Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1989 жылдан бергі Камбоджа тарихы
History of Cambodia since 1989
Демократиялық Кампучияның Пол Пот режимі құлағаннан кейін Камбоджа вьетнамдық оккупация астында болды және Ханойды қолдайтын Кампучия Халық Республикасы құрылды. 1980-ші жылдарда Кампучия Халық Революциялық Қарулы Күштеріне қарсы Камбоджаның Демократиялық Кампучияның Коалициялық Үкіметі арасында азаматтық соғыс болды. Бұл үкімет үш камбоджалық саяси фракциядан – Принц Нородом Сиануктың FUNCINPEC партиясы, Демократиялық Кампучия партиясы (көбінесе қызыл кхмерлер деп аталады) және Кхмер Халықтың Ұлттық Азаттық Фронты (KPNLF) құрамында болды. 1989 және 1991 жылдары Парижде өткен екі халықаралық конференция бейбітшілік күш-жігерін күшейтті, ал Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) бейбіт сақтау миссиясы атысты тоқтатуға көмектесті. Бейбітшілік процесінің бір бөлігі ретінде 1993 жылы БҰҰ демеушілігімен сайлаулар өтті, бұл жағдайды қалыпқа келтіруге көмектесті, сондай-ақ 1990-шы жылдардың ортасында қызыл кхмерлердің күшінің әлсіреуіне де ықпал етті. Нордом Сианук патшалық таққа қайта оралды. 1998 жылы өткен жалпыұлттық сайлаудан кейін құрылған коалициялық үкімет жаңадан саяси тұрақтылықты қамтамасыз етті және 1998 жылы қалған қызыл кхмер күштері капитуляциялады.
After the fall of the Pol Pot regime of Democratic Kampuchea, Cambodia was under Vietnamese occupation and a pro Hanoi government, the People's Republic of Kampuchea, was established. A civil war raged during the 1980s opposing the government's Kampuchean People's Revolutionary Armed Forces against the Coalition Government of Democratic Kampuchea, a government in exile composed of three Cambodian political factions: Prince Norodom Sihanouk's FUNCINPEC party, the Party of Democratic Kampuchea (often referred to as the Khmer Rouge) and the Khmer People's National Liberation Front (KPNLF). Peace efforts intensified in 1989 and 1991 with two international conferences in Paris, and a United Nations peacekeeping mission helped maintain a ceasefire. As a part of the peace effort, United Nations sponsored elections were held in 1993 and helped restore some semblance of normality, as did the rapid diminishment of the Khmer Rouge in the mid 1990s. Norodom Sihanouk was reinstated as King. A coalition government, formed after national elections in 1998, brought renewed political stability and the surrender of remaining Khmer Rouge forces in 1998.
Саяси аспектілер мен сайлаулар
1993 жылы көппартиялық демократия қалпына келтірілгеннен бері Камбоджа халық партиясы (КХП) роялистік Фунцинпек партиясымен коалиция құрып келді, бірақ 1997 жылғы төңкерістен кейін КХП басым партия атанды. Хун Сен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы монархиялық емес ең ұзақ қызмет еткен басшы және 1985 жылдан бері түрлі коалициялар арқылы билікте болған әлемдегі ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрлердің бірі. Ол 30 қараша 1998 жылы жалғыз премьер-министр болып тағайындалды және келесі үш сайлауда КХП-ны жеңіске жеткізді, бірақ сайлаудағы алаяқтықтар мен жемқорлыққа қатысты айыптауларға ұшырады. Бес мерзімнен кейін ол қызметтен кетті, ал оның ұлы 23 шілде 2023 жылы премьер-министрлік лауазымын иеленді. Саяси қарсыластарын жоя білетін "шебер саясаткер" репутациясы бар, әлемдегі ең ұзақ қызмет еткен басшылардың бірі Хун Сен Камбоджада билікті күштеп, қорқытып, жемқорлық арқылы ұстап тұрған диктатор ретінде кеңінен танылады. Хун Сен Камбоджада жоғары деңгейде орталықтандырылған билікті жинақтады, соның ішінде елдің әскери бөлімшелерімен шайқаса алатын "преториандық күзет" те бар. 1989 жылдың 30 шілдесінен 30 тамызына дейін 18 елдің, Камбоджаның төрт партиясының өкілдері және Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Хавьер Перес де Куэльяр Парижде жан-жақты келісімге қол жеткізу үшін келіссөздер жүргізді. Олар Камбоджаның болашағы үшін өте маңызды деп саналатын мақсаттарға қол жеткізуді үміттенеді: Вьетнамдық әскерлердің толықтай шығарылуы және камбоджалықтардың нағыз еркіндікке ие болуы. 