Кіріспе

Американы еуропалық отарлаудың бір бөлігі ретінде Швеция 17 ғасырдың ортасында Америкада отарлар құрды, оның ішінде қазіргі Делавэр, Нью-Джерси, Пенсильвания және Мэриленд штаттарындағы Делавэр өзені бойындағы Жаңа Швеция колониясы (1638–1655), сондай-ақ 18 және 19 ғасырларда Кариб теңізіндегі екі иелік.

Солтүстік Америка

Жаңа Швеция колониясы 1638 жылы 1637 жылы құрылған швед, голландиялық және неміс бизнес мүдделерінің консорциумы – шведтік Оңтүстік компаниясының алғашқы экспедициясымен құрылды. Колония Делавэр өзенінің бойында орналасқан, қазіргі Делавэр (мысалы, Уилмингтон), Пенсильвания (мысалы, Филадельфия) және Нью-Джерси (мысалы, Нью-Стокгольм және Шведесборо) елді мекендерінде, ондаған жылдар бойы швед және голландиялық саудагерлер соғып келген. Ол кезде (1809 жылға дейін) Финляндия Швеция Корольдігінің құрамында болғандықтан, Швецияның колонияларына қоныс аударғандардың кейбіреуі қазіргі Финляндиядан шыққан немесе фин тілінде сөйлейтін адамдар еді. Шведтер мен финдер Америкаға ағаш үйлерді салу дәстүрін әкелді.

Балтық теңізіндегі теңіз күші болғанымен, швед империясының халықаралық беделі құрлықтағы әскери күшке негізделген. Солтүстік Еуропаны кезекті ірі соғыс қамтығанда, швед Корольдік теңіз күші колонияны қорғауға шамасы келмеді. Соңынан, жас колония голландиялықтар тарапынан басып алынды, олар Солтүстік Америкадағы швед отарлауын Жаңа Нидерландтағы өз мүдделеріне қауіп деп қарады.

Кариб теңізі

Швед колониясы Сент-Бартеми (1784–1878) еркін порт ретінде жұмыс істеді. Густавия қаласы швед атауын сақтап қалды. Гваделупа (1813–1814) Наполеон соғыстарының нәтижесінде шведтердің иелігіне көшті. Бұл Гваделупа қорының құрылуына әкеп соқты.

Басқа елді мекендер

Швед эмигранттары Америкаға басқа елдерге немесе отарларға қоныстану үшін баруды жалғастырды. 19-шы ғасырдың ортасы мен 20-шы ғасырдың басында Швециядан АҚШ-қа кең көші-қон болды. 1841 жылы бұрынғы Упсала университетінің студенттері мен бірнеше туыстары Милуокиден батысқа қарай 30 шақырым қашықтықтағы Пайн көлінің шығыс жағалауында Аллегей тауларының батысында алғашқы швед колониясын құрды және олардың қонысын Жаңа Упсала деп атады. Содан кейін шамамен 1,3 миллион швед АҚШ-та қоныстанды, ал 2008 жылы шамамен төрт миллион швед-американдықтар болды. Бразилияның екінші императоры Педро II иммиграцияны ынталандырды, нәтижесінде көптеген шведтер Бразилияға келді, олар негізінен Жойнвилл және Ижуи қалаларына қоныстанды. 19-шы ғасырдың соңында Аргентинадағы Мисьонес провинциясы швед иммиграциясының маңызды орталығы болды және швед-аргентиналықтардың негізін қалады.

Қатысты оқу

Джеймсон, Дж. Франклин (1887) Виллем Усселинкс: Голландия және шведтік Батыс Үндістан компанияларының негізін қалаушы (Г. П. Путнам ұлдары)