Кіріспе

Италиялық кәсіпкер (1866-1945) оның немересі Джованни Аньелли (1866 жылғы 13 тамыз - 1945 жылғы 16 желтоқсан) - 1899 жылы Fiat S.p.A. автокөлік өндірісін құрған итальяндық кәсіпкер.

Ерте өмір

Эдоардо Аньелли мен Аницета Фризеттидің ұлы, ол 1866 жылы Пьемонт штатының Пинероло қаласына жақын Виллар Перосада дүниеге келді. Оның әкесі, Виллар Перосаның мэрі, ол бес жасында 40 жасында қайтыс болды. Ол Туриндегі Сан-Джузеппе колледжінде оқыды, содан кейін әскери мансапка кірісті. 1893 жылы Аньелли Виллар Перосаға оралды, онда ол әкесі ізімен жүріп, 1895 жылы мэр болды. Ол 1945 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымға ие болды. Оның орнын немересі Джанни Аньелли басқарды. 19 ғасырдың аяғында Аньелли жаңа атсыз күйме туралы естіді және дереу өзінің инженерлік және кәсіпкерлік қабілетін пайдаланудың мүмкіндігін көрді. 1898 жылы ол өзінің атсыз көлігі жобасына инвесторлар іздеген граф Эмануэле Качерано ди Бричерасиомен кездесті; Аньелли мүмкіндікті сезінді және 1899 жылы Фиат құрылды. Ол Клара Бозеллиге үйленді; олардың жеті баласы болды. 2000 жылы Аньелли мен Бозеллиден балалар, немерелер және жұбайлар арасында жетпістен астам ұрпақ тарады.

Мансап

1899 жылы 11 шілдеде Аньелли Fiat S.p.A. құрылтайшыларының тобының мүшесі болды, бұл Fiat болған Fabbrica Italiana di Automobili Torino-ның қысқартуы; ол өз үлесі үшін 400 доллар төледі. Бір жылдан кейін жаңа компанияның басқарушы директоры, ал 1920 жылы төраға болды. Бірінші Fiat зауыты 1900 жылы ашылды, онда 35 адам жұмыс істеді, 24 автомобиль жасалды. Компания алғашқы кезден бастап инженерлік ұжымының таланты мен шығармашылығымен танымал болды. 1903 жылы Fiat аз пайда тауып, 135 автокөлік шығарып, 1906 жылы 1149 автокөлікке дейін өсті. Содан кейін компания Милан қор биржасы арқылы акцияларын сату арқылы ашық болды. Аньелли өзінің акцияларын көбейту үшін барлық акцияларын сатып ала бастады. Осы уақыт ішінде ол Biennio Rosso сияқты аңыздар мен еңбек мәселелерін жеңді. Ол Джованни Джольтиден Фиаттың зауыттарын тазарту үшін әскери түрде араласуын сұрады; Джольти бас тартты. Көтеріліс басылып, жұмысшылар делегациясы өзін-өзі басқаруға сәтсіз ұмтылысымен қарулы пикеттерді жұмылдыру арқылы оған зауыттардың кілттерін тапсырғанда, ол кек алмады. Ол экономикалық тұрақсыздық кезеңінде еңбек өнімділігіне байланысты жалақымен жұмысшыларға жаңа келісімшарт ұсынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аньелли 1917 жылы Америка Құрама Штаттарының Еуропаға көмек көрсетуіне қаржыгер Риккардо Гуалиномен араласты. Олар АҚШ-тағы екі кәсіпорынға инвестиция салды: Америка теңіз және сауда корпорациясы көмір экспорттады, ал Халықаралық кеме құрылысы компаниясы моторлы кемелерді жасады. Бұл компаниялар соғыс аяқталғаннан кейін құлдырап кетті, өйткені олар соғыс уақытындағы сұранысты қанағаттандыру үшін құрылған, бірақ иелеріне үлкен пайда әкелді. 1918 жылдың басында Аньелли мен Гуалино Credito Italiano-ны басып алуға тырысты. Олар банктің директорлар кеңесінің құрамына кірді. Аньелли 1917-1926 жылдары Гуалиноның SNIA S.p.A. вице-президенті болды. 1920 жылдардың басында SNIA жасанды тоқыма талшықтарын шығара бастады. Агнелли қарыздан зардап шегіп, Гуалиноға Фиат акциялары үшін айырбастауды ұсынды, ал 1927 жылы ол Фиаттың негізгі акционері болды. 1920 жылы Гуалино мен Аньелли Жан де Ферне жеке банкті қайта капиталдандыруға қатысып, "La Stampa" баспасының баспашысы Альфредо Фрассатидің акцияларының үштен бір бөлігін сатып алды. Гуалино мен Аньелли Милан, Генуя және Туринді жоғары жылдамдықты темір жолмен байланыстыратын жобаға және цемент пен автомобильдер саласындағы түрлі жобаларға қатысты. Олардың серіктестігі 1926 жылы француз автомобиль өнеркәсібіндегі Гуалиноның инвестицияларына байланысты бұзылды. Монархист Аньелли сол жаққа қарама-қарсы және популистік, ұлтшыл немесе фашистік оңға қарсы модернизациялауға, интернационалистік капитализмге ұмтылған атлантистік және проевропалық ынандырудың идеологиялық емес, орталық саяси құрамын құруға тырысты. Ол Гиоллиттідің жақтасы болды. 1924 жылғы Ұлттық тізімге кірмес бұрын, ол 1919 жылғы Италияның жалпы сайлауына Экономикалық партиямен сыналды.

Аньелли және фашизм

1914 жылдан бері Бенито Муссолинимен танысқан Аньелли 1923 жылы Муссолини Ұлттық фашистік партияның сенаторы болып тағайындалды. Оның "Стампа" газеті Муссолиниден алыстады; Савой әулетімен байланысы арқасында ол итальян фашистік режимінен автономияны нығайта алды. Мысалы, ол Муссолиниге ұнамайтын Курцио Малапартеді "La Stampa" редакциясының директоры етіп тағайындады, немересіне либералды антифашист Франко Антоничеллиді жеке ұстаз етіп алды, ал немерелеріне антифашист Аугусто Монтиді және тағы бір антифашист Массимо Миланы өздерінің музыкологтары ретінде ұстаздыққа қатысуға рұқсат берді. Сонымен қатар, ол фашистік режимге өзінің әлеуметтік-демократиялық идеялары, масондыққа мүшелігі және Францияда қуғынға ұшыраған антифашистермен жасырын байланыстарымен танылған Витторио Вальеттаға есепші ретінде іздестірді, оның ішінде Джузеппе Сарагат. Олар соғыс тапсырыстары саласында өзара пайдасын бөліскен кезде, Fiat әрқашан фашистік режимнің тоталитарлық ұмтылыстарынан тәуелсіздік жолын сақтады. Италиялық қарсылық туралы еңбегінде Серджо Фавретоның кітабында Фиат қарсылықпен бірге белсенді түрде қатысқаны айтылады; компания көліктер мен бензинді жеткізді, қозғалысты қолдауға үлкен сомалар берді және өзінің зауыттарында соғыс өндірісін саботажда ынтымақтасты. Аньелли кейін ақталды, ол көп ұзамай 1945 жылы 16 желтоқсанда 79 жасында қайтыс болды.