар сол жерде өседі. Кейіннен ағаларының бірі Тынық мұхит соғысына қатысып, Перу жағында болды. 1855 жылы тоғыз жасында ол Теңіз академиясына оқуға жолдама алды. 1861 жылы 15 шілдеде маршал болып тағайындалды. Ол Чиньча аралдары соғысы кезінде "Эсмеральда" кемесінде қызмет етті және Папудо шайқасына, онда испандық шхуна Ковадонга тұтқындалды, және Абтао шайқасына қатысты. 1873 жылы 12 ақпанда бірінші лейтенант болып жоғарылатылды және алдымен "Толтен" және кейіннен "Магальен" командасын алды. Осылай ол өзінің есімін болашақ соғыстың ең қабілетті әскери-теңіз командирлерінің бірі ретінде қалыптастырды. Чилидің оңтүстік өңіріндегі патрульдік іс-әрекеттері кезінде ол Аргентина мен Ұлыбританиямен дипломатиялық оқиғаға ұшырады, ол Чили аймағында Аргентина лицензиясымен жұмыс істейтін бірнеше шетелдік кемені, олардың ішінде Jeanne Amelie және Devonshire. Сонымен қатар, ол Пунта-Аренас қаласындағы бүлікпен кездесті, онда ол өзінің ескі досы, губернатор Диего Дубле Алмейданы құтқара алды.

Чипана теңіз шайқасы

Магеллан кемесінің қолбасшысы болған кезінде ол Чипана шайқасында перуандық флотпен бетпе-бет келген алғашқы адам болды. 1879 жылы 12 сәуірде ол өзінің кемесін басып алуға тырысқан Перудің ұрыс кемелері Унион және Пилкомайомен кездесті. Латорре қашып кетуді шешті. Одан кейін болған қуғын-сүргін кезінде ол екі перуандық кеменің жылдамдығы бір-бірінен қатты айырмашылығын және Пилкомайоның едәуір артта қалғанын байқады. Перу одағы жалғыз қалғанда, ол кемесін айналдырып, оқ ашты. Осылайша шайқас басталды. Перуліктердің нысанасы өте нашар болды, себебі олар дайындықсыз болды, бірақ Чилидің нысанасы аз ғана жақсы болды. Бір кезде "Унион" бір жағынан ақ түтін шыға бастады. Бұл перуандық капитанды кемесі қатты соққыға ұшырады деп ойлауға мәжбүр етті және қуғын-сүргінді тоқтатты, ал әлсіз Магелланға зардап шекпей қашып кетуіне мүмкіндік берді. Шын мәнінде, оқиға қазандықтардың бірінің қызуынан туындады.

Екінші Икике теңіз шайқасы

Перудің президенті Прадо Перудің бірінші Ікике теңіз шайқасында Перу флотының апатты түрде қысқартылуынан кейін адмирал Грауға Чилидің кеме қатынасы желілерін қиындатып, олардың саудасын бұзуға бұйрық берді. Адмирал "Хуаскар" кемесінде "Абтао" кемесін жою үшін Икике портына түнгі рейдке шығуға шешім қабылдады. Ол 9 шілде күні түнде келді және олжасын таппай, Matías Cousiño көлік кемесі артынан жүруге шешім қабылдады. Латорре, Магеллан кемесінің қолбасшысы, екі кеменің күш-қуатының айырмашылығына қарамастан, шабуылды тоқтатуға шешім қабылдады (260 тоннаға қарсы 1130). Адмирал Грау өзінің қорабымен үш рет кіші кемелерді батырыуға тырысты, бірақ оның қабілетіне қарамастан Магеллан оны темірлі Кокрейннің пайда болуына жеткілікті уақыт ұстай алды, содан кейін Хуаскар Арикаға кері шегінуді шешті.

Ангамостың теңіз шайқасы

1879 жылы 6 қыркүйекте Латорре Чили флотының ең күшті бөлімшесі - темір кеменің командующийы болды. Оның атақ-даңқы соншалық, ол бүкіл командасын өзімен бірге алып келді. Оның алғашқы міндеті Перу жағалауына шабуыл жасауға кедергі болатын Хуаскардың қауіпін жою болды. 7 қазан күні түнде оған "Хуаскар" кемесі Хуаско портының жанында байқалғаны және солтүстікке қарай қозғалатыны туралы хабарланды. Содан ол тұзаққа түседі. Чили флоты екі топқа бөлінді. Бірінші дивизияны командир Гальварино Риверос басқарды және оны Бланко Энкалада, Ковадонга және Matías Cousiño теңізшілері құрады. Бірінші дивизия адмирал Грауды солтүстікте күтіп тұрған екінші дивизияға қарай итермелеуге тырысады. 8 қазанның таңертеңінде жоспар күшіне енді. Хуаскар мен Унион чилилік кемелер оңтүстікке қарай жолды бұғаттап жатқанын көргенде, солтүстікке қарай бұрылуға шешім қабылдады. Бірнеше сағаттан кейін олар жоспар бойынша күтіп тұрған Кокрейнмен кездесті. Адмирал Грау Ангамос шайқасында соғысуға мәжбүр болды, ал Унион қашып кетті. Кокрейн жылдамдығын жоғалтпау үшін қарсыласына өте жақын болғанша, отқа жауап бермей, Хуаскарға қарай алға жылжуды жалғастырды. Ақыры шабуылға шыққанда, шабуыл өте қатыгез болды. Екінші оқ "Гуаскардың" командалық мұнарасын қиратып, адмирал Грауды өлтіріп, мониторды рульсіз қалдырды. Жарыс тағы бір сағатқа жалғасты, бірақ чилилік флоттың қалған бөлігімен бірге "Бланко Энкаладаның" келуі кез-келген қарсылықты мүлдем үмітсіз етті. "Хуаскар" әскері тұтқындалып, Чили флотының құрамына енді.

Кейінгі жылдар

Чилиге оралғаннан кейін 1882 жылы ол соғыстан кейін өзінің құрметіне өткізілген көптеген партиялардың бірінде кездескен Джулия Морено Зулетаға үйленді. Олардың үш баласы болды. 1884 жылы 5 маусымда контр-адмирал дәрежесіне көтеріледі. 1886 жылы ол әскери-теңіз флотының генерал-командующиі болып тағайындалды. Президент Хосе Мануэль Балмаседа оны Чилидің әскери-теңіз флотына жаңа кемелердің құрылысын қадағалау үшін Еуропаға ресми миссияға жіберді. Англияда жүргенде 1891 жылы Чилиде Азамат соғысы басталды. Ол президент Бальмаседаға адал болып қалуды таңдады және Конгресс жеңісінен кейін қызметінен босатылды. 1894 жылға дейін Еуропаға жер аударылып жүрді. Қайтып оралғаннан кейін ол екі рет Балмачедиста партиясының сенаторы болып сайланды (1894 1900, 1900 1906), және теңіз флотына қайта қабылданды. 1897 жылы президент Федерико Эразуриз Эхауррен оны Мемлекеттік кеңестің мүшесі, ал 1898 жылы сыртқы істер министрі етіп тағайындады. Өлерінен бірнеше жыл бұрын вице-адмирал және француз Құрмет легионының командирі болды.