Жерар Сузай (1918-2004) – француз баритоны, француз өнерінің шебері. Әнші отбасында туған, философия білімі алған. Француз әндеріндегі дарынымен танылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз опера әншісі
French opera singer
Жерар Сузай (8 желтоқсан 1918 – 17 тамыз 2004) – француз баритоны, Шарль Панзера мен Пьер Бернактан кейінгі буынның француз өнер әнінің (мелодияның) ең көрнекті орындаушыларының бірі саналады.
Gérard Souzay (8 December 1918 – 17 August 2004) was a French baritone, regarded as one of the very finest interpreters of mélodie (French art song) in the generation after Charles Panzéra and Pierre Bernac.
Өмірбаян және білім
Ол Жерар Марсель Тиссеран болып дүниеге келді, бірақ кейіннен Луара өзеніндегі Сузай деген ауылдың атынан сахналық есімді – Сузайды қабылдады, бұл ауыл қазір Сузай-Шампиньи коммунасының құрамына кіреді. Ол Францияның Анже қаласындағы музыкалық отбасында өсті. Оның ата-анасы 1902 жылы «Пеллеас және Мелисанда» операсының алғашқы қойылымдарының бірінде танысқан; анасы мен екі ағасы әншілер еді, ал 15 жыл үлкен әпкесі – сопрано Женовиев Турен, ол 1942 жылы Пуленктің «Fiançailles pour rire» операсын алғаш рет орындады. Чинон қаласындағы Рабле колледжін бітіргеннен кейін, ол философияны оқу үшін Париждегі Сорбоннаға барып, онда әнші Пьер Бернакпен танысты, ол оны ән оқуға ынталандырды. Сузай 1940 жылы Париж консерваториясына түсіп, Клэр Кройза мен Жан Эмиль Ванни Маркукспен сабақ алды. Шындығында ол тенор ретінде ән айтуды бастады, бірақ 1943 жылы көрнекті опера әншісі Анри Эчеверридің кеңесімен баритонға ауысты. 1945 жылы консерваторияны екі бірінші жүлдемен аяқтады – «Prix de chant» және «Prix de vocalise». Консерваторияда оқып жүргенде ол композициямен да айналысты, ал 1942 жылы оның Поль Валеридің өлеңдеріне жасаған үш музыкалық қойылымын Пьер Бернак орындады. Ол Бернакпен бірге дауыс сабақтарын алды, бірақ кейіннен оның айтылу әдістері мен көзқарастарындағы кейбір қарама-қайшылықтарды білдірді. Ол француз репертуары бойынша ғана мамандыққа шектеліп қалғысы келмеді және Лотте Леманмен бірге неміс лирикалық өнерлерін жан-жақты зерттеді.
He was born Gérard Marcel Tisserand, but later adopted the stage name of Souzay from a village on the river Loire, now part of the commune Souzay Champigny. He came from a musical family in Angers, France. His parents had met at one of the first performances of Pelléas et Mélisande in 1902; his mother and two brothers were singers, and his sister, 15 years older, was the soprano Geneviève Touraine, who gave the first performance of Poulenc's Fiançailles pour rire in 1942. After his schooling at the Collège Rabelais in Chinon, he went to the Sorbonne in Paris to study philosophy, and while there he met the singer Pierre Bernac, who encouraged him to study singing. Souzay entered the Paris Conservatoire in 1940, studying with Claire Croiza and Jean Emil Vanni Marcoux. He actually began singing as a tenor, but in 1943, with advice from the leading operatic singer Henri Etcheverry, he became a baritone. He graduated from the Conservatoire in 1945 with two first prizes, the Prix de chant and the Prix de vocalise. While at the Conservatoire, he also tried his hand at composition and in 1942 three of his settings of poems by Paul Valéry were given a performance by Pierre Bernac. He went on to study voice with Bernac, although he subsequently expressed some differences with the latter's methods and ideas on pronunciation. He was eager not to limit himself to being a specialist in the French repertoire, and he made a detailed study of German lieder with Lotte Lehmann.
Жазбалар
Жерар Сузайдың алғашқы жазбалары 1944 жылы сопрано Жермен Любин мен Женевьева Туренмен бірге жасалды. (Бұл және кейінірек Элли Амелингпен бірге жазылған оның жалғыз дуэттері болды.) 1940 жылдары ол француздық «Boîte à Musique» компаниясы үшін тағы да жазбалар жасады, содан кейін ағылшын «Decca» компаниясымен келісімшартқа отырды. Одан кейін «Philips» және «EMI» компанияларында жаздырды. Оның жазбаларының дискографиясы жарық көрді, онда 750-ден астам атау тізілген. Ол Фауре мен Пуленктің әндерінің толық жазбаларына қатысты. Ол үш рет беделді «Grand Prix du Disque» сыйлығын жеңіп алды, соның ішінде Равель әндерін жаздырғаны үшін. Мансабының кейінгі кезеңінде ол өзінің алғашқы жазбаларынан бас тартқысы келді және радионың оларды эфирге шығаруына қарсылық танытты, кейбір шығармаларының кейінгі нұсқаларын артық көріп, оларды таңдады. Бірақ оның жас дауысының тегіс әрі әдемі сапасын бағалайтын тыңдаушылардың қуанышына орай, оған көп көңіл бөлмеді, ал оның көптеген алғашқы жазбалары үлкен мақтауға ие болып қайта жарық көрді.
