Кіріспе

Императрица Мария (Императрица Мария: Императрица Мария) - Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресейдің императорлық әскери-теңіз флоты үшін салынған үш дрэдноуттың бірінші кемесі. Ол соғыста Қара теңіз флотында қызмет етті және 1915 жылы Осман империясының нысандарын бомбалаған dreadnought-тен бұрынғы соғыс кемелерін қорғады. Кеме Осман империясының жеңіл крейсері Миддлиге бірнеше рет шабуыл жасады, бірақ ошақ зақымданудан басқа ештеңе жасамады. Императрица Мария 1916 жылдың соңында Севастополде кемеге ілінген кезде жарылып, 228 экипаж мүшесі қаза тапты. Кейін ол өсіп-өсті, бірақ жағдайы өте нашар болды. Ол 1926 жылы Ресейдің Азамат соғысы аяқталғаннан кейін жойылған.

Сипаттама

Императрица Мария суға жақын жерде ұзақ болды. Оның ығысу көлемі жобаланған ығысу көлемінен артық болды. Ол қызмет кезінде өте ауыр жүкті болды және алдыңғы казематтар арқылы үлкен мөлшерде суды жіберуге бейім болды. Алдыңғы пулялардың оқ-дәрісі 100 реттен 70 ретке дейін қысқарды, ал оқ-дәрілер 245 реттен 100 ретке дейін қысқарды. Бұл проблеманы толықтай шешпеді, бірақ басқа өзгерістер енгізілгенге дейін Imperatritsa Mariya жоғалды. Кемеде Ұлыбританияның John Brown & Company компаниясынан импортталған төрт Парсонс типті бу турбинасы орнатылған. Олар жалпы көлемі 1,5 тоннаға арналған, бірақ теңізде сынақтан өткізілгенде, 20 аралас отты үшбұрышты Яроу қазандықтарының жұмыс қысымымен шығарылған буды пайдаланды. Оның барлық электр қуатын үш Кертис негізгі турбогенераторы және екі қосалқы агрегаттары өндірді. Оның негізгі қару-жарағы кеме ұзындығына бөлінген төрт үш бұрышты мұнараға орнатылған он екі 12 дюймдік Обуховский 1907 үлгісіндегі пулялардан тұрды. Оның қосалқы қару-жарағы казематтарға орнатылған 130 мм-лік 20 Б7 үлгісіндегі 1913 пулеметінен тұрды. Олар екі топқа бөлінді, әр жағында алдыңғы мұнарадан артқы түтікке дейін алты-алты пуля, қалған төртеуі артқы мұнараның айналасына топталды. Ол төрт ұшаққа қарсы пулеметпен жабдықталған, олардың бірі әр мұнараның төбесіне орнатылған. Төрт торпеда түтігі су астында, екі түтігі әр жақтан алдыңғы қоржынның артқы жағында орналастырылды.

Қызмет

Императрица Мария, Ресей империясының Николаев қаласындағы Руссуд кеме жасау зауытында салынған. Ол 1911 жылы 30 қазанда өзінің бауырлары Император Александр III және Император Екатерина Великаямен бірге салынған, бірақ бұл жай ғана салтанатты оқиға болды, өйткені жоба әлі аяқталмаған және келісімшартқа қол қойылмаған. 1913 жылы 19 қазанда іске қосылып, 1915 жылы 13 шілдеде Севастополға келіп, бірнеше ай бойы жөндеу жұмыстарын аяқтады және теңізде сынақтарды өткізді. 1 қазанда ол Қара теңіз флотының пре-дредноуттарын Козлу, Зонгулдак және Карадениз Ереглидегі нысаналарды бомбалау кезінде қорғанышта болды. Ол 20-22 қазанда Болгариядағы мақсаттарды, 27 қазанда Варнаны бомбалау кезінде де дәл солай істеді. 1916 жылы 4 сәуірде "Миддли" жеңіл крейсері "Императрица Мария" кемесінің қақтығысынан қашып құтылды. Үш айдан кейін император Мария мен император Екатерина Великая радио хабарларын тыңдап, Севастополдан 4 шілдеде Ресейдің Туапсе портын бомбалаудан қайтып келе жатқан Явуз атты бұрынғы неміс крейсерін ұстауға тырысты. Явуздар солтүстікке қарай жүзіп, ресейліктердің қасынан Босфорға дейін болгар жағалауымен қатар жүріп қашып құтылды. 21 шілдеде "Миддли" Новороссийск портын миналады, бірақ радио тыңдау арқылы қайтадан ескертілген ресейліктер оны қайтып оралғанда ұстауға тырысты. Миддли келесі күні император Марияның қаруларының қақпасына кірді, ол ресейлік "Шастливи" эсминцін қуып жүрді, бірақ ол тек сынықпен зақымдалғаннан кейін құтыла алды. 1916 жылы 20 қазанда таңертең Севастополда зәкірленген Императрица Марияның алдыңғы пороховый журналында өрт байқалды, бірақ оны сөндіруге күш салмай тұрып жарылды. Алайда инженер-механик мичман Игнатьев бастаған теңізшілер өз өмірлерін құрбан етіп, жарылыс алдында алдыңғы снарядты суға батырып алды. Олардың әрекеті апатты жарылыстың алдын алды және барлық басқа журналдарды сақтық шаралары ретінде су басқан. Бірінші жарылыстан кейін қырық минуттан кейін торпеда бөлмесі маңында екінші жарылыс болды, ол алдыңғы қалқандардың қалған бөліктерінің су өткізбейтін тұтастығын жойды. Императрица Мария кеменің тұмсығынан батып, оң жаққа қарай бұрылды. Бірнеше минуттан кейін кеме 228 теңізшіні алып, суға батып кетті. Кейінгі тергеу нәтижесінде жарылыс нитроцеллюлозаға негізделген қозғалтқыш заттың ыдырау кезінде өздігінен жануының салдарынан болған болуы мүмкін екені анықталды. Күрделі құтқару операциясынан кейін кеме 1918 жылы 18 мамырда қайтадан пайда болды және 31 мамырда Севастопольдің Солтүстік құрғақ докына көшірілді. Ресейдегі революция мен Азамат соғысының хаосы одан әрі жөндеу жұмыстарына жол бермеді, бірақ оның 130 мм-лік пулеметтері алынып тасталды. 1923 жылы оны ұстап тұрған ағаш блоктар шіріп кетті. Ол 1923 жылы суға шығарылып, жағалауға ілінген. Ол 1925 жылы маусымда бұзылуға рұқсат алды және 1925 жылы 21 қарашада ресми түрде бұзылды, бірақ жұмыс 1926 жылы қайтадан суға шығарылып, құрғақ докқа көшірілгенге дейін басталмады. Кеме қайтып оралғанда оның арматуралары құлап қалған еді, бірақ кейіннен оларды құтқарып алды. Олардың екеуі екінші дүниежүзілік соғыста Севастополь қоршауында қаланы қорғаған 30-шы жағалау қорғаныс батареясы ретінде пайдаланылды.