1989 Indianapolis 500

Кіріспе

Индианаполис 500 жарысының 73-ші жарысы Индианаполис моторлы жүріс жолында 1989 жылы 28 мамырда Индиана штатының Спидвей қаласында өтті. Жарыс екі дүркін Формула-1 әлем чемпионы Эмерсон Фиттипальдидің жеңімпазы атанды. Фиттипальдидің жеңісі оны Бразилиядан шыққан алғашқы Индианаполис 500 жеңімпазы, 1969 жылы Марио Андреттиден бері жарыстың алғашқы шетелдік жеңімпазы және 1966 жылы Грэм Хиллден бері бірінші америкалық емес жеңімпазы етті. Фиттипальди бірінші қатардан басталып, жарыстың басым бөлігінде басымдыққа ие болғанымен, ол соңғы айналымдарда екінші орында тұрды. Майкл Андретти 154 - айналымда Фиттипальдиді басып өтіп, қозғалтқышы жарылғанша көш бастады. Ал Унсер-младший екінші орынға көтерілді, бірақ Фиттипальдиден үлкен айырмашылықпен артта қалды. Отын шығыны бойынша ойнаған Унсер 181 айналымда Fittipaldi-ге жетіп, 196-шы айналымда көш бастады. 199-шы айналымда Унсер Фиттипальдиді бастап барады, бұл кезде екі көшбасшы баяу көлікке тап болды. Артқы жолдан төмен қарай Унсер мен Фиттипальди баяу көліктер арқылы жүрді, содан кейін Фиттипальди үшінші бұрылысқа қарай төмен түсіп кетті. Екі көлік дөңгелектерге тиіп, Унсер дөңгелекті айналдырып, сыртқы қабырғаға соқты. Фиттипальди соңғы айналымды сақтай отырып, жылдамдық машинасының артында аяқтап, өзінің алғашқы екі Инди 500 жеңісін бағындырды. Ансер жараланбаған, апатқа қарамастан, екінші орынды иеленді. Фиттипальди $ 1,001,600 ақшалай сыйлық алды, бұл Индианаполис 500 жеңімпазының бірінші рет бір миллионнан астам доллар алғандығы. Өткен жылғы жарыста басымдыққа ие болғаннан кейін, Пенске командасының үш автокөлігі де 1989 жылы жарысты аяқтамады. Дэнни Салливан жаттығу кезінде қол сындырған, ал механикалық ақаулар үш автокөлікті де жарыстан шығарып жіберді. Бұл 1980 жылдардағы жалғыз жыл болды және 1976 жылдан бері бірінші рет, Пенске командасы үздік беске кіре алмады. Алайда Фиттипальди жарыста Пэнске PC 18 машинасымен жеңіске жетті, оны Патрик Расинг Пэнскеден сатып алған болатын. Жарыс USAC-тің санкциясына ие болды және 1989 жылғы CART PPG Indy Car World Series құрамына кірді. Маусым соңында Фиттипальди 1979 жылдан бері төртінші рет бір маусымда Инди 500 және CART чемпионатында жеңіске жетті. Бұл жеңісі Патрик Рейсингтің үшінші және соңғы Инди жеңісі болды. 1989 жылы Патрик Рейсингтің қос иесі болған бұрынғы жүргізуші Чип Ганасси өзінің алғашқы алты Инди жеңісінің (2022 жылға қарай) автокөлік иесі немесе қос иесі ретінде қуанышты болды.

