Кіріспе
Уильям Блейктің суреттелген өлеңі Тириль - Уильям Блейктің 1789 жылы жазылған повесті. Бұл оның пайғамбарлық кітаптарының алғашқысы деп саналады, сонымен қатар бұл Блейктің еркін жетіліктерді қолданған алғашқы өлеңі, ол кейіннен өзінің көп өлеңдерінде қолданады. Тириль Блейк өмірінде жарияланбаған және 1874 жылға дейін, Уильям Майкл Россеттидің Уильям Блейктің поэтикалық шығармаларында пайда болғанға дейін сақталған. Блейк өлеңді ойып жазбаса да, он екі сепия суреттерін қолжазбаның шикі және аяқталмаған нұсқасына қоса жасаған, бірақ олардың үшеуі жоғалған деп саналады, өйткені олар 1863 жылдан бері табылмаған.
Tiriel is a narrative poem by William Blake, written c.1789. Considered the first of his prophetic books, it is also the first poem in which Blake used free septenaries, which he would go on to use in much of his later verse. Tiriel was unpublished during Blake's lifetime and remained so until 1874, when it appeared in William Michael Rossetti's Poetical Works of William Blake. Although Blake did not engrave the poem, he did make twelve sepia drawings to accompany the rough and unfinished manuscript, although three of them are considered lost as they have not been traced since 1863.
Қысқаша мазмұны
Өлең басталғанға дейін көптеген жылдар бұрын Хар мен Хеваның ұлдары бүлік шығарып, ата-аналарын тастап кетеді. Тириел батыста өзін төреші етіп танытып, ағаларының бірі Ижимді елсіз далаға айдады, ал екіншісін - Зазелді тау үңгірінде шынжырлап тастады. Тириел өз балаларын құл етті, ақырында үлкен ұлы Хексос бастаған олар да көтеріліп, әкесімен шайқасты. Өлгеннен кейін Тириел сарайдағы баспана ұсынысынан бас тартып, әйелі Миратанамен бірге тауларға жер аударылды. Бес жылдан кейін өлең қазір соқыр Тириелдің өліп бара жатқан әйелімен патшалыққа оралуымен басталады, өйткені ол балаларының оның өлімін көргісі келеді, оларды жауапты деп санайды және бес жыл бұрын оған сатқындық жасағаны үшін оларды қарғайды; "Кел, сендер қарғыс ұлдары./ Менің әлсіз қолымда. Мен сендердің өліп бара жатқан аналарыңды дүниеге әкелдім. /Қараудың ұлдары, алға! Мыртананның өлімін көру" (1:7 9). Көп ұзамай Миратана қайтыс болады, ал Тириелдің балалары онымен бірге қалуды сұрайды, бірақ ол бас тартады және кетіп қалады, оларды тағы да қарғап, оларға кек алуын айтады; біраз уақыт бойы адасып жүріп, Тириел ақырында Хар аңғарларының "жақсы бақшаларына" (2:10) жетеді, онда ол ата-анасы Хар мен Хеваны табады. Алайда, екеуі де қартайған және балалық күйге оралған, сондықтан олар өздерінің қамқоршысы Мнетаны өз аналары деп санайды. Тириел өзінің кім екені туралы өтірік айтады, ол құдайлар оны жер аударылғанын, содан кейін өз нәсілін жойғанын айтады; "Мен бір кездері / алыс солтүстікте / бір нәсілдің әкесі болған ескі