Кіріспе
Фрисак лагері немесе Фрисак лагері - Ұлыбритания армиясында қызмет ететін ирландтықтардың тобы Әбвер II және Германия армиясының жалдауына және іріктеуге ерікті түрде қатысқан Екінші дүниежүзілік соғыстың арнайы әскери тұтқындары лагері. Лагерьдің атауы Сталаг XX А (301) болды және ол Бранденбург аймағының Фризек ауданында орналасқан. Abwehr II және неміс армиясы 1940-1943 жылдар аралығында жаттықтырып, іріктеді. Лагерь ақырында таратылды, ал оның қатысушылары Шығыс майданына соғысуға жіберілді немесе 1943 жылдан кейін концлагерьлерге қамалды.
Friesack Camp or Camp Friesack was a special World War II prisoner of war camp where a group of Irishmen serving in the British Army volunteered for recruitment and selection by Abwehr II and the German Army. The camp was designated Stalag XX A (301) and located in the Friesack area, Brandenburg region. The training and selection by Abwehr II and the German Army occurred during the period 1940–1943. The camp was eventually dissolved, and its attendees were sent to fight on the Eastern Front, or interned in concentration camps after 1943.
Тез арада
Ирландиялық республикашылдық пен неміс қарым-қатынастары аясында британдық армияда қызмет ететін ұлттық көзқарасты ирландтардан сарбаздар тобын жинауға бір рет тырысқан. Бұл әрекеттер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лимбург ан дер Ландағы POW лагерінде орын алды. Алайда Роджер Касменттің және Императорлық неміс армиясының күш-жігеріне қарамастан, бұл әрекеті сәтсіз болды, өйткені "Ирландия бригадасында" тек елу екі ирланд ерікті болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс барлау қызметі (Абвер) және нацистік Германияның неміс сыртқы істер министрлігі британдық әскерге қарсы операцияларының бір бөлігі ретінде Ирландия аралында операциялар жүргізуге қызығушылық танытты. Ирландияға ақпар жинау және Ирландия республикалық армиясына көмек көрсету мақсатында Abwehr агенттерін енгізуге бірнеше сәтсіз және кейбір сәтті әрекеттер жасалды. Германияның Ұлыбританияға қарсы күресте ирланд ұлтшылдарының көмегін күтуі түсінікті. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар алдындағы және соғыс кезінде Ирландия республикашыл ойларының ортақ тақырыбы: "Англияның қиындығы Ирландияның мүмкіндігі".
Идеяның пайда болуы
Abwehr II - бұл неміс барлау қызметінің бөлімі, оның басқа міндеттерімен қатар қарсыластағы елдердің қанағаттанбаған және авторитаризмге қарсылық білдіргендерін іздеу, қару, көмек немесе үйлесімсіздікті арттырудың кез келген құралын беру міндеті жүктелген. 1940 жылы Францияны жеңу үшін сәтті науқаннан кейін және британдық әскердің бүкіл кезеңінде тұтқындалғаннан кейін, Абверде тұтқынға алынған жау әскерлерін POW лагерьлерінде неміс армиясы және / немесе неміс барлау қызметі үшін күресуді қарастыра ма деген шешім қабылданды. Бұл Абвердің әдеттегі тәртібі болса да, бұл шешімге 1940 жылдың жазында Берлиндегі неміс барлау қызметі мен Сыртқы істер министрлігімен кездесуі кезінде жаңа "Ирландия бригадасын" ұсынған IRA штабының басшысы Сеан Рассел ықпал еткен болуы мүмкін. Бұл әрекеттер неміс Сталаг желісі арқылы жасалды. Фрисак лагерінде ирландтық азаматтарды Германияға әскери қызметке даярлау мен енгізуге тырысты. Мұндай әрекеттер басқа да тұтқын топтарында сәтті жүзеге асырылды.
