Кіріспе

Натали Лемель (1827 жылы 26 тамыз - 1921 жыл) - 1871 жылы Париж коммунасында баррикадаларға қатысқан белсенді анархист және феминист. Ол Луиза Мишельмен бірге Новая Каледонияға жер аударылды.

Кітапты байлаушы

Натали Лемель Брест қаласында (Финистер департаменті) туған. Он екі жасқа дейін мектепте оқыды, содан кейін кітапты буып-түюші болды. 1845 жылы ол басқа кітапты байлаушы Жером Лемельге тұрмысқа шықты. Олардың үш баласы болды. 1849 жылы ерлі-зайыптылар Кимперге көшіп барып, кітап дүкенін ашты. Олардың бизнесі 1861 жылға дейін жалғасты, содан кейін жұп Жеромның ішімдікке деген проблемасына байланысты банкроттыққа ұшырады, ал Наталья оны үш баласымен қалдырып, жұмыс іздеу үшін Парижге кетті.

Қарулы

Ол Парижде кітапты буып, саудаға шығатын жұмысшы болды, кейін социалистік белсенді болды. 1864 жылы Еуропадағы әлеуметтік ахуалдың ортасында Лондонда Халықаралық жұмысшылар қауымдастығы (IWA, First International) құрылды. 1864 жылдың тамызында кітапты баулаушылар өте үлкен қақтығыстың ортасында ереуілге шықты, онда ең танымал жанжалшылардың бірі Эжен Варлин болды. 1865 жылы Натали Лемель Бірінші Интернационалға қосылды. Жаңа ереуіл шақырылған кезде ол ереуіл комитетінің мүшесі болды және кәсіподақ делегаты болып сайланды, бұл сол кезде әйелге сирек болатын. Ол өзінің тәуелсіздігі мен ұйымшылдығымен ерекшеленді: ол ерлер мен әйелдердің жалақысының теңдігі үшін күресті. Полиция мәліметінше, бұл оның Екінші империяға қарсылық білдіргеніне қосымша. 1868 жылы ол үйін және отбасын тастап кетеді (негізінен күйеуінің алкоголизміне байланысты), бұл оның консерваторлар мен полиция алдындағы беделіне көмектеспеді. Бұл еркіндік оның саяси белсенділігін күшейтті: Варлин және басқа кітапты байлаушылармен бірге ол "Үй шаруашылы" ("La Ménagère") кооперативін және "Кепік" ("La Marmite") ашық мейрамханасын құруға қатысты (бұл 8000 жұмысшыға арналған төрт мекемеге тең). Ол тамақ дайындаумен айналысты.

Әңгімелесуші

Көтеріліс 1871 жылы 18 наурызда басталды. Сол күннен кейін Лемель әйелдер клубтарында белсенді болды, онда ол жиі сөз сөйледі. Бұл баяндамалар 11 сәуірде Елизабет Дмитриевпен (Карл Маркстың қорғауында болған) Парижді қорғау және жарақаттанғандарды күту әйелдер одағын құруға көмектесті, ол орталық комитеттің мүшесі болды. 26 наурызда сайлаудан кейін революциялық кеңес құрылды, оған Жюль Валлес, Шарль Делесклюз, Рауль Риго, Густав Флоренс және Евгений Варлин сияқты адамдар кірді. Париж қаласы қанды аптаға дейін Коммунамен басқарылатын болды (Semaine sanglante), 21 мамырда Версаль әскерлері қалаға кірді; бұл апта 28-де Пьер-Лашез зиратында соңғы шайқаспен аяқталды. Осы кезеңде Натали Лемель ла-плэйс Бланш (Ру Пигалль) маңындағы баррикаданың жанында болды. Полициямен күресуден басқа, ол жарақат алғандарға да қамқорлық жасады. Коммуна жеңілгеннен кейін Соғыс кеңесі оны жер аударылуға және Новая Каледониядағы жазалау колониясына айдауға үкім шығарды. Ол "Виргиния" кемесіне Анри Рошфорт пен Луиза Мишельмен бірге отырды. Натали Лемель мен Луиза Мишель әйелдерді депортация орнында бөлуге қатаң қарсы болды. Дегенмен, олар ер адамдардан бес күн өткен соң, 1873 жылы 14 желтоқсанда Дукос түбегіне келді, онда олар бір камерада болды; ол өзінің камерадасына белгілі бір әсер еткен болуы мүмкін. Ол Парижге оралғанға дейін 1880 жылы президент Феликс Форе қабылдаған рақымшылықты күтуге мәжбүр болды. Кейіннен ол L'Intransigeant газетінде жұмыс істеді және әйелдер құқықтары үшін күресті жалғастырды.

Өлім және мұра

Ол 1921 жылы Иври-сюр-Сендегі хосписте қайтыс болды. 2007 жылы Париждің 3-ші округінде бұрын белгісіз болған алаңға Натали Лемельдің құрметіне Халықаралық әйелдер күніне (8 наурыз) округтік кеңестің шешімімен аталған. Натали Лемель көшесі Дупетит Туарс көшесі мен Ла Кордие көшесі қиылысында орналасқан. Бұл жерде Халықаралық жұмысшылар қауымдастығының (Бірінші Интернационал) бұрынғы штаб-пәтері орналасқан. Лемель өзі жақын жерде, ол кезде Беранжер тұйықталған жер деп аталатын жолда тұратын. Сондай-ақ, Брест пен Квинпердегі Наталья Лемельдің көшелері бар, ал көше суретшілері Гай Деннинг пен Шуф Бресттің Понтанензен ауданында оны атап өту үшін қабырғаға сурет салған.