1991 жылдың 23 қазанында Париж конференциясы БҰҰ-ға атысты тоқтатуды қадағалауға, Таиландпен шекарадағы қоныс аударған кхмерлерді елге қайтаруға, фракциялық әскерлерді қарусыздандыруға және демобилизациялауға, елді еркін және әділ сайлауға дайындауға толық өкілеттік беретін жан-жақты келісімге қол қою үшін шақырылды. Камбоджаның Жоғарғы Ұлттық Кеңесінің (ЖҰК) президенті, ханзада Сианук және ЖҰК-нің басқа мүшелері 1991 жылдың қараша айында Камбоджада қайта қоныстандыру процесін бастау үшін Пномпеньге оралды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Камбоджаға арналған алдын ала миссиясы (ЮНАМИК) сол кезде фракциялар арасында байланыс орнату және Таиландтан шамамен 370 000 камбоджалықтың елге оралуын жеделдету үшін миналарды жою операцияларын бастау үшін орналастырылды. 1992 жылдың 16 наурызында Біріккен Ұлттар Ұйымының Камбоджадағы ауысу билігі (UNTAC), БҰҰ Бас хатшысының арнайы өкілі Ясуши Акаши және генерал-лейтенант Джон Сандерсон БҰҰ-ның реттеу жоспарын іске асыруды бастау үшін Камбоджаға келді. Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарының кеңсесі 1992 жылдың наурыз айында толыққанды елге қайтаруды бастады. UNTAC 22 000 адамнан тұратын әскери және азаматтық бейбітшілік сақтау күштеріне дейін өсті, ол конституциялық мәжіліс сайлауын өткізуге тиіс болды. 1993 жылдың мамыр айындағы сайлауға төрт миллионнан астам камбоджалық (сайлауға құқығы бар азаматтардың шамамен 90%) қатысты, бірақ Қызыл кхмерлер немесе Демократиялық Камбоджа партиясы (PDK), олардың күштері ешқашан қарусыздандырылмаған және демобилизацияланбаған, елдің 10-15 пайызындағы (халықтың 6 пайызын құрайтын) адамдардың сайлауға қатысуына тыйым салды. Принц Нородом Ранаридхтің FUNCINPEC партиясы 45,5% дауыспен ең көп дауыс жинады, содан кейін Хун Сеннің Камбоджа халық партиясы және буддалық либералды-демократиялық партиясы. FUNCINPEC кейіннен сайлауға қатысқан басқа партиялармен коалиция құрды. 120 мүшелі Ассамблеяда өкілдік еткен партиялар жаңа Конституцияны әзірлеуге және бекітуге кірісті, ол 24 қыркүйекте жарияланды. Ол конституциялық монархия шеңберінде көппартиялық либералды демократияны орнатты, бұрынғы ханзада Сианук патша атанды. Ханзада Ранаридх және Хун Сен Камбоджаның Корольдік үкіметінде бірінші және екінші премьер-министрлер болды. Конституция халықаралық деңгейде танылған адам құқықтарының кең ауқымын қамтиды, бірақ Камбоджа "әлсіз коммунистік еркін нарық мемлекеті, билігі авторитарлық коалицияның қолында, сырттай демократиялық болып көрінеді". Камбоджа әлі де көптеген қиындықтар мен әлеуметтік-саяси мәселелерге тап болып отыр, олар оның ұлт ретінде дамуын тежеп отыр. 2013 жылы Камбоджа 2013 жылғы Жемқорлықты қабылдау индексі бойынша 100 (ең таза) балдан 0 (ең жемқор) балға дейінгі шкалада 20 ұпай жинады, бұл елді 175 елдің ішінде 160-шы орынға (басқа елдермен бірге) қойып, әлемдегі ең жемқор елдердің біріне айналдырды, ал Камбоджа Азиядағы екінші ең жемқор ел, ал бірінші орында Солтүстік Корея тұр. Freedom House ұйымының 2013 жылғы есебінде Камбоджа 1 (еркін) мен 7 (еркін емес) аралығындағы шкалада 5,5 ұпай жинады, бұл Камбоджаның "еркін емес" ел екенін көрсетеді. 2013 жылғы Адам даму индексі (АДИ) Камбоджаны 138-ші орынға (Лаоспен бірге) қойды, бұл елдің адам дамуы бойынша төменгі көрсеткіштерге ие екенін көрсетеді. Камбоджа төмен кірісті экономика болып табылады, әлемдегі ең төменгі жылдық табыстардың біріне ие, ал ел экономикасында ауыл шаруашылығы басымдық құрайды, содан кейін қызмет көрсету және өнеркәсіп секторлары келеді. Global Hunger Index бойынша Камбоджа қазіргі уақытта әлемдегі ең нашар азық-түлік жағдайы бар 56 елдің ішінде 32-ші орында тұр. Камбоджа төмен кірісті экономика, екі миллион адам кедейлікте өмір сүреді, үкіметтік жемқорлық кең таралған және адам құқықтары бойынша нашар көрсеткіштерге ие. Халықтың үштен бірі күніне бір доллардан кем табыс табады. Балалардың 40 пайызы созылмалы азықтандырудан зардап шегеді.
