Кіріспе

Дмитрий Смирновтың операсы Тириел, оп. 41 (орысша: Тириэль) - орыс композиторы Дмитрий Смирновтың 1985 жылы жазған операсы. Операның үш актісі (9 сахна) бар. Ол орыс және неміс тілдеріне аударылған. Ол алғаш рет 1989 жылы 28 қаңтарда Фрайбургтің Штадт-театрында қойылды.

Жаратылыс тарихы

Опера 1983 жылдан 1985 жылға дейін Ресейдің Мәскеу қаласында жазылды. Либретто Блейктің "Тирьел" (1789 ж. шамасында) ертедегі символикалық шығармасының мәтінін оның бес өлеңін қосумен біріктіреді: "Кітапқа кіріспе" және "Илаһи бейне" Айыпсыздық әндерінен (1789), "Тайгер" және "Илаһи бейне" Тәжірибе әндерінен (1789 1794), және "Аяқ ән" оның жазба кітабынан (Россетти қолжазбасы, 1793).

Қысқаша мазмұны

Соқыр әрі қарт патша Тириел өз ұлдарын анасының өлімін еске алу үшін шақырып алған. Ұлдар аналарын жерлейді, бірақ олар әкесінің төрешілігінен шаршағанын және оған қарсы көтерілетіндерін айтады. Тириел тауларға қарай сапар шегеді. Ақырында ол Хар аңғарларындағы "жақсы бақтарға" келеді, онда ол өзінің ата-анасы Хар мен Хеваны табады, олар екеуі де өте қартайған және қайтадан бала сияқты болды. Олар Тириелді құстарды ұстауға көмектесуге шақырады және "үлкен торда" Хардың әнін тыңдайды. Ақымақ пен қорқынышпен Тириел оларды тастап, әрі қарай адасып жүрді. Тириелдің жабайы ағасы Ижим оны тауып алады, тұтқынға алады және өзінің балаларына қайтарып береді, олар бір кездері өзінің сарайында өмір сүріп жатыр. Тириел ашуы көтеріліп, балаларына одан да қатты қарғыс шығарып, найзағай мен індетті шақырып, оларды құртады. Осылайша ол өзінің сүйікті қызы Хеланы ақылсыздыққа салады. Дегенмен, Тириелді Хар аңғарындағы ата-анасына апару үшін, Хеланың көмегі қажет. Таулар арқылы олар Тириелдің тағы бір ағасы Зазельдің үйі болып табылатын үңгірлерден өтеді. Зазель ұлдарымен бірге Тириел мен оның қызына топырақ пен тас лақтырады. Ақырында Тириел мен Хела Хар және Хевя тұратын Хар аңғарындағы шатырға тағы бір рет келеді. Соңғы сөзінде Тириел әкесі берген заңдар мен өз даналығының қалай "бірге қосылып, қарғысқа ұшырағанын" түсіндіреді. Ата-анасын қарғағаннан кейін ол өледі. Тириелдің денесінде Мнета тәңірі мәңгілік ұйқыға кеткен адамзатқа арнап ән шырқады.

Цитаталар

"Батыста Тириел сияқты шығармаларды таныстырған кезде, нағыз ақылсыз болып көрінген нәрсе үшін кешірім сұрамау маңызды. Орыс өздерін басқаша сезінбейтіндіктен емес, өздері қалағандықтан сезінеді. Осыған байланысты Фрайбургтердің музыкалық қойылымы маған үлгілі болып көрінді " (Жерард МакБурни)