Кіріспе

Агуста (ағыл. Agusta) скандалы (, Agustaschandaal), Агуста-Дассо ісі деп те аталады, 1990-шы жылдары Бельгияда орын алған ірі саяси жанжал, екі көпұлтты компанияның қорғаныс саласындағы ірі келісімшарттарды алу үшін пара алды деген айыптарға негізделген. Аталған компаниялар, Agusta және Dassault, 1988 жылы Agusta A109 тікұшақтарының үлкен тапсырысын және Бельгияның F 16 Fighting Falcon ұшақтарын қайта жабдықтау келісімшартын алу үшін көптеген саяси лауазымды адамдарға пара берді. Бұл жанжал 1991 жылы социалистік саясаткер Андре Кульстің өліміне қатысты тергеу барысында ашылды және 1993 жылы ресми тергеу басталды. Валония мен Фламанд социалистік партияларының көптеген жоғары лауазымды тұлғалары, соның ішінде НАТО-ның қазіргі бас хатшысы Вилли Клас отставкаға кетуге мәжбүр болды. Агуста туралы аңыз Бельгиядағы көпшілікке танымал аңыздардың алғашқысы болды. Одан кейін "Гормон мафиясы", "Диоксин" және "Дутрукс" туралы деректердің ашылуы болды.

Тергеу және ашу

Сатып алу туралы тергеуді 1991 жылы Франкофондық Парти Социалист (PS) саясаткері және бұрынғы вице-премьер Андре Кульстің өлтірілуін іздеген тергеу тобы бастады, ол Кульстің Агуста мәмілесі туралы білімі бар екені анықталды. 1993 жылдың қаңтар айында судья Веруника Ансиямен келісімге қатысты ресми тергеу басталды, ол кезде "Агуста" және оның лоббисі Жорж Сайвиге іздеу ордені шығарылды. 1994 жылдың қаңтар айында Бельгия Сенаты Валонияның президенті министр Гай Шпитальс пен министр Гай Матоттың иммунитетін алып тастады [fr], екеуі де PS-тен және Валония үкіметінің мүшелері. Сол айда ПС-тің вице-премьері және көлік министрі Гай Коме отставкаға кетті. Фламанд Социалистік партиясының (SP) Федералды үкіметтегі Сыртқы істер министрі Франк Ванденбрук 1994 жылдың наурыз айында қызметінен кетті. Вилли Клас, ПП мүшесі және НАТО-ның Бас хатшысы 1995 жылдың 20 қазанында қызметінен кетті.

Қылмыстық іс

Қылмыстық іс бойынша іс-қағаздар министрдің қызметіне қатысты істерге жауапты Кассациялық сотқа жіберілді. Прокурордың аты Элиан Ликендейл [nl]. 1998 жылдың 23 желтоқсанында сот өз үкімдерінің көпшілігін шығарды. Вилли Клас үш жылға сынақпен сотталып, бес жылға мемлекеттік қызметке қатысуына тыйым салынды. Гай Коме мен Гай Шпитальс екеуі де үш жылға шартты түрде сотталып, бес жылға мемлекеттік қызметке қатысуға тыйым салынды. Серж Дассо, "Дассо" компаниясының қызметкері пара алу үшін 18 айға шартпен сотталды. Жалпы алғанда, Agusta және Dassault 160 миллионнан астам франк (шамамен 4 миллион евро) Parti Socialiste және Socialistische Partij пара төледі.

Үкімдер

+ Кассациялық соттың үкімдері Атауы Функциясы Партия Қылмыс (Агуста ісі) Қылмыс (Дассо ісі) Үкім Айыппұл (Бельгия франктарында) Андре Бастиен Коэмеге штаб бастығы PS n. а. пассивті жемқорлық жасампаздық 6 айлық сынақ мерзімі 6000 Вилли Клас Сыртқы істер министрі SP пассивті жемқорлық пассивті жемқорлық 3 жыл сынақ мерзімі 60,000 Гай Коэме Қорғаныс министрі PS n. a. пассивті жемқорлық жасампаздық 2 жыл сынақ мерзімі 60,000 Серж Дассоль Директоры, Dassault Group n. a. n. a. белсенді жемқорлық 2 жыл сынақ мерзімі 60,000 Жохан Деланге штаб басшысы Клеске SP пассивті жемқорлық пассивті жемқорлық жасампаздық 18 айлық сынақ мерзімі 60,000 Аугуст Мерриус [fr] Герман PS n. а. пассивті жемқорлық 1 жыл сынақ мерзімі 30,000 Партитиан Манге Социалистік қазынашы, SPEjj n. а. 1 жыл сынақтан өткізу 30,000 Жан Луи Мази Коэме ПС-тің штаб бастығы орынбасары 6 ай сынақтан өткізу 6,000 Альфонс Пуэлинкс заңгер 2 жыл қамауға алу 60,000 Франсуа Пиро Социалистік партияның орынбасары 3 ай сынақтан өткізу 6,000 Гай Шпительс Социалистік партияның төрағасы 2 жыл сынақтан өткізу 60,000 Люк Валин Социалистік партияның хатшысы 49 миллион франк пара, Социалистік партия 111 миллион франк пара төлеуі керек болды. Клас, Коэме, Деланге, Герман, Манге, Пуэлинкс, Шпитальс және Валлинге бес жыл бойы саяси лауазымға үміткер болудан немесе мемлекеттік қызметте жұмыс істеуден бас тартылды.

Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот

Үкім шығарылғаннан кейін, сотталғандардың көбі Еуропалық адам құқықтары сотына (ЕАҚС) үкімдерді жоюға өтініш берді, өйткені Бельгиядағы кассациялық сот шағымдану процесін рұқсат етпейді, бұл Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияны бұзады. 2005 жылдың 2 маусымында ЕҚҚК екі министрдің, Вилли Клас пен Гай Коэманың, екеуінің де ісін Кассациялық сотқа заңға сай қараған. ЕҚҚК-ға жүгінген Бес адамның, Дассо, Герман, Деланге, Пуэлинкс және Валлиннің, Сотта қаралуы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияға қайшы келген деп табылды, бірақ олардың үкімдері әлі де күшінде.