Since the restoration of what is referred to as multi party democracy in 1993, the Cambodian People's Party (CPP) has been in a coalition with the royalist Funcinpec party however the CPP has been the majority party following the 1997 Coup and purge against the FUNCINPEC. Hun Sen is the longest serving non royal leader in Southeast Asia and is one of the longest serving prime ministers in the world, having been in power through various coalitions since 1985. He became sole Prime Minister on 30 November 1998 and would go on to lead the CPP to victory in the next three elections, but has been accused of poll fraud and corruption. He stepped down after five terms, with his son taking on the role of Prime Minister in 23 July 2023. One of the world's longest serving leaders, with a reputation as a 'wily operator who destroys his political opponents', Hun Sen is widely viewed as a dictator that has assumed authoritarian power in Cambodia using violence and intimidation and corruption to maintain his power base. Hun Sen has accumulated highly centralized power in Cambodia, including a 'praetorian guard that appears to rival the capabilities of the country's regular military units.' From July 30 to August 30, 1989, representatives of 18 countries, the four Cambodian parties, and Secretary General of the United Nations Javier Pérez de Cuéllar met in Paris in an effort to negotiate a comprehensive settlement. They hoped to achieve those objectives seen as crucial to the future of post occupation Cambodia: a verified withdrawal of the remaining Vietnamese occupation troops and genuine self determination for the Cambodian people. On October 23, 1991, the Paris Conference convened to sign a comprehensive settlement giving the UN full authority to supervise a ceasefire, repatriate the displaced Khmer along the border with Thailand, disarm and demobilize the factional armies, and to prepare the country for free and fair elections. Prince Sihanouk, President of the Supreme National Council of Cambodia (SNC), and other members of the SNC returned to Phnom Penh in November, 1991, to begin the resettlement process in Cambodia. The UN Advance Mission for Cambodia (UNAMIC) was deployed at the same time to maintain liaison among the factions and begin demining operations to expedite the repatriation of approximately 370,000 Cambodians from Thailand. On March 16, 1992, the UN Transitional Authority in Cambodia (UNTAC), under UNSYG Special Representative Yasushi Akashi and Lt. General John Sanderson, arrived in Cambodia to begin implementation of the UN Settlement Plan. The Office of the UN High Commissioner for Refugees began full scale repatriation in March 1992. UNTAC grew into a 22,000 strong civilian and military peacekeeping force to conduct free and fair elections for a constituent assembly. Over four million Cambodians (about 90% of eligible voters) participated in the May 1993 elections, although the Khmer Rouge or Party of Democratic Kampuchea (PDK), whose forces were never actually disarmed or demobilized, barred some people from participating in the 10 15 percent of the country (holding six percent of the population) it then controlled. Prince Norodom Ranariddh's FUNCINPEC Party was the top vote recipient with 45.5% vote followed by Hun Sen's Cambodian People's Party and the Buddhist Liberal Democratic Party, respectively. FUNCINPEC then entered into a coalition with the other parties that had participated in the elections. The parties represented in