Кіріспе

53-ші Халықаралық 500 Мильдік Жеңіс жарысы - 1969 жылы 30 мамырда Индиана штатының Спидвей қаласындағы Индианаполис моторлы жарыста өткен автожарысы. Бұл 1969 жылғы USAC Championship Car маусымның үшінші раунды. Полеситтер А. Дж. Фойт 500-дің төрт дүркін жеңімпазы болуды көздеп, жарыстың алғашқы кезеңінде жарысты бастап кетті. Алайда жолдың ортасына таяп қалғанда, ол бұзылған коллекторды жөндеу үшін ұзақ уақыт тоқтады. Ақыр аяғына қарай ауыр жүгіруіне қарамастан, ол 19 айналымнан кейін сегізінші орынға ие болды. Ллойд Руби, жарыстың орта тұсынан кейін жарысты бастады. Ол пит-стоп кезінде, әлі де қосылған жанармай шлангімен, жанармай резервуарында тесікті қазып, жарыстан шығып кетті. Бұл оқиға Марио Андреттиді қалған жолға бастап алып кетті. Марио Андретти жалпы 116 айналымға көшті және автокөлік иесі Энди Гранателли үшін жеңіп алды. Андреттидің 3:11:14.71 уақыт аралығында аяқтауы сол күнге дейін ең жылдам Индианаполис 500 болды, бұл бұрынғы рекордты бес минутқа жуық уақытқа жарып тастады. Андреттидің жеңісі мамыр айының бір мезгілінде болған өзгерістерді толықтырады. Ол айдың бірінші жартысына сүйікті ретінде кірді, бірақ жаттығу кезінде өзінің негізгі машинасы, төрт дөңгелекті Lotus-ты апатқа ұшыратты. Андретти күйіп қалған, бірақ алдыңғы қатардың ортасында тұрған қосалқы машинаны сынамақ болды. Марио Андреттидің 1969 жылы Инди 500-де жеңіске жетуі - бұл жарыста Андреттидің әйгілі жарыс отбасы үшін жалғыз жеңісі. 2024 жылдан бастап, ешқандай Андретти Индианаполис 500-де жеңіске жетпеді. Сол сияқты, бұл иесі Гранателлидің Индианаполисте ұзақ уақыт болғаннан кейін және алдымен Novis, содан кейін Turbines-пен ұятқа қалдырғаннан кейін алғашқы жеңісі болды. Фойт пен Андретти 1-ші, 2-ші орынға ие болса, уақыт сынақтарының ең елеулі оқиғасы Леон Дюрей "Джиггер" Сируидің жағдайы болды, оның пит-крипі полюс күні біліктілік жолынан қателеспей кетті. Бұл оқиға Инди тарихындағы ең танымал қателік ретінде тарихқа енетін еді. 1960 жылдары Speedway-де бес жүргізуші қаза тапқаннан кейін 1969 жылдың мамыр айы салыстырмалы түрде таза болды, үлкен жарақаттар болған жоқ. Осы айда жарақат алғандар тек екі жаттығу кезінде ғана болды. Марио Андреттидің беті күйді, ал Сэмми Сешнстің тізесі сынды. Ал Ансер осы айдың ең ауыр жарақаттануына ұшырады, ол өзінің жеке мотоциклін алаңға апатқа ұшырады. Ол уақыт сынақтары басталар алдындағы түнде аяғы сынғандықтан жарыстан шығып кетті. Бэд Тингельстад оның орнына "Вел" командасының "Парнелли Джонс" командасында болды. 1969 жылы "Инди 500" жарысында жеңімпаз атанған Андреттидің көлігі Смитсонов мұражайына тиесілі, ал түпнұсқалық жобалардан жасалған көшірме Индианаполис моторлы автокөлік мұражайында орналасқан.

Ережелер өзгерісі

1969 жылы жарысқа бірде-бір алдыңғы қозғалтқышпен жабдықталған көлік қатыса алмады, және ақыр соңында, мұндай жағдай қайталанбады. 33 автокөліктің барлығы да артқы қозғалтқышты поршеньді машиналар болды. 1967 және 1968 жылдары айтыс-тартысқа толы STP Granatelli Turbine машиналарының танымал сәтсіздіктерінен кейін USAC оларды бәсекеге қабілетті етпейтін қосымша шектеулер енгізді. Аннулдың кіреберісі 15,999 дюймден 11,999 дюймге дейін қысқарды, ал Гранателли тобы жобадан бас тартты. USAC турбиналы машиналарға толық тыйым салуды тоқтатты, және бұл соңғы рет емес еді. Алайда, турбиналы машина жарысқа енді ешқашан қатыса алмады. 1969 жылы USAC біртіндеп қанаттарға қатысты ережелерді жеңілдете бастады. Қанаттардағы бұрандаларға әлі рұқсат етілмеген, бірақ олар шанақтардың ажырамас бөлігі болған жағдайда, аэрофойлдар мен спойлерлер сияқты ұқсас құрылғыларға рұқсат етілді. Трекке көптеген аэродинамикалық құрылғылармен бірнеше машина келді. 1969 жылы Гудэйр жаңа, төменгі профильді, кең дөңгелекпен жарысқа шықты.

