Кіріспе

Камбоджада кино түсіру Кейбір соңғы фильмдерге 16 және 18 ғасырлардағы Камбоджа халық ертегісі Тум Тев, "Ананың жүрегі" және "Мен кіммін?" фильмдері кіреді. Тағы бір танымал Камбоджалық режиссер Лида Чан, ол Қызыл кхмерлер туралы фильмдер мен деректі фильмдерге маманданған және 2012 жылы марапатталған Қызыл үйлену тойымен табысқа жеткен. 2009 жылы Француз даму агенттігі (AFD) және Франция киносы Мәдениет және көркемсурет министрлігінің бақылауымен Камбоджа кино комиссиясын құру, кино түсірушілерге Камбоджаның көптеген фильмдерге лайықты жерлерін зерттеуге жаңа мүмкіндіктер береді. Алайда, Мәдениет және көркем өнер министрлігінің ресми кеңсесі - Кино және мәдени тарату департаменті - шетелдік продюсерлер үшін рұқсат алу және Камбоджада фильм түсіру туралы ақпарат алу үшін алғашқы ресми байланыс нүктесі болып табылады. 2011 жылдың ортасында Пномпеньде кино сахнасында үлкен өзгерістер болды. Екі ірі сауда орталығы халықаралық фильмдерді ағылшын тілінде кхмер тілінде субтитрмен ұсынатын кинотеатрлар ашты. Камбоджаның алғашқы ғылыми фантастикалық фильмі "Кармалинк" 2023 жылы жарық көрді.

Камбоджада түсірілген шетелдік фильмдер

Камбоджаның Ангкор-Ват қаласында 1965 жылы Питер О'Тулдың басты рөлді атқарған "Лорд Джим" фильмінің түсірілімі өтті, бірақ шетелдік кинорежиссерлер елге тек 21 ғасырдың басында ғана оралды. Камбоджаның ең танымал бейнесі Хмер-Кызыл жылдарында, "Қойғын алаңдары" (1984), Камбоджалық актер Хэйнг С. Нгордың журналист Дит Пран рөлінде, шын мәнінде көршілес Таиландта түсірілген. Камбоджа халықаралық туризмге қайта ашылғаннан бері Оливер Стоун, Стивен Спилберг және режиссер / продюсер Брендан Мориарти сияқты жоғары деңгейдегі режиссерлер Камбоджада орын іздестірді. 2001 жылы шыққан "Лара Крофт: Томб Рейдер" фильмі Ангкордың айналасында түсірілді, оның жұлдызы Анджелина Джоли бұл елге қатты ғашық болып, Камбоджалық Маддокс есімді баланы асырап алып, бір уақыт бойы сол жерде тұрды. Ангкордың айналасында түсірілген басқа фильмдерге Вонг Карвайдың "Мұхаббат көңіл күйінде" (оның ішінде 1966 жылы Шарль де Голльдің Пномпеньге сапары туралы фильмдер бар) және Жан Жак Аннаудтың 2003 жылғы "Екі бауырлас" кітабы кіреді. Мэтт Диллонның 2002 жылғы "Адамдар қаласы" драмасы Пномпень мен Бокор төбелі станциясын қоса алғанда, елдің көптеген жерлерінде түсірілді. Мориартидің "Азаттыққа жол" атты соғыс фильмі толықтай Камбоджада 2009 жылдың жазында түсірілді және 2011 жылы кинотеатрларда шектеулі түрде көрсетілді. Бұл фильмде 1970-ші жылдары Камбоджада Қызыл Кхмер режимі кезінде соғысқа қатысқан фотографтар Шон мен Дананың оқиғасы баяндалады. 2009 жылдан бастап Камбоджаның кино комиссиясы шетелдік фильмдерге халықаралық стандарттармен таныс жергілікті командамен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін оқу бағдарламасын құрды. 2009 жылдан бастап Камбоджада шетелдік фильмдер түсірілуі едәуір көбейді. Мәдениет және көркемсурет министрлігі Еуропа, АҚШ, Австралия, Азия елдерінен бірқатар жобаларға қолдау көрсетті. Қазіргі уақытта Корольдік елімізде кәсіби жабдықтар мен сахналық құрылыс, киім-кешек, тұтқалар мен жарықтандыру үшін білікті камбоджалық мамандардың санын көбейтуде. 2016 жылы Анджелина Джоли "Балалар әкемді алдымен өлтірді" атты фильмді түсірді. Netflix компаниясы түсірген фильм толықтай Камбоджада Рити Панмен бірлесіп түсірілген. Фильм 90-шы академиялық сыйлықтарға Камбоджаның ұсынысы ретінде ұсынылды.