the 120 member Assembly proceeded to draft and approve a new Constitution, which was promulgated September 24. It established a multiparty liberal democracy in the framework of a constitutional monarchy, with the former Prince Sihanouk elevated to King. Prince Ranariddh and Hun Sen became First and Second Prime Ministers, respectively, in the Royal Cambodian Government (RCG). The Constitution provides for a wide range of internationally recognized human rights, however Cambodia is a "vaguely communist free market state with a relatively authoritarian coalition ruling over a superficial democracy." Cambodia still faces numerous challenges and sociopolitical issues that stunt its development as a nation. In 2013, Cambodia scored a 20 out of a scale of a 100 (highly clean) to 0 (highly corrupt) on the 2013 Corruption Perceptions Index, which also ranked the nation as the a ranking of 160 out of 175 nations (tied with other nations) making the nation one of the most corrupt in the world and Cambodia is the 2nd most corrupt nation in Asia with North Korea being the 1st. According to Freedom House in their 2013 report Cambodia scored a 5.5 out of a scale of 1 (Free) to 7 (Not Free) indicating that Cambodia as a nation is 'Not Free'. As of 2013, the Human Development Index (HDI) ranks Cambodia 138th place (tied with Laos) making the nation one of the lowest ranking in terms of human development and that it indicates that Cambodia has lower medium to low development presently. Cambodia is a low income economy with it having one of the lowest annual incomes in the world with the agriculture sector dominating the country's economy, followed by the service and industrial sectors. According to the Global Hunger Index, Cambodia currently ranks as the 32nd hungriest nation in the world out of the list of the 56 nations with the worst hunger situation(s) in the world. Cambodia is a low income economy, with two million people living in poverty, endemic government corruption and a poor record on human rights. One third of the population live on less than a dollar a day. Forty per cent of children are chronically malnourished.
1997 жылы Камбоджадағы қақтығыстар
1997 жылы ханзада Нородом Ранаридх пен Хун Сеннің FUNCINPEC жақтастары арасында қақтығыс басталып, көптеген адам зардап шекті. Бұл оқиға баспасөз және кейбір ғалымдар тарапынан көбінесе «Хун Сеннің қанды төңкерісі» ретінде қарастырылды, оның себептері мен дамуына қатысты терең және бейтарап зерттеулер жеткіліксіз болды. Осы оқиғаның екі жағынан да дәлелдерді қарастыруға тырысқандардың қатарында Австралияның Камбоджадағы елшісі Тони Кевин мен журналист Барри Уэйн болды. Уэйн «жағдайлар әлі де даулы, Хун Сеннің әскери күштері Пномпеньде ханзада Ранаридхтың әскерін жеңді» деп жазды. Хун Сен Ранаридхтың қызыл кхмерлердің көмегімен билікті басып алуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді (алайда, Хун Сеннің әскерінің құрамында бұрынғы қызыл кхмерлердің жауынгерлері де болды). Пномпеньдегі роялистік қарсылық күшпен басылғаннан кейін, солтүстік провинцияларда FUNCINPEC-ке қатысты қызыл кхмерлер тобы болды, онда Хун Сеннің шабуылына қарсы күрес 1997 жылдың тамызына дейін жалғасты. Төңкерістен кейін ханзада Ранаридх Парижге эмиграцияға кетті. FUNCINPEC-тің бірқатар басшылары елден қашуға мәжбүр болды, көптегендері қаза тауып, ал Унг Хуот жаңа бірінші премьер-министр болып сайланды. FUNCINPEC басшылары 1998 жылғы Ұлттық Ассамблея сайлауы алдында Камбоджаға оралды. Сайлауда CPP 41%, FUNCINPEC 32%, ал Сэм Рейнси партиясы (SRP) 13% дауыс жинады. Көптеген халықаралық байқаушылар сайлаудың нәтижелеріне күмән келтіріп, саяси зорлық-зомбылық, қорқыту және бұқаралық ақпарат құралдарына қолжетімділіктің шектеулі болуын атап өтті. CPP және FUNCINPEC тағы да коалициялық үкімет құрды, мұнда CPP жетекші рөлде болды.