Жұмысқа қабылдау және іріктеу
Жұмысқа қабылдаудың ең жақсы жолы деп тұтқындарды белгілі бір міндеттерді атқаруға шақыру деп саналды, олар Германия мен олардың ұлттық мүдделеріне бірдей болып саналды. Ирландия азаматтары туралы айтылғанда, Ирландияның қайта бірігуі, бөлінуін тоқтату және Солтүстік Ирландияның Ирландия еркін мемлекетіне қосылуы Германияның қолдауымен ортақ себеп болды деп болжалды. Abwehr II командалық бөлімінен, Бранденбургтерден, Хелмут Клисман, оқу үшін үміткерлерді таңдауға қатысты. Клисманн неміс билігі үшін жұмыс істеу ұсынысы тұтқындарға қалай айтылғанын түсіндірді:"Сонымен, әскери тұтқын лагерьлеріндегі барлық ирландтар өздерінің есімдерін беруді сұрастырды, олар жақсы жағдайды ұсынатын арнайы лагерьге баруды көздеді". Бұл елмен таныс POW-тер Британия мен Ирландияға шабуыл жасағанда неміс әскерлеріне саботажшылар немесе агенттер ретінде көмектесе алады деп сенді (тиісінше "Теңіз арыстаны" және "Жасыл" операциялары). II Abwehr әскери күнделігінде лагерь мен оның қызметі туралы үш жазба жазылған. Бұл жазбалар Innkeeper операциясына, I Seagull операциясына және II Seagull операциясына қатысты. Бұл операциялар Ұлыбритания немесе Ирландия үшін жоспарланған, ал Friesack лагеріне қатысушылар қатысқан. Неміс билігі іріктеу үшін өздерін ұсынған ықтимал жауынгерлердің арасында кенелер, жалған ирланд ұлтшылдары, аралмен аз байланысы бар жалған ирландтар және басшылары өздеріне оқытудың егжей-тегжейі туралы есеп беруге тапсырған хабаршылар болуы мүмкін екенін білген. Осыған қарсы күзету үшін қызығушылық танытқан әрбір үміткер Клисманмен және сонымен қатар Франк Райанмен сұхбаттасты, ол бұрынғы ИРА мүшесі болды, оны Испаниядағы Азамат соғысы кезінде Франконың әскерлері тұтқындады және оны 30 жылдық түрме жазасынан босатуды Абвердің қолынан ирланд үкіметі ұйымдастырды. Алайда Райанның ынтымақтастығы күмән тудырады. Клисманның айтуынша, 1940 жылдың желтоқсанында Сталагтың барлық желісінен алғашқы рекрут қоры жүзден астам әскери тұтқын болды, олардың әрқайсысы ирланд ұлтын иеленетінін мәлімдеді, ал офицерлер саны бестен аз болды. Бес офицер тек британ әскерлерінің Ирландияға басып кірген жағдайда ғана соғысатынын түсіндірді (бұл Фрисакты жалдау кезінде жоспарланып отырды, W жоспарын қараңыз). 1941 жылдың көктемінде, соғыстан бұрын елде болғандықтан, ирландтық істердің сарапшысы деп саналатын доктор Юпп Ховен Фрисакқа келгенде, ол сексен ирландтық POW-тің рекруттық базасын тапты. Соңында бұл саны немістердің Германия үшін күресуге деген шынайы ықыласына ие болған онға дейін қысқарды. Одақтастарынан олардың Одақ үшін жұмыс істеуге келісімін жасыру үшін 1941 жылдың қыркүйек айының ортасында Кодт пен Стрингерді лагерден босату үшін түрмеден қашуды ұйымдастырды. Олар Берлинге алынып кетіп, Abwehr II-ге жаттығудан өтті. Берлинде олар бір үйде тұрды. 1941 жылдың Рождествосына дейін Брэди, Кушинг, Мерфи, О'Брайен және Уолш (төменде қараңыз) Фрисактан шығып, немістер Берлинге алып кетті.