73rd running of the Indianapolis 500

The 73rd Indianapolis 500 was held at the Indianapolis Motor Speedway in Speedway, Indiana on Sunday, May 28, 1989. The race was won by two time Formula One World Drivers' Champion Emerson Fittipaldi. Fittipaldi's victory made him the first Indianapolis 500 winner from Brazil, the first foreign born winner of the race since Mario Andretti in 1969, and the first non American winner since Graham Hill in 1966. Though Fittipaldi started on the front row and dominated much of the race, he found himself running second in the waning laps. Michael Andretti passed Fittipaldi for the lead on lap 154, then led until his engine blew. Al Unser Jr. moved up to second, but trailed Fittipaldi by a big margin. Gambling on fuel mileage, Unser caught up to Fittipaldi after a fortuitous caution period on lap 181, and subsequently took the lead on lap 196. On the 199th lap, Unser was leading Fittipaldi, at which time the two leaders encountered slower traffic. Down the backstretch, Unser and Fittipaldi weaved through the slower cars, then Fittipaldi dived underneath going into turn three. The two cars touched wheels, and Unser spun out, crashing into the outside retaining wall. Fittipaldi completed the final lap under caution behind the pace car to score his first of two Indy 500 victories. Unser was uninjured, and despite the crash, was still credited with second place. Fittipaldi received $1,001,600 in prize money, the first time an Indianapolis 500 winner received over one million dollars. After dominating the previous year's race, all three cars of the Penske team failed to finish the race in 1989. Danny Sullivan suffered a broken arm in a practice crash, and mechanical failures sidelined all three cars on race day. It was the only year in the decade of the 1980s, and the first time since 1976, that the Penske team failed to score a top five finish. However, Fittipaldi won the race in a Penske PC 18, which Patrick Racing had purchased from Penske. The race was sanctioned by USAC, and was included as part of the 1989 CART PPG Indy Car World Series. At season's end, Fittipaldi became the fourth driver since 1979 to win the Indy 500 and CART championship in the same season. The win was also Patrick Racing's third and final Indy victory. Former driver Chip Ganassi, who had become a co owner at Patrick Racing in 1989, enjoyed his first of six Indy wins (as of 2022) as a car owner or co owner.

Жолды жақсарту

Жылдамдық трассасының басқаруы 1988 жылдың жазында бүкіл трассаны асфальтпен қайтадан қаптады, бұл 1989 жылы жалпы жылдамдықты арттырады. Соңғы рет жол 1976 жылы қайтадан төселген болатын. Трассаның төменгі жағындағы алжапқыш (әдетте жылыну және салқындату үшін пайдаланылады, сондай-ақ машиналарды баяулау үшін құтылу жолағы), бұрын дөңгелек, салыстырмалы түрде тегіс және әдетте жүргізушілерден аулақ болған, сонымен қатар қайтадан қапталды. Жарыс беті алжапқыштан ақ түске боялған сызықпен бөлінген. Жүргізушілер жолдың қашықтығын жолдың енін ұзарту ретінде қарастыра бастады. USAC-тің хабарлауынша, төрт дөңгелекті көлікпен ақ сызықтан төмен жүру үшін айыппұл салынады, бұл ауыр көлік қозғалысында әдеттегідей өтуден басқа. Сонымен қатар, темір жолдың дөңгелектері мен бұрыштары асфальтқа қапталып, жол белгілері орнатылған жердегі экипаж мүшелерін қорғау үшін қоршау орнатылды. Жаңадан қаланған шұңқырлар аймағы шұңқырларға кіру мен шығуды тегіс және қауіпсіз етті, сонымен қатар кіру мен шығу жылдамдығын күрт арттырды, бұл ұжым мүшелерін қауіпке ұшыратады. Бірнеше жыл ішінде, Инди автомобильдер трассасында, сондай-ақ NASCAR-да бірінен соң бірі болған оқиғалардан кейін, пит-ленде шамадан тыс жылдамдықты шектеу үшін пит-жол жылдамдығына шектеулер енгізілетін болады. Сонымен қатар, машиналарға салынған пневматикалық тұтқалар pit lane-ның жұмсақ асфальтына еніп кеткен. Бұл командаларға пит-ленге болат тақталарды орнатуды талап етті (кейіннен бұл да қауіпсіз емес деп танылды). 1994 жылы бұл мәселе жеке қораптар бетонмен қайтадан жабылып, шешілді.

Ережелер өзгерісі

Гудэйр жолға қатты және жұмсақ құрамды дөңгелектермен келді. Бұл компанияның тек қана шиналарды шығаратын компаниясы жаңадан қапталған жолға жақсырақ сай келетін жаңа шиналарды әзірлеуге арналған. Командаларға кез келген уақытта кез-келген құрамда жүгіруге рұқсат етілді, алайда олар жарысты уақыт сынақтары кезінде қолданған дөңгелектермен бастаулары керек болды. Барлық командалар жұмсақ құрамда жарысқа қатысады, сондықтан жарысты жұмсақ құрамда бастау керек. Жарыс кезінде қатты құрамды дөңгелектерге ауысуды таңдаған командалар мұны алғашқы пит-стоп кезінде жасай алады.