In 1997, factional fighting between FUNCINPEC supporters of Prince Norodom Ranariddh and of Hun Sen broke out, resulting in a number of casualties. This event was generally treated by the press, as well as by some scholars, as a "bloody coup by strongman Hun Sen", without much serious and neutral investigation into its causes and its development. Among the very few who attempted to look at evidence from both sides at the time were Australian ambassador to Cambodia Tony Kevin, and journalist Barry Wain, who wrote, "in circumstances that remain disputed, Mr. Hun Sen's military forces defeated Prince Ranariddh's troops in Phnom Penh". Hun Sen had alleged that Ranariddh had been planning a take over with the help of Khmer Rouge fighters, supposedly smuggled into the capital (on the other hand, Hun Sen's army included a number of ex Khmer rouge fighters). After the royalist resistance was crushed in Phnom Penh, there was indeed some FUCINPEC Khmer Rouge in the Northern provinces, where the fighting against Hun Sen offensive lasted until August 1997. Following the coup Prince Ranariddh went into exile to Paris. Some FUNCINPEC leaders were forced to flee the country, many were shot and Ung Huot was elected as the new First Prime Minister. FUNCINPEC leaders returned to Cambodia shortly before the 1998 National Assembly elections. In those elections, the CPP received 41% of the vote, FUNCINPEC 32%, and the Sam Rainsy Party (SRP) 13%. Many international observers judged the elections to have been seriously flawed, claiming political violence, intimidation, and lack of media access. The CPP and FUNCINPEC formed another coalition government, with CPP the senior partner.
2000 жылдан бастап Камбоджа
Камбоджада алғашқы коммуналық сайлау 2002 жылдың ақпан айында өтті. 1621 коммуна (муниципалитет) кеңесінің басшылары мен мүшелерін таңдау үшін өткен сайлау саяси зорлық-зомбылықпен мазаланды және халықаралық стандарттар бойынша еркін әрі әділ болмады. Сайлау нәтижелері негізгі партиялар үшін көбінесе қанағаттанарлық болды, бірақ жаңа жергілікті кеңестер үшін рәсімдер толыққанды іске асырылмады. 2003 жылдың қаңтар айында Тайланд елшілігі мен бірнеше тай бизнесіне зиян келтірген тәртіпсіздік орын алды. Оқиғадан кейін премьер-министр Хун Сен Тайланд үкіметіне өкімшілік білдіріп, өтемақы төлеуге уәде берді. 2003 жылғы Тайландқа қарсы камбоджалық тәртіпсіздіктер туралы қараңыз.
Cambodia's first commune elections were held in February 2002. These elections to select chiefs and members of 1,621 commune (municipality) councils also were marred by political violence and fell short of being free and fair by international standards. The election results were largely acceptable to the major parties, though procedures for the new local councils have not been fully implemented. A riot occurred in January 2003 in which the Embassy of Thailand and several Thai businesses were damaged. Following the incident, Prime Minister Hun Sen expressed the RGC's regret to the Thai Government and promised compensation. See Anti Thai Cambodian riots of 2003
2003 жылдың 27 шілдесінде сайлау өтті, онда премьер-министр Хун Сеннің Камбоджа халық партиясы көпшілік дауыс жинады, бірақ толыққанды билік ету үшін жеткіліксіз болды. Патша Сам Рейнси партиясы мен FUNCINPEC партиясын Хун Сенді премьер-министр ретінде қабылдауға шақырды. 2004 жылдың ортасында FUNCINPEC пен CPP арасында коалициялық үкімет құрылды. 2004 жылы денсаулығы нашар болған король Сианук тақтан бас тарды. Принц Нородом Ранариддх Сиануктың мұрагері болуға басты үміткерлердің бірі болды, бірақ Тақтың Патшалық кеңесі жаңа король ретінде принц Нородом Сихамониді таңдады. Камбоджаның жаңаруының белгісі – көкжайлардың салынуы және Пномпеньдің серік қаласы Камко Сити. Жаңарудың нәтижесінде заңсыз орман кесу сияқты көптеген мәселелер туындап отыр. 2013 жылғы Камбоджаның жалпы сайлауынан кейін оппозициялық Камбоджа Ұлттық құтқару партиясының дауыс беру алаяты туралы айыптаулары келесі жылға дейін жалғасқан үкіметке қарсы наразылықтарға әкелді. Наразылықтар үкіметтік күштердің таратуымен аяқталды. Камбоджа Ұлттық құтқару партиясы 2018 жылғы Камбоджаның жалпы сайлауы алдында таратылды, ал биліктегі Камбоджа халық партиясы бұқаралық ақпарат құралдарына қатаң шектеулер енгізді. CPP Ұлттық Ассамблеядағы барлық орындарды үлкен оппозициясыз жеңіп алып, елдегі бір партиялық билікті нығайтты. Камбоджаның ұзақ жылдар бойы премьер-министрі болған Хун Сен әлемдегі ең ұзақ билікте болған көшбасшылардың бірі және билікті берік ұстап отыр. Ол қарсыластары мен сыншыларына қарсы қатыгездік танытты деп айыпталады. Оның Камбоджа халық партиясы (CPP) 1979 жылдан бері билікте. 