Кіріспе

Француз операсындағы дауыс түрі Haute contre (көпше Hautes contre) - француз опералық тенор дауысы, XVII ғасырдың ортасынан бастап XVIII ғасырдың соңғы бөлігіне дейін француз барокколық және классикалық операсында басым болды.

Тарих

Бұл дауыс негізінен еркек жеке рөлдерде, әдетте, ерлік және әуесқойлық, сонымен қатар комикалық бөліктерде, тіпті трансвеститтерде де қолданылған (төменде келтірілген портретті қараңыз және Пьер Желётттің Рэмоның Platée әйелінің басты рөлін орындаған). Лулли 14 ер адам рөлінің 8-ін дауыс үшін жазды; Шарпентье, өзі haute contre болған, дауыс бөлігі үшін көп композиция жазды, сондай-ақ Рамо және кейіннен Глюк. XVII ғасырдың соңында Лулли операларының басты рөлдерін жасаған Académie Royale de Musique жетекшілері Бернард Кледиер (талья, төменгі тенор дауысы типінен басталған) және Луи Голард Дюмень болды. Он сегізінші ғасырдың бірінші жартысындағы белгілі haute contre-ға ең алдымен Жак Кошеро, Луи / Клод Мурайр және Денис Франсуа Трибу, олар Лулли стилін және операларды жиырма және отыз жылдары қайта жаңғыртты, содан кейін аталған Пьер Желётт және оның орнын алмастырушылар, Франсуа Пуариер және ол, олардың барлығы Рамо операларын және Луллидің қайта жаңғыруларын әндеген. Олардан кейін Джозеф Легрос келді, ол үшін Глюк өзінің басты haute contre рөлдерін жазды, оның ішінде 1774 жылғы "Орфея мен Эвридика" нұсқасындағы титулдық рөл және "Ифигения мен Аулидадағы Ахилл". Сонымен қатар, француздық airs de cour және француздық соло кантаталарында барокко кезеңінде осы дауыс үшін музыкалық репертуар кең; hautes contre хорларда да айтылады, taille-дан жоғары бөлігін алады.

Вокалдық ерекшеліктері

"Haute contre voice" дыбысының табиғаты көп талқыланды. Тарихи тұрғыдан алғанда, ағылшын жазушылары терминді "контртенор" деп аударған, бұл соңғы терминнің мағынасы да музыкологиялық дау-дамайға ұшырағандықтан, бұл айрықша пайдалы емес; екі термин де түпкілікті латын тіліндегі контратенордан алынған (контртенорды қараңыз). Қазіргі таңда hautes contre әншілері ғалымдар "модаль" (яғни "сөйлеу" дауысы) деп атаған дауыспен әндеген, мүмкін, олардың ең биік ноталары үшін фальцето қолданған. Бұл дауыстың типтік соло диапазоны C3 - D5 болды, өйткені француздық он сегізінші ғасырдың биіктігі бүгінгіден бір тоны төмен болды. Жозеф Жером Лефрансуа де Лаланд деген астроном мен саяхатшы былай деген: "Кімде-кім кішкентай дауысты емес, үлкен дауысты тыңдағанда қуанады". Лаланде Желётттің диапазоны атақты тенор Анджело Амореволидің диапазонына ұқсас екенін айтты. Ол сондай-ақ "Легростың орнын басқандардың бәрі haute contre дыбысына жету үшін айқайлауға мәжбүр болды, бірақ ол ең кішкентай дыбысқа ие болды" деп атап өтті. Жоғары контр кейбір органдармен ұқсас немесе тіпті итальян тілінде tenore contraltino деп сипатталған дауыс түрімен бірдей деп саналады. Бұрынғы уақытта белгісіз болмаса да (мысалы, Моцарттың Митридаттағы титулдық рөлі), бұл дауыстың рөлі он тоғызыншы ғасырдың басында өте көп болды: мысалы, Россинидің L'italiana in Algeri немесе Родриго Otello. Россини сондай-ақ осы дауыс түріне француз тілінде рөлдер жазды, сондықтан оны ертедегі haute contre дәстүрінің тікелей жалғасы ретінде қарастыруға болады. Олардың қатарында "Конте Ори" романындағы басты кейіпкер, "Корринттегі соғыс" романындағы Неокл және "Гийом Телл" романындағы Арнольд бар, олардың барлығы француз теноршысы Адольф Нурит үшін жазылған.

Қазіргі заманғы қойылымдар

Жақында француз барокко репертуарына қызығушылықтың қайта жандануымен бірнеше биік тенорлар haute contre репертуарында танымал болды. Бұлардың ішінде Марк Падмор, Андерс Д. Далин, Роджерс Кови Крамп, Жан Пол Фушекурт, Пол Агню және Сирил Аувити бар. Олардың ешқайсысы француз барокко репертуарын басқалардың барлығын қоспағанда орындамайды, ал барлығы көбірек немесе аздап, негізгі тенор репертуарын орындауға қатысады.