Команда мен жүргізушілердің ауысуы

Команда мен жүргізушілердің өзгеруі Бобби Раалдың Truesports-тен кетуімен ерекшеленді. 1989 жылы Рахал Морис Кранс Крако Racing командасына ауысты (Бір жылдан кейін команда Уэльспен бірікті). Рахал Дик Саймон Ресингтегі Ари Люендикпен бірге жаңа Косворт DFS "қысқа соққы" және негізгі DFV жаңартылған нұсқасын шығарды. Алайда, Рахалдың DFS қозғалтқышы карбюратор күні жаттығу кезінде жарысты, ал жарыс күні командаға алдыңғы буын DFX-ке оралуға тура келді. IMSA GTO және SCCA Trans Am чемпионы жаңадан келген Скотт Пруетт Индиан автокөліктерінің қатарына ауысып, Truesports-те бос орынды иеленді. Команда Judd электр стансасын іске қосуды жалғастыра береді. 1988 жылғы жарыста 6-шы орынды иеленген соң, Джим Кроуфорд қайтадан "Кинг Рейсинг" командасына оралды. Патрик Расинг 1989 жылы тағы да бір машинамен жарысты, бұған дейін өткен маусымда екі машинаны өткізген болатын. Пат Патрик 1989 жылғы маусымнан кейін зейнетке шығуын жоспарлап отырғанын жариялады, ал Чип Ганасси командаға қос иесі ретінде қосылды. Маусым аяқталғаннан кейін, Ганасси команданы басқарады және ол Чип Ганасси Расингке айналады. Келісімнің бір бөлігі ретінде, Марлбороның демеушілігімен Патрик Расинг Penske шассиін (PC 18) жүргізетін болады, ал Penske Racing Марлбородан Аль Унсер аға үшін үшінші машинаны жүргізу үшін демеушілік ақша алады. Ньюман Хаас Расинг де 1989 жылы екі автомобиль командасына дейін кеңейіп, тақырыпқа айналды. Марио Андреттиге екі автомобильді құрастыру үшін оның ұлы Майкл қосылды. Бұл Майклдың Chevrolet қозғалтқышын іске қосуға алғашқы мүмкіндігі болды. Майкл бұрын "Крако" командасының жүргізушісі болған. Alfa Romeo 1989 жылы Алекс Моралес Моторспортспен CART сериясына қосылды. Алайда олар Индианаполисте бәсекеге әлі дайын емес еді. Олардың дебюті бірнеше аптадан кейін Детройтте өтеді. Нәтижесінде, жүргізуші Роберто Герреро 1984 жылы жаңадан келгеннен бері алғаш рет Инди 500-ге қатыса алмады. 1988 жылғы маусымның соңында зейнеткерлікке шыққан Дик Саймон жарысқа қатыспады. Саймон 1970 жылдан бері Индида қатысып келді, бірақ ол әлі де Дик Саймон Ресингтің иесі ретінде тіркелген.

Team and driver changes were highlighted by Bobby Rahal's departure from Truesports. For 1989, Rahal switched to the Maurice Kranes Kraco Racing Team (A year later, the team would merge with Galles). Rahal, along with Arie Luyendyk at Dick Simon Racing, fielded the new Cosworth DFS "short stroke", and updated version of the mainstay DFV. However, Rahal's DFS engine blew during Carburetion Day practice, and for race day the team would have to revert to a previous generation DFX. Rookie Scott Pruett, the IMSA GTO and SCCA Trans Am champion, moved to the Indy car ranks, and took over the vacated seat at Truesports. The team would continue to field the Judd powerplant. After a noteworthy 6th place performance in the 1988 race, Jim Crawford was back at King Racing. Patrick Racing was once again a one car effort for 1989, after periodically running two cars in previous seasons. Pat Patrick had announced that he was planning to retire after the 1989 season, and Chip Ganassi joined the team as co owner. After the season, Ganassi would take over the team and it would become Chip Ganassi Racing. As part of the arrangement, the Marlboro sponsored Patrick Racing would run Penske chassis (PC 18), while Penske Racing would receive sponsorship money from Marlboro to run a third car for Al Unser Sr.

Newman Haas Racing also made headlines, expanding to a two car team for 1989. Mario Andretti was joined by his son Michael to form a two car Andretti effort. It was also Michael's first opportunity to field the Chevrolet engine. Michael had previously driven for the Kraco Racing Team. Alfa Romeo joined the CART series with Alex Morales Motorsports in 1989. However, they were not yet ready to compete at Indianapolis. Their debut would actually come a couple weeks later at Detroit. As a result, driver Roberto Guerrero would miss the Indy 500 for the first time since he arrived as a rookie in 1984. Absent from the race as a driver was Dick Simon, who retired at the end of the 1988 season. Simon had been a participant at Indy since 1970, but was still entered as owner of Dick Simon Racing.