жолшыбаймын. Бірақ олар зұлымдық жасады, барлығы жойылды, / Мен олардың әкесі бір қуып жібердім " (2: 44 46). Қосқаннан қуанып, Хар мен Хевка Тириелді құстарды ұстауға көмектесуге шақырады және "үлкен қауыста" Хардың әнін тыңдайды (3:21). Тириел өзінің сапары әлі аяқталмаған деп, қала беруден бас тартады және саяхаттауды жалғастырады. Ол орманға саяхаттайды және көп ұзамай өзінің інісі Ижимді кездестіреді, оны жақында "Айқасшы" деп атаған кейіп өзгертетін рух қорқытады. Тириелді көргенде, Ижим дереу Тириел - рухтың тағы бір көрінісі деп санайды; Тириел Ижимді шын мәнінде ол шынайы Тириел екеніне сендіреді, бірақ Ижим оған сенбейді және шынайы Тириелді көру үшін Тириел сарайына оралуға шешім қабылдайды және осылайша рухты алдамшы ретінде әшкерелейді; "Айбақты жын Ижимге: "Сенің кірпік және сөзге шешен тіліңді ұста / Тириел - патша. "Қараңғылық Ижимнің азғырушысы" (4:36 37). Алайда, сарайға келгеннен кейін, Хексос Ижимге өзімен бірге Тириелдің шынымен де шынайы Тириел екенін айтады, бірақ Ижим бүкіл сарай мен ондағы әркімнің рухтың алдауының бір бөлігі екендігіне күмән келтіреді; "Сонда, Хексос, сен қартайған ата-анаңды айналдырдың / Қысқы желдің ойыны бол. (Ижим) "Бұл шындық па/Бұл өтірік пе? Мен жел шауып кеткен ағаш сияқтымын/Сен көзсіз шайтансың. Ал сендер, өтірікшілер! Бұл Тириелдің үйі ме? / Мата сияқты жалған. & quot; Бос оркус / Ессіздер қашып құтылыңдар, Ижим өз қолын сендерге қарсы көтермейді. & quot; (4: 72 77). Ижим кетеді, ал оның кетуімен Тириел, ақымақтыққа тез түсіп, балаларына бұрынғыдан да қызу қарғыс айтады; Осы үндеуден кейін оның бес қызының төртеуі және жүз отыз ұлының жүзі жойылады, соның ішінде Хексос та. Тириел одан кейін өзінің ең кіші және жалғыз тірі қалған қызы Хеланың оны Хар аңғарларына алып келуін талап етеді. Ол қарсылық білдіре келіседі, бірақ сапарда ол оны іс-әрекеті үшін айыптайды; "Сен, өз қолыңнан келмейтін балаларды өлтіруші, жаман тілін тыныштандыр" (6:35). Тириел ашуланып, оның шашын жыланға айналдырады, бірақ егер ол оны Хар аңғарына алып келсе, оның шашын қалыпты күйге келтіреді деп ант береді. Таулар арқылы өтетін жолда олар Зазель мен оның ұлдары тұратын үңгірден өтіп бара жатқанда, Хеланың зар-шуы оларды оятып, Тириел мен Хелаға топырақ пен тас лақтырады, олар өтіп бара жатқанда оларды мазақтайды; "Сенің тәжің - ақ шала қарт. Күн миыңды кептіреді, / Сен де ақымақ інің Зәзелдей ақымақ боласың" (7:12 13). Ақырында Тириел мен Хела Хардың аңғарына жетеді, бірақ оның оралуын тойлаудың орнына Тириел ата-анасын және оны қалай тәрбиелегендерін айыптайды, ол әкесі заңдары мен өзінің даналығы қазір "ақиқатқа айналды" (8:8) деп мәлімдейді; Осы жарылыстан кейін Тириел ата-анасының аяғында қайтыс болады; "Ол Хар мен Хеваның аяғында қорқынышты өліммен аяқталады" (8:29).