Германиядағы басқа "күмәнді" ирланд азаматтары
Ол кезде Германияда тұратын немесе жұмыс істейтін басқа да ирландтар болды - бұл режимге, оның қызметіне мүлдем қатысы жоқ немесе әскери / барлау мәселелеріне қатысы жоқ адамдар болды. Олар не себепті болса да, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс азаматтарымен немесе сарбаздарымен некелесу арқылы, не жай ғана жүзіп жүрген, не соғыс басталғанда Германияда тұтқындалған азаматтық кемелерден тұтқынға алынған. Алайда кейбіреулері жағдайға байланысты түрлі істерге араласты. Ирландияның құпия қызметі (G2) осы адамдардың ізін ұстауға тырысты, олардың жалпы саны шамамен сексен бес адам болды. G2 үшін ерекше қызығушылық туды: Маура Лайдон, Гортмордан, Майо округі, ол үйге хат жазып, "Германия үшін Ирландияға хабарласып жатқанын" айтты. Бұл ақпарат Irland Redaktion хабарларында естілген бейтаныс дауысты растайды. Пегги Кирни, ол Джерсиде тұратын. Элла Каванаг және Морин Петри, екеуі де "күмәнділер тізіміне" енгізілген кезде, бұл есімдер неміс радиосында Ирландияға жіберілген, бірақ кейіннен қолданылған есімдер басқа хабар таратушылардың псевдонимі деп болжалды. Эдвард Боулби, Британияға үгіт-насихатты таратушы. Джон Маккарти Корк округіне жататын, ол Ханза желісі ("DDG Hansa") үшін жұмыс істейтін деп хабарланды, ол SS Treuenfels сауда кемесіне тағайындалды. Тағы бір Джон Маккарти Бандоннан, Корк округі.
Maura Lydon, from Gortmore, County Mayo, after she mentioned in a letter home that she was broadcasting "for Germany calling Ireland". This information appeared to confirm an unknown voice heard on the Irland Redaktion transmissions. Peggy Kearny, who had been living on Jersey. Ella Kavanagh and Maureen Petrie, who were both put on the "suspect list" when those names were put on German radio broadcasts to Ireland, although it was later assumed that the names used had been pseudonyms for other broadcasters. Edward Bowlby, who was broadcasting propaganda to Britain. John McCarthy from County Cork, who was reported to be working for the Hansa Line ("DDG Hansa"), assigned to the merchant ship SS Treuenfels. Another John McCarthy from Bandon, County Cork.
Германиядағы күдікті/белгілі азаматтық қолдаушылар
Франсис Стюарт, Рейхтің түрлі пропагандалық құрамалары үшін радио хабарларын жүргізді. Армгам округіне жататын Бессбруктан шыққан Уильям Джозеф Мерфи Берлиц тіл мектебінде жұмыс істеді (британдық паспортпен саяхаттап жүрді). Уильям Джойспен кездесіп, оған Абвердің Солтүстік Ирландиядан қалаған ақпаратының тізімі берілді. Джон және Генри Фриман (Фриман ағайындылары), олар Абвер үшін еркін рекрутерлер болған көрінеді, олар ағылшын тілділерді жұмысқа алуға маманданған. Оуэн Корр, Дублин графтығының Раш қаласынан, оның сауда кемесі MV Silverfix, неміс E қайықтарымен батырылды. Тұтқындалғаннан кейін ол Бременге жақын Марлаг унд Милаг Норд (душман саудагерлерінің лагері) деп аталды. 1943 жылы 27 қаңтарда ол Бремен еңбек басқармасында азаматтық жұмысқа жіберілді. Оның есімі кейіпкердің аты ретінде Германн Гертцтің мұрагері болатын Абвер агенті Джозеф Эндрюске берілді. Ол соғыста қаза тапқан деп есептеледі. Британдық барлау қызметі Милаг Нордте тағы бір қатысушы Патрик Джозеф Диллонға қызығушылық танытты, ол Sicherheitsdienst (SS барлау қызметі) үшін жұмыс істеген. Томас Гуннинг, "Көк киім" көшбасшысы Эон О'Даффидің бұрынғы хатшысы, сонымен қатар "күмәнді" болды, өйткені Франсиско Франко үшін күрескен Ирландия бригадасының қалған бөлігі 1937 жылы айыпталу бұлты астында Испанияда қалған еді. Гуннинг Испанияда қысқа уақыт бойы газет тілшісі болып жұмыс істеді, содан кейін Берлинде 1940 жылы қайтыс болғанға дейін Пропаганда министрлігіне жұмыс істеді.