6 мамыр , сенбі

6 мамыр - сенбі күні ашылды. Тек он бір көлік қана суық күндері жолға шықты, таңертең және түстен кейін қар жауады. Арий Люендик жылдамдық кестесін жетектеп жүрді.

Жексенбі , 7 мамыр

Машығулар 7 мамыр жексенбіде жалғасты, жарысқа 44 көлік шықты. Эмерсон Фиттипальди осы уақытқа дейін ең жылдам айналым жасады. Майкл Андретти де сонда еді .

Дүйсенбі , 8 мамыр

Рик Мёрс Speedway-де алғашқы жаттығу айналымда рекорд орнатты. Ал оның команда мүшесі Аль Унсер қасынан қашып кетті .

9 мамыр, сейсенбі

Жаңбыр жаттығуды тоқтатты.

Сәрсенбі , 10 мамыр

Жаңадан келген Стив Батлер 4-бұрышта құлап, бас сүйегі сынған, ол осы ай бойы алаңнан шығып қалады. Ал, Al Unser-дің бағасы төмендеп, ол бірінші орында тұр.

Бейсенбі , 11 мамыр

Бейсенбі, 11 мамыр күні сағат 11.11-де Дэнни Салливанның көлігі қозғалтқыштың қақпағын жоғалтып, үшінші бұрылыста 180 ° айналды. Көлік оң жағымен қабырғаға қатты соқты. Салливанның миы жарылып, оң қолы сырылған. Сол себепті Салливан уақыт сынағының алғашқы аптасын өткізіп алмақ. Биік жел жылдамдықты төмен ұстап тұрды, Джим Кроуфорд Буик V6 машинасында күніне ең жақсы айналды.

12 мамыр, жұма

Рик Мёрс уақыт сынағынан бұрын жаттығудың соңғы күні трассаны жарып тастады. Оның бұл айналымы Speedway-де өткен жаттығулардағы ең жылдам айналым болды. Джим Кроуфорд пен Аль Унсер де Мирсті жеңіп, аптаны поул-позиция үшін фаворит ретінде аяқтады.

13 мамыр , сенбі

Полюс күні 13 мамырда, сенбі күні, өтеді. Алайда жаңбыр күні бойы жауды. Барлық уақыт сынағы іс-шаралары жексенбіге дейін кейінге қалдырылды.

14 мамыр жексенбі Полюс күні

14 мамыр жексенбі күні полюс күніне арналған уақыт сынақтары өтті. Сол кездегі USAC ережелеріне сәйкес, машиналарға біліктілік бойынша бір рет жол жүруге рұқсат етіледі, ал полюс кезеңі аяқталады. Ал Ансер аға бірінші болып тізбектегілерді тартты және бірінші болып тырысты. Ансер төрт айналымда рекорд орнатты және өзін уақытша поул-позицияға қойды. Скот Брейтон, Скотт Пруэт, Бернард Жордан, Тео Фаби және Майкл Андретти жүгіруді аяқтағандардың қатарында болды. Бобби Рахал мен А. Дж. Фойт соңынан еріп, сағат 13.30-да алаң он бір машинаға толды. Алайда, келесі машинада ең үздік болып есептелетін Рик Мирс болды. Мирс бір айналымдағы рекордты, ал төрт айналымдағы рекордты орнатып, бірінші орынды иеленді. Бірнеше минуттан кейін Майкл Андреттидің машинасы біліктілік тексеруден өткен жоқ деп жарияланды. Оның жүгіруіне рұқсат берілмеді, өйткені машинаның салмағы 4,5 фунттан аз екені анықталды. Мэрс пен Унсер аға екі бірінші орынды берік ұстап тұрғанда, қалған сеанс қай жүргізушінің алдыңғы қатарды үшінші орынға айналдыратыны туралы болды. Джим Кроуфорд Buick V6 машинасында сағат 14.40-да үшінші орынға ие болып, рекорд орнатты. Оның жүгіруі оны алдыңғы қатардың сыртына орналастырды, ал Кроуфордты екінші қатардың ішіне жіберді