Тәжірибе және уақыт сынақтары

Жол 1 мамырда ашылды, алғашқы бірнеше күн бойы жеңіл жұмыс болды. 6 мамырдағы сейсенбіде жарыстар қарқынды жүріп, үздік жүргізушілер 160 км/сағ жылдамдықпен жүріп жатты. 7 мамырдағы сәрсенбіде А. Дж. Фойт 169.237 миль/сағатты айналдырып, бірінші аптада өзін үздік жүргізуші ретінде танытты. Екінші аптада Марио Андретти жылдамдық кестесін басып алды. 12 мамыр, дүйсенбі күні ол 170 197 миль/сағат жылдамдықпен жүгірді, содан кейін 14 мамыр, сәрсенбі күні 171, 657 миль/сағат жылдамдықпен жүгірді. Ал Унсер 169,141 миль/сағ жылдамдықпен қасынан қайтты. Бейсенбі күні, 15 мамырда, А. Дж. Фойт "170 миль/сағатта" клубына 170.875 миль/сағатта жүгіріп кірді. Апта соңына қарай үш жүргізушінің саны 170-тен асып кетті. Роджер МакКласки 16 мамыр күні, уақыт сынақтары басталмас бұрын 170 283 миль/сағатта жүгірді. Алайда екі апта бойы 1968 жылы Джо Леонардтың 171.959 миль/сағ жылдамдықпен жасаған рекордты ешкім де жеңе алмады.

17 мамыр, сенбі Jigger Sirois

17 мамыр күні сағат 11.00-ден 18.00-ге дейін болатын. Ол кезде біліктілік ережесі біршама түсініксіз болды және олар жаңбырдың кешігуі немесе жаңбырдың тоқтауы кезінде ұзартулар немесе ережелер қарастырылмаған. Жаңбыр жауғанға дейін (және жолдың сағат 6-да жабылуы жоспарланғанға дейін) тырысқан көліктер ғана pole position-ке ие бола алады. Жаңадан келген Леон Дюрей "Джиггер" Сироис бірінші орынды иеленді. Сағат 16.12-де трасса құрғақ болды және ақыры біліктілік үшін ашылды. Сиру өзінің бірінші (үш рет) біліктілік сынағын өткізді. Ол алғашқы үш айналымды: 1-ші айналым 161.783 миль / сағ. 2-ші айналым 162.279 миль / сағ. 3-ші айналым 160.542 миль / сағ. Алайда, төртінші және соңғы айналымда оның пит-кривінің осы уақытқа дейін болған жұмысына қанағаттанбаған көрінеді, сары жалауды көрсетіп, жүгіруден қол ұшын соқты, ал ол тоқтатылды. Арни Кнеппер кезекте екінші болып, жылыту үшін жолға шықты. Кнеппер жасыл желекті көрмей тұрып, қайтадан жаңбыр жауа бастады. Жолдар бүгінге жабық. Сол күні кешке Феникстегі маусымның алғашқы ойындарында жеңіске жеткен Ал Унсер аға жаңбырдың созылуы кезінде уақытты өткізу үшін ішкі алаңға шықты. Ол мотоциклге мініп, айналасында айнала бастады. Ол арық үстінен кішкене секіріп өткенде, құлап түсіп, сол аяғын тесіп кетті. Сол жақ бүйірінің сүйегі сынылып, ауруханаға жеткізілді. Ансерді бір ай жарымға қамауға алып, бір ай бойы сыртқа шығарып салды.

Жексенбі , 18 мамыр

Жаңбыр екінші күні ретімен уақыт сынағын тоқтатты. Бұл қазіргі заманғы тарихта бірінші рет уақыт сынағының бірінші демалыс күнінің барлығы жаңбырдың салдарынан жоғалып кеткен. Полюс күні 24 мамырда, сенбі күні, өткізіледі. Сағат 13.04 - де бірнеше көлік жаттығу үшін жолға шығады, бірақ бұл тек 18 минутқа созылады. Жаңбыр жауып, аймақтағы торнадолар байқау күніне жолды жауып тастады. Бұл туралы БАҚ пен жанкүйерлер тез байқады. Егер Джиггер Сироистің командасы сенбі күні соңғы айналымнан қол ұшын шапалақпен жібермесе, ол осы демалыс күнінің жалғыз біліктілігі болар еді және кем дегенде бір апта бойы қалаулы уақытша поул-позицияда отыратын болар еді.