2021 жылдың желтоқсан айында премьер-министр Хун Сен келесі сайлаудан кейін өзінің ұлы Хун Манеттің өзінің орнын басуын қолдайтынын мәлімдеді, сайлау 2023 жылы өтеді деп күтілуде. 2023 жылдың шілдесіндегі сайлауда биліктегі Камбоджа халық партиясы (CPP) кемшіліктерге толы сайлауда, Камбоджаның ең маңызды оппозициялық партиясы – Шамшы жарысы партиясының қатысуын тоқтатудан кейін, оңай жеңіске жетті. 2023 жылдың 22 тамызында Хун Манет Камбоджаның жаңа премьер-министрі болып ант берді.
On July 27, 2003, elections were held and the Cambodian People's Party of Prime Minister Hun Sen won a majority, but not enough to rule outright. The King has urged the two other parties, Sam Rainsy Party and FUNCINPEC, to accept the incumbent Hun Sen as prime minister. In mid 2004 a coalition government was formed between FUNCINPEC and the CPP. In 2004, King Sihanouk, still in poor health, announced his abdication of the throne. Prince Norodom Ranariddh was one of the leading candidates to succeed Sihanouk, but the Royal Council of the Throne selected Prince Norodom Sihamoni, as the new king. A sign of Cambodia's modernization is the construction of skyscrapers and Phnom Penh's satellite city, Camko City. As a result of modernization, many problems such as illegal deforestation are occurring. After the 2013 Cambodian general election, allegations of voter fraud from opposition party Cambodia National Rescue Party led to widespread anti government protests that continued into the following year. The protests ended after a crackdown by government forces. The Cambodia National Rescue Party was dissolved ahead of the 2018 Cambodian general election and the ruling Cambodian People's Party also enacted tighter curbs on mass media. The CPP won every seat in the National Assembly without a major opposition, effectively solidifying de facto one party rule in the country. Cambodia's longtime Prime Minister Hun Sen, one of the world's longest serving leaders, has a very firm grip on power. He has been accused of the crackdown on opponents and critics. His Cambodian People's Party (CPP) has been in power since 1979. In December 2021, Prime Minister Hun Sen announced his support for his son Hun Manet to succeed him after the next election, which is expected to take place in 2023. In July 2023 election, the ruling Cambodian People's Party (CPP) easily won by landslide in flawed election, after disqualification of Cambodia's most important opposition, Candlelight Party. On 22 August 2023, Hun Manet was sworn in as the new Cambodian prime minister.
Босқындарды қоныс аударудың даулы мәселесі
Австралия Камбоджаға Австралия жағалауына қайықпен келген пана іздеушілерді қоныстандыру үшін ақша төлеп отыр. Австралияның Камбоджаға "халықтың 40 пайызы кедейлікте өмір сүретін" қоғамға енуі тиіс босқындарды қабылдағаны үшін ондаған миллион доллар беруі күтілуде. Олардың басқа елге ауысу құқығы болмайды. Бұл әрекет адам құқықтарын қорғайтын ұйымдар тарапынан кеңінен сынға ұшырады. Камбоджа – ресурстары шектеулі, көптеген кедей адамдары бар ел. Кедейлік пен адам құқықтарының бұзылуы, сондай-ақ қоныс аударушылардың тіпті банктік шот ашу сияқты ең қарапайым істерді де істей алмайтыны себепті, ол қайта қоныстандыру аймағы ретінде қолдануға жарамсыз деп есептеледі. Адам құқықтарын қорғайтын ұйымдар Камбоджаны бұрын босқындармен саяси ойындар ойнаған және оларды екіжақты қарым-қатынастарда келіссөздерге пайдаланған деп айыптайды. 2009 жылы 20 этникалық ұйғыр пана іздеушісін Қытайға депортациялау оқиғасы да көрсетілді. Пекин екі күннен кейін Пномпеньге 1 миллиард доллар көлемінде көмек пакеті жариялады.
