Кіріспе
Исландиялық американдықтар - Америка Құрама Штаттарында тұратын исландиялық тектес немесе Исландияда туған американдықтар. Исландиялық иммигранттар АҚШ-қа негізінен 1873-1905 жылдар аралығында және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін келді. 2000 жылғы АҚШ санағына сәйкес 40 000-нан астам исландтық американдықтар бар, олардың көпшілігі жоғарғы орта батыста тұрады. АҚШ-та Канададан кейін әлемдегі ең үлкен екінші исланд диаспорасы бар.
Icelandic Americans are Americans of Icelandic descent or Iceland born people who reside in the United States. Icelandic immigrants came to the United States primarily in the period 1873–1905 and after World War II. There are more than 40,000 Icelandic Americans according to the 2000 U. S. census, and most live in the Upper Midwest. The United States is home to the second largest Icelandic diaspora community in the world after Canada.
Тарих
Гренландия мен Исландиядан шыққан норвегиялықтар Солтүстік Америкаға алғаш рет Канаданың Ньюфаундленд жеріне жеткен еуропалықтар болды. Исландиялық Лейф Эрикссон Солтүстік Америкаға Гренландиядағы норвегиялық қоныстар арқылы 1000 жылы, Колумбтан бес ғасыр бұрын жеткен. Гренландияға қоныс аударған норвегиялықтар Винландтағы Л'Анс-окс-Медоус қонысын құрды деп саналады. Олар Канаданың теңіз провинцияларынан тыс жерлерді қаншалықты зерттегендері соңғы жүз жыл бойы романтикалық және этникалық ұлтшылдар мен тарихшылар арасында талқыланып келеді. Қандай болған күнде де, көп ұзамай қоныстардан бас тартты.
Колумбиядан кейінгі қоныстану
Викингтерден кейін Солтүстік Америкаға көшіп келген алғашқы исландиялықтар 1855 жылы Вэстман аралдарынан Солт-Лейк-Ситиге (Юта штаты) Мормонизмді ұстану үшін діни бостандық іздеген үш мормон болды. 1854 және 1857 жылдар аралығында 11 мормон мосолман Исландиядан Солтүстік Америкаға көшіп кетті. Бірнеше жылдан кейін Исландиядан келген тоғыз адам басқа скандинавтармен бірге Юта штатындағы Испан Форк қаласына қоныс аударды. Келесі 20 жыл бойы ара-тұра аздап исландиялықтар қоныстанды. Торарин Хафлидасон Торасон және Гудмунд Гудмундсон, Данияда мормондыққа айналып, 1850 жылдары Америкаға барған исландтық шәкірттер, Ютаға келген исландтық эмигранттардың үлгісі болды. Шекарада жұмыс істеуге қажетті дағдыларды алып келген ісландтық эмигранттар өздерінің шебер қолөнершілері, саудагерлері немесе фермерлері болды, бірақ олар бұл дағдыларды жалақылы жұмысқа пайдаланғанға дейін біраз уақыт өтті. 1870-ші жылдардың ортасында АҚШ экономикалық күйзеліске ұшырады, ал жұмыс орындары аз болды. Жаңадан келген исландиялықтар үшін ағылшын тілін білмейтіндер үшін жұмыс одан да аз болды. Исландиялықтардың көбісі туған елінде алған орта білімдері жаңа елде жұмыс табуға көмектеспеді. Көптеген исландиялық ерлер алғаш келген кезде Милуокиде фабрика жұмыскерлері және ағаш кесушілер немесе порт жұмысшылары ретінде ауыр жұмыс істеді. Алғашқы исланд иммигранттары негізінен ауыл шаруашылығымен айналысты, олар жаңа жерге арналған шаруашылық техникасын үйреніп, өз шаруашылықтарын бастады. Өздерінің егіншілік өмірінен бастау алып, жаңа көшіп келушілер өздерінің исландтық мұраларымен байланысты сақтады.
Көші-қонның елеулі толқындары
XIX ғасырдың соңғы үш онжылдығында исландиялық иммиграцияның ең үлкен толқыны болды. 1870 - 1900 жылдар аралығында Исландияның 75 мың тұрғынынан 15000-ға жуығы Солтүстік Америкаға қоныс аударды.
1900-1945 жылдар
1900 жылы Исландиядан жаңа иммиграция мүлдем тоқтады. 1910 жылға қарай АҚШ-та шамамен 5000 исландиялық тұрып жатқан. 1907 жылғы америкалық паникадан кейін АҚШ-қа ісландтық эмиграция күрт төмендеді.
Мәдениетке қосылу және ассимиляция
Исландияның тілі, әдет-ғұрыптары мен тарихи тарихы оны этностық тұрғыдан Скандинавиямен байланыстырады, бірақ исландиялықтар әрқашан өздерін ерекше мәдениетке ие деп санайды. Бұл айырмашылықтар исландиялық еместерге өте сирек түсінікті болды, олар исландиялық мәдениетті даниялық, швед немесе норвегиялық мәдениеттерге бөледі. 1930 жылға дейін АҚШ санағы исландиялықтарды жеке санақ ретінде есепке алмады. Ағылшын тілінде жүргізілген зерттеулердің аз бөлігі исландиялықтар туралы болды, ал көптеген анықтамалықтар оларды мерекелер, әдет-ғұрыптар және киім сияқты этникалық айырмашылықтар туралы жалпы есептерден мүлдем алып тастады. Питер Стил, музыкант. Билл Холм, жазушы. Ида Йонасдотир Герман, жазушы және саяхатшы. Свенбьорн Джонсон, заңгер. Ричард Бек, әдебиет тарихшысы. Николь Ли Мости, Исландияда туған американдық саясаткер.