24 мамыр, сенбі

23 күн күткеннен кейін, екі рет жаңбыр жауғаннан кейін, алаң уақыт сынағын бастауға дайын болды. 21 мамыр күні, шаршау күні, поул-файворит Марио Андретти жаттығу кезінде төртінші бұрышта қатты апатқа ұшырады. Оның бетінде күйік бар, бірақ басқа ауыр жарақаттар жоқ. Оның төрт дөңгелекті Lotus машинасы қираған, ал Андреттиге қосалқы машинаны біліктілікке алуға тура келді. А. Дж. Фойт 170 км/сағ жылдамдықпен бірінші орынды иеленді. Барлығы 25 автокөлік жарысты аяқтады. Марио Андретти жаттығудан кейін Brawner Hawk-ті бірінші қатардың ортасына шығарып салды. Марио бетіндегі күйіктеріне байланысты егіз інісі Алдодан дәстүрлі алдыңғы қатардағы фотосессия кезінде оның орнын баса беруін сұрады. Фойттың полюсті жеңгені туралы хабар Аполлон-10 ғарышкерлеріне жеткізілді.

25 мамыр, жексенбі

Бұл жерде 33 машинаға екі машина соқтығысты. Қазіргі заманғы тарихта алғаш рет, алаң үсті-төні жылдамдықпен кездейсоқ орналасты. Екінші аптаның соңында Джиггер Сироис екінші рет, үшінші рет және соңғы рет жылдамдық жеткіліксіз болған кезде жеңістен шықты. 17 мамырдағы алғашқы әрекеті Сируаның жарысқа қатысуға және, ережелерді түсіндіруге байланысты, поул-позицияға жетуіне жеткілікті жылдамдықпен жетті. Сирои келесі жылдары Индида ешқашан біліктілікке ие бола алмады және танымал фольклордың көзіне айналды.

Бастау

Ли Рой Ярброудың машинасы қозғалмай, алаңнан шығып кетті. Жылдамдықпен жүретін айналмада Ярброу машинасын іске қосты да, топқа жету үшін қатты жүгірді. Ол үшінші қатарда өзінің заңды бастапқы орнын табу үшін жокейде болды, бірақ алаң жасыл желекті алған кезде тек ортаңғы топқа кіруге қол жеткізді. Бірінші бұрылысқа кіргенде Марио Андретти алдыңғы қатардың ортасынан бастап, екінші орынға А. Дж. Брюс Уолкап бірінші айналымда берілістің бұзылуынан аут болды.

Бірінші жартысы

Андретти алғашқы бес айналымда көш бастады, содан кейін Фойт бірінші бұрылысқа кіріп, көш бастады. Андретти (және басқа да бірнеше үздік жүргізушілер) қолданған турбокомпрессорлы Фордтардың әлсіз жақтары - ыстықтану. Осылайша Андретти сәл жеңілдеп, Фойтты қолға алды. Фойт бірінші жартысында 66 айналымға көш бастады. Жарыстың алғашқы кезеңінде жарыста үлкен шығын болды және бірнеше рет жоспардан тыс пит-стоптар болды. Бірнеше көлік 30-шы айналымнан бұрын, соның ішінде Арт Поллард, Ронни Бакнум, Джонни Резерфорд және бірінші бұрылысқа түскенде өртенген Джим МакЭлриат болды. МакЭлриат 1-кезекте машинаны тоқтатып, зардап шекпей шықты, бұл екі сары жарық кезеңінің алғашқысын болды. Пит-пакетке ертерек шыққан Гордон Джонкок пен Бобби Унсер, сондай-ақ Джек Брэбхам болды, оның Repco қозғалтқышы ақырында тұтану сәтсіздікке ұшырайды. 87 -ші айналымда екінші сары жарық кезеңі пайда болды, Арни Кнеппер салғышты сындырып, 4-ші бұрышта құлап түсті. Ол құдықтың сыртындағы қабырғаға соғылып, құдықтың кіреберісінің қасына келіп тоқтады. Уолли Даленбах сары түсті жарық астында айналып, нашар тұтқамен шықты. 99-шы айналымда А. Дж. Фойт пит-секске екіге бөлінген коллектормен барды. Ол команда жөндеу жұмыстарын жүргізген кезде 20 минуттан астам уақыт бокс орнында болды. Алайда ол жарысқа қайтадан қатысып кетті. Фойттың тобы А диагнозын қоюға тырысып жатыр . Дж . "Арсенал" командасы Джордж Снайдерді пит-шоуға жібермей қалды, Снайдер трассада отыннан айырылды. Снайдер ақырында пит-шоуға қайта оралып, жарысқа қайта қосылды, бірақ ол айналасында айтарлықтай санда айналымдарды жоғалтты. Бірінші жартысында Энди Гранателлидің үш машинадан құраған күш-жігері бір машинаға дейін төмендеді, өйткені Арт Поллард пен Карл Уильямс ертерек шықты. Марио Андретти Гранателлидің әлі де жұмыс істеп тұрған жалғыз көлігі болды. Өткен екі жылдағы турбиналардың күйзелісімен қоса, көптеген жылдар бойы көңіліміз қалдырғаннан кейін, Андретти Гранателлиге алғашқы 500-де жеңіске жету мүмкіндігіне ие болды.