After some time wandering, Tiriel eventually arrives at the "pleasant gardens" (2:10) of the Vales of Har, where he finds his parents, Har and Heva. However, they have both become senile and have regressed to a childlike state to such an extent that they think their guardian, Mnetha, is their mother. Tiriel lies about who is he is, claiming that he was cast into exile by the gods, who then destroyed his race; "I am an aged wanderer once father of a race/Far in the north. but they were wicked & were all destroyd/And I their father sent an outcast" (2:44 46). Excited by the visit, Har and Heva invite Tiriel to help them catch birds and listen to Har's singing in the "great cage" (3:21). Tiriel refuses to stay, however, claiming his journey is not yet at an end, and resumes his wandering. He travels into the forest and soon encounters his brother Ijim, who has recently been terrorised by a shapeshifting spirit to whom he refers as "the Hypocrite". Upon seeing Tiriel, Ijim immediately assumes that Tiriel is another manifestation of the spirit;
Tiriel assures Ijim that he is in fact the real Tiriel, but Ijim does not believe him, and decides to return to Tiriel's palace to see the real Tiriel and thus expose the spirit as an imposter; "Impudent fiend said Ijim hold thy glib & eloquent tongue/Tiriel is a king. & thou the tempter of dark Ijim" (4:36 37). However, upon arriving at the palace, Heuxos informs Ijim that the Tiriel with him is indeed the real Tiriel, but Ijim suspects that the entire palace and everyone in it is part of the spirit's deception; "Then it is true Heuxos that thou hast turnd thy aged parent/To be the sport of wintry winds. (said Ijim) is this true/It is a lie & I am like the tree torn by the wind/Thou eyeless fiend. & you dissemblers. Is this Tiriels house/It is as false as Matha. & as dark as vacant Orcus/Escape ye fiends for Ijim will not lift his hand against ye" (4:72 77). As such, Ijim leaves, and upon his departure, Tiriel, descending ever more rapidly into madness, curses his children even more passionately than before;
Upon this declamation, four of his five daughters and one hundred of his one hundred and thirty sons are destroyed, including Heuxos. Tiriel then demands that his youngest and only surviving daughter, Hela, lead him back to the Vales of Har. She reluctantly agrees, but on the journey she denounces him for his actions; "Silence thy evil tongue thou murderer of thy helpless children" (6:35). Tiriel responds in a rage, turning her locks of hair into snakes, although he vows that if she brings him to the Vales of Har, he will return her hair to normal. On the way through the mountains, as they pass the cave wherein lives Zazel and his sons, Hela's cries of lamentation awaken them, and they hurl dirt and stones at Tiriel and Hela, mocking them as they pass; "Thy crown is bald old man. The sun will dry thy brains away/And thou wilt be as foolish as thy foolish brother Zazel" (7:12 13). Eventually Tiriel and Hela reach the Vales of Har, but rather than celebrating his return, Tiriel condemns his parents, and the way they brought him up, declaring that his father's laws and his own wisdom now "end together in a curse" (8:8);
Upon this outburst, Tiriel then dies at his parents' feet; "He ceast outstretch'd at Har & Heva's feet in awful death" (8:29).
Қолжазба
Тириелдің тек бір ғана қолжазба көшірмесі сақталған, ол Британ мұражайында сақталған. Бұл қолжазбаның сегіз беті Блейктің қолымен жазылған. 