Үрей жанрының өсуі

Соңғы жылдары, әсіресе жас көрермендер арасында, арнайы эффекттері жоқ, аз қаржыға түсірілген қорқынышты фильмдер кеңінен танымал болды. Камбоджалық қорқынышты фильмдерде әдетте арбалы оқиғалар, ескі мифология және кек алу түрлері болады. Красуе - танымал тақырып. Жүректер туралы әңгімелер, мифология және қанды рәсімдер бейнеленген фильмдерге Ghost Banana Tree және The Kantong Kiev Witch кіреді. Тағы бір қорқынышты фильм - "Тұмсық үй" - ертегіге негізделген. Камбоджалық қорқынышты фильмдер кейіпкерлерінің азаптарына назар аударады және (корейлік немесе жапондық қорқынышты фильмдерден айырмашылығы) өте қанды зорлық-зомбылық көрсетеді. "Сырлы вилла" және "Сырлы құдық" секілді танымал қорқынышты фильмдер психологиялық қорқынышты баса көрсетеді. "Жүрек сөзі" тағы бір психологиялық триллер. Өкінішке орай, "Вилла Хоррор", "Аннойд" және "Мохеагита" секілді өш алу туралы фильмдерде өлгендер тірілерге кек алу үшін қайта тіріледі. Монстрлар туралы фильмдерге "Орман", "Корона Кобра" және "Кешегілер шегірткелерді жейді" кіреді. Камбоджалық монстр фильмдері Голливудтағы сияқты жасөспірімдерге бағытталған. Кейбірлері слэшер фильмдеріне ұқсас, олар бір түн ішінде көптеген адамды өлтіріп, әдетте кездейсоқ, себепсіз түрде жасөспірімдер құрбандарын тізе бүгіп, кескінді өлтіретін жәндікке немесе кісі өлтірушіге қатысты. Камбоджа экраны үшін алғашқы слэшер фильмінің сюжеті, "Өлім шарлауығы" мен "Мен білемін, өткен жылы не істегеніңді" атты қылмыс триллері және "Қорыққан" тай психологиялық триллері ұқсас. Қазіргі кезде қорқынышты фильмдерге деген құштарлыққа қарамастан, Хенг Толаның пікірінше, қазір одан да қауіпті үрдіс пайда болып отыр. 2007 жылдың соңында өткен Үшінші кхмер кинофестивалі қорқынышты фильмдердің көптігіне қарсылық ретінде арбалы фильмдерге тыйым салды.

Соңғы кездегі төмендеу

2007 жылдың соңына қарай көрермендер саны азая бастады, театрлар мен кинокомпаниялар жабыла бастады. 1965-1975 жылдар аралығында 30 театрмен салыстырғанда, тек 13 театр ғана жұмыс істеді. Сыншылар бұл жағдайды нашар актерлік шеберлік пен режиссерлік қабілетсіздік, сондай-ақ, сценарий мен сюжеттің нашарлығымен байланыстырады. Интеллектуалдық меншік құқығының нашар сақталуы Камбоджаның жергілікті және халықаралық медиа саудадағы сенімділігіне әсер етуін жалғастыруда. 2009 жылы шығарылған фильмдердің саны 2006 жылғы 60-тан астамнан 10-нан төмен болды, ал көптеген кинорежиссерлер бұрынғыдай толық фильмдер емес, қысқа фильмдер мен телесериалдар жасауға бет бұрды. Көптеген жергілікті фильмдер қарапайым және төменгі бюджетті қорқынышты және махаббат оқиғалары. Көптеген камбоджалықтар халықаралық фильмдерді жақсы көреді, әсіресе олардың билеттері отандық фильмдерге қарағанда арзан. Дегенмен көптеген камбоджалықтар, егер олар индустрияның шыңы кезінде шығарылған фильмдердің деңгейіне жетуі мүмкін болса, отандық фильмдерді көруді қалайды.