Кіріспе

Арагонның мудежар архитектурасы - Арагондағы (Испания) мудежар стиліне тән эстетикалық үрдіс және кейбір өкілді ғимараттарда ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы ретінде танылды. Арагондық Мудежарлардың хронологиясы 12 - 17 ғасырларды қамтиды және негізінен Эбро, Жалон және Жилока аңғарларында орналасқан жүзден астам сәулет ескерткіштерін қамтиды. Арагондық Мудежардың алғашқы көріністері екі түпнұсқаға ие: бір жағынан, монархияға байланысты сарайлық сәулет, ол исламдық әшекейлік дәстүрді сақтай отырып, Альжаферия сарайына өзгертулер мен кеңейтулер енгізеді, ал екінші жағынан, романдық сәулет салтын тақтадан емес, кірпіштен пайдалана отырып дамытады және көбінесе испандық тамырлы әшекейлік трассирлерді көрсетеді. Мудежар архитектурасының соңғы үлгісін Даркодағы шіркеулерде көруге болады, олар таспен басталып, 13 ғасырда мудежар кірпіш панельдерімен аяқталды. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, Арагондағы Мудежар архитектурасы цистерциан готикасының функционалдық схемаларын қабылдайды, бірақ кейбір айырмашылықтар бар. Көбінесе, әсіресе апсистерде, әсіресе, сегізбұрышты еден жоспары бар, қалың қабырғалары бар, олар төбеден соғуды ұстап, кірпіш безендіруге орын береді. Екінші жағынан, арматуралар көбінесе кемелердің ерекшелігі болып табылады, онда олар Бастықтың біздің ханымның базиликасы стиліне сәйкес мұнаралармен аяқталуы мүмкін. Сырттан көрінбейтін қосалқы шіркеулер болуы мүмкін. Көршілдіктердегі (мысалы, Сарагосадағы Сан-Пабло) немесе шағын қалалардағы шіркеулерде әдетте аралық жоқ, бірақ қосымша құрбандық үстелдерінің орналасуы кеменің бекіністерінің арасындағы часовнялар арқылы қамтамасыз етіледі. Бұл қосалқы шіркеулерде жабық галерея немесе андета (жол) болуы, ғимараттың сыртына және ішіне қарай терезелері болуы әдеттегі нәрсе. Бұл конституция шіркеу бекінісі деп аталады, оның прототипі Монталбан шіркеуі болуы мүмкін. Әдетте, қоңырау мұнаралары ерекше әшекейлік дамуды көрсетеді, құрылымы ислам мұнарасынан мұрагерлік: төртбұрышты орталық айлақпен, ал кеңістіктері баспалдақпен жуықталған күмбездер арқылы толтырылады, әлмохад мұнараларында сияқты. Бұл денеде, әдетте, көпбұрышты мұнара тұрды. Сегізбұрышты мұнаралардың үлгілері де бар.

Пайдаланылған библиография

Гонсало Боррас Гуалис, Теруэльдегі мудеджар өнері, Теруэль зерттеулер институты, 1990.