8-бет, 4-жолға дейін ("Менді Харға және Хевқа алып барыңыз, мен батыстың Тириел патшасымын") өлең басқа жерден көшірілген, бірақ 8:4-де түзетулер мен өзгерістердің саны артады, ал жазу өлеңнің қалған бөлігіне қарағанда басқа сиямен жазылады. Бұл айырмашылық Ердманның поэманың кейінгі бөлігі транскрипцияланбаған, бірақ қолжазбаның өзінде жасалған және шашылып жазылған болуы мүмкін деп айтуына себеп болды. Сонымен қатар, поэманың 8:4-ге дейінгі бөліктеріндегі қолжазба түзетулер, түзетулер мен өшірулердің көбі 8:4-ден кейінгі жолдардағыдай сиямен жазылған, бұл Блейк қолжазбаны қайта қарап, оны аяқтау үшін оралған кезде оның бұрынғы бөліктерін қайта қарастырғанын көрсетеді. Блейк қолжазбадан едәуір материалды өшірді. Мысалы, Тириел Хар аңғарына алғаш келгенде, ол өзінің кім екені туралы өтірік айтады. Блейктің өлеңінде: "Мен бұл аймақтан емеспін, - деді Тириел жасырын түрде / Мен бір кездері бір нәсілдің атасы болған / ескі жолшыбаймын / алыс солтүстікте" (2:43 44). Алайда түпнұсқада осы екі жолдың арасында "Хардың әлсіздігіне байланысты, ол кім екенін айтудан қорықты" деген жол бар. Сол сияқты, Хар Тириелді таныған кезде ол "Тіриел болғаның үшін бет-жүзіңді жарылқа" (3:6) деп жариялайды, оған Тириел: "Мен Тириелді ешқашан көрмедім, бірақ бір рет мен онымен бірге отырып, тамақтанып едім" (3:7) деп жауап береді. Осы екі жолдың арасында бастапқыда "Тирйел бұдан да көп нәрсені жасыра алмады және оның тілі бұдан да аз болды / Бірақ ол Хар мен Хевба қуаныш пен қайғыдан өледі деп қорқыды". Ең ұзақ қателер Ижиммен кездесу кезінде және Тириел Хар аңғарына оралғанда орын алады. Ижим Тириелмен бірге сарайға келгенде, ол: "Олай болса, бұл шындық, Хексос, сен қартайған ата-анаңды қыстық желдің ойын-сауығына айналдырдың" (4: 72 73). Алайда, бастапқыда, Ижим басталады. Екінші үлкен өшіру өлеңнің аяғында, Тириел Хардан: "Неге арыстан мен шыдамды өгізге бір заң берілген / Неге адамдар аспан астында жорғалаушы түрінде байланған" (8: 9 10) деп сұрағанда пайда болады. Алайда, бастапқыда бұл екі жолдың арасында Блейк оны жарыққа шығаруды ойлаған ба, жоқ па деген сұрақ болды. Ол композиция кезінде рельефтік ою әдісін ойлап тапқан-ақ, білмейтін, бірақ ол он екі сурет жасаған, олар поэмаға қандай да бір пішінде немесе формада кіргізілген. Питер Акройд "героялық стильде жасалған" суреттер Джеймс Барри мен Джордж Ромнидің жұмысынан шабыт алғанын айтады, олардың екеуі де Блейкке құлшылық етті және олар жарықтандыруға емес, суреттеуге арналған. Оның алғашқы "нағыз" жарық кітап - "Тел кітабы" (1789) болды және ол Тириелді "Барлық діндер" және "Тәбиғи дін" атты кітаптармен танысқаннан кейін, Телде жұмыс істеу үшін тастап кетуі мүмкін. Дэвид Биндманның айтуынша, мысалы, "Тирьелдің мәтін мен дизайнды айқын ажыратуы - бұл мәтінді дизайнмен біріктірудің дәстүрлі әдісінің үлгісі, бұл Блейктің жарықпен басып шығару әдісін әзірлеуде беймәлім түрде қабылдамады. Ол осы сериядан бас тартқан, себебі жаңа техникасы оны қазір ескірген әдістен асыра алып кетті ".
The second large deletion occurs towards the end of the poem, when Tiriel asks Har "Why is one law given to the lion & the patient Ox/And why men bound beneath the heavens in a reptile form" (8:9 10). Originally, however, between these two lines was
A major question concerning the manuscript is whether or not Blake ever intended to illuminate it. Whether he had devised his method for relief etching at the time of composition is unknown, although he did make twelve drawings which were apparently to be included with the poem in some shape or form. Peter Ackroyd suggests that the illustrations, "conceived in the heroic style," were inspired by the work of James Barry and George Romney, both of whom Blake admired and were intended for illustration rather than illumination. His first 'real' illuminated book was The Book of Thel (1789) and it is possible that he abandoned Tiriel to work on Thel after making his breakthrough with All Religions and Natural Religion. According to David Bindman, for example, "Tiriel's clear separation of text and design is transitional in being an example of the conventional method of combining text with design implicitly rejected by Blake in developing the method of illuminated printing. He probably abandoned the series because his new technique took him beyond what had now become for him an obsolete method."
Бейімделулер
Тириэль - 1985 жылы шыққан опера. Либреттосы мен музыкасын орыс/британ композиторы Дмитрий Смирнов жазған. Операда Блейктің басқа да өлеңдерінің бірнеше материалдары бар; "Кіріспе", "Айғырық жыры" және "Илаһи бейне" "Айыпсыздық жырлары" (1789) және "Тайгер" "Айыпсыздық және тәжірибе жырлары" (1794) .