Australia is paying Cambodia money to resettle asylum seekers who arrived by boat on Australian shores. Australia is expected to give Cambodia tens of millions of dollars for accepting the refugees who will be expected to assimilate into a society where '40 per cent of people live in poverty'. They will have no rights to be transferred to another country. That action has been met with widespread condemnation by human rights groups. Cambodia, a resource sparse country with a large number of poor people is thought to be unfit for use as a resettlement area because of its poverty and human rights abuses, also because the people being resettled are unable to do some of the most basic things like opening bank accounts. Rights groups accuse Cambodia of playing politics in the past with refugees and using them as bargaining chips in bilateral relations, pointing to the deportation of 20 ethnic Uighur asylum seekers to China in 2009. Beijing announced a $1 billion aid package for Phnom Penh two days later.
Хун Сен партиясы саяси сыбайлас жемқорлықпен айыпталды
Хун Сен мен оның үкіметі көптеген дау-дамайларға толы болды. Хун Сен – бұрынғы қызыл кхмерлердің командирі, ол бастапқыда вьетнамдықтармен орнатылған, ал вьетнамдықтар елден кеткен соң, қажет болған жағдайда зорлық-зомбылық және қысым арқылы өзінің беделді позициясын сақтап келді. 1997 жылы өзінің әріптес премьер-министрі, ханзада Нородом Ранариддхтың күшінің артуынан қорқып, Хун төңкеріс жасады, Ранариддхті және оның жақтастарын тазалау үшін әскерді пайдаланды. Ранариддх қызметтен алынып, Парижге қашып кетті, ал Хун Сеннің басқа да қарсыластары тұтқындалып, азапталды, ал кейбіреулері тікелей өлім жазасына кесілді. Саяси қысымға қоса, Камбоджа үкіметі шетелдік инвесторларға үлкен аумақтардағы жерді сатуда сыбайлас жемқорлыққа қатысты деп айыпталады, нәтижесінде мыңдаған шаруалар қоныс аударылды, сондай-ақ Камбоджаның мұнай байлығы мен минералды ресурстарын пайдалануға берілген гранттар үшін пара алу фактілері де анықталды. Камбоджа әлемдегі ең сыбайлас жемқор елдердің бірі ретінде танылады. Amnesty International қазіргі таңда елде бір ар-ождан тұтқыны бар екенін мойындайды: ол 29 жастағы жер құқығын қорғайтын белсенді Йорм Бофа. 2014 жылы Transparency International Камбоджадағы Ұлттық тұтастық жүйесін бағалау туралы есеп жариялады, онда елдің басқару жүйесіндегі жүйелі жемқорлық туралы толық мәліметтер келтірілді.
Hun Sen and his government have seen much controversy. Hun Sen was a former Khmer Rouge commander who was originally installed by the Vietnamese and, after the Vietnamese left the country, maintains his strong man position by violence and oppression when deemed necessary. In 1997, fearing the growing power of his co Prime Minister, Prince Norodom Ranariddh, Hun launched a coup, using the army to purge Ranariddh and his supporters. Ranariddh was ousted and fled to Paris while other opponents of Hun Sen were arrested, tortured and some summarily executed. In addition to political oppression, the Cambodian government has been accused of corruption in the sale of vast areas of land to foreign investors resulting in the eviction of thousands of villagers as well as taking bribes in exchange for grants to exploit Cambodia's oil wealth and mineral resources. Cambodia is consistently listed as one of the most corrupt governments in the world. Amnesty International currently recognizes one prisoner of conscience in the country: 29 year old land rights activist Yorm Bopha. In 2014, Transparency International released a National Integrity System Assessment on Cambodia detailing systemic corruption across the country's governance system.