Gérard Souzay's first recordings were made in 1944 with the sopranos Germaine Lubin and Geneviève Touraine. (These and some later ones with Elly Ameling were his only recorded duets.) He made other recordings in the 1940s for the small French company Boîte à Musique, and then signed a contract with English Decca. He subsequently recorded for Philips and EMI. A discography of his recordings has been published, listing over 750 titles He participated in complete recordings of the songs of Fauré and Poulenc. On three occasions he won the prestigious Grand Prix du Disque, including one for his recording of the songs of Ravel. Later in his career, he sought to disown his early recordings and to veto the radio from broadcasting them, preferring his later versions of some of the same works. Much to the relief of admirers of the smooth and beautiful quality of his younger voice, he was not widely heeded, and many of his early recordings have been re released to considerable acclaim.
Беделі
Сыншылар дауыс көлемінің көбінесе жетіспейтінін мойындаса да, Сузайдың музыкалық шеберлігі, мінсіз дикциясы, стиль сезімі (әсіресе француз мелодияларында) және егжей-тегжейлі интерпретациясы ешқашан күмәндалған жоқ және концерттік сахнада өзіне лайықты орын тапты. Жерар Сузай қайтыс болғанда, ол көбінесе тәжірибелі тыңдаушылардың ғана қуанышына айналды, көрермендер мен жас әншілер тарапынан біраз ұмытылып қалған еді. Алайда, некрологтар оның 20-ғасыр ән өнеріне қосқан үлесінің маңыздылығын тез мойындады. "The Daily Telegraph" газеті оның "өз заманының ең ұлы лирикалық баритоны атағы үшін Дитрих Фишер-Дискаумен бәсекелесіп" кеткенін жазды. "The New York Times" оның дауысын "үлкен болмаса да, бояулары мен тембріне бай, икемді, сезімтал және әдемі" деп сипаттады. Сузай – "музыкаға құштар, жанынан нәр алатын, концертте оны жаңа бағыттарға жетелеуге мүмкіндік беретін" адам еді. "The Guardian" газеті оның концерттердегі танымалдылығының негізі "оңай шығарылатын, жанды, жылы баритонында жатқанын" жазды. Ол осы дауысты иесінің туа біткен сезімталдығымен және стильдік қабілетімен пайдаланды. Оның тартымды өнері ең алдымен француздық тәсілге негізделген, бір жағынан тепе-теңдік пен қалалық мәдениетті, екінші жағынан ішкі поэзияны біріктірген. 1950-жылдары Сузайдың ән салған стилі Роланд Барттың "Мифологиялар" атты эсселерінің бірінде, "L'art vocal bourgeois" деп аталатын жерде сөз болғандықтан, күтпеген сынапқа ұшырады. Барт Фурэ әндерінің жазбасына сілтеме жасап, Сузайдың кейбір сөздерді артық эмоциямен толтырғанын, фонетикалық драматизация арқылы оларды күшейткенін айтты. Ол өзінің "эмоция белгілерін" таңу арқылы сөздер мен музыканың мәнін басып тастағанын мәлімдеді. Барттың стильді сипаттауына және оның аргументінің күшіне барлығы келіспесе де, мұндай сын Сузайдан басқа да көптеген әншілерге қатысты және вокалдық өнерді қалай қарастыру керектігіне қатысты маңызды мәселені көтерді. (Шындығында, бірнеше жылдан кейін Барт Дитрих Фишер-Дискаудың ән айтуына да ұқсас сын айтты.) Сузай өзін романтик санады. Ол өнер көрсету кезінде ешқашан талдау жасамайтын немесе суық қарайтын емес. Оның айтуынша: "Мен үшін музыка мөлдір және өзі үшін сөйлейді. Мен ән айтқанда ғана өз сезімдерімді ұсынып, бөлісе аламын".
While critics agree the size of the voice was often found wanting, Souzay's musicianship, perfect diction, sense of style (particularly of the French mélodie) and detailed interpretation were never questioned, and found a perfect niche on the recital platform. When Gérard Souzay died he had only been a connoisseur's delight, being somewhat forgotten by audiences and younger singers. On the other hand, the obituary notices were quick in recognising the importance of his contribution to 20th century singing. The Daily Telegraph said that he "rivalled Dietrich Fischer Dieskau for the title of the greatest lyrical baritone of his age." The New York Times described his voice as "not huge, but rich in color and tone, supple and sensual and lovely." Souzay was "a sensualist, reacting viscerally to the music and allowing it to carry him in new directions in a given concert." The Guardian judged that "the basis of his popularity in recital lay in his easily produced, vibrant, warm baritone. It was used by its owner with an innate sensibility and an unfaltering sense of style. His attractive art was founded, above all, on a very French approach, at once balanced and urbane, yet inwardly poetic." In the 1950s, Souzay's style of singing became the object of some unexpected criticism when it was cited by Roland Barthes in one of his essays in Mythologies, "L'art vocal bourgeois". Referring to a recording of Fauré songs, Barthes complained that Souzay invested particular words with superfluous emotion by means of an exaggerated phonetic dramatisation, and that by imposing his own "signs" of emotion he stifled the meaning of the words and music. Not everyone has agreed with Barthes's description of the style, let alone with the force of his argument, but these are strictures which would attach to many other singers besides Souzay and go to the heart of how vocal performance should be approached. (Indeed, some years later, Barthes made similar criticisms against the singing of Dietrich Fischer Dieskau.) Souzay regarded himself as a romantic. Never analytical or detached in his performances, he said: "For me music is limpid and speaks for itself. I can only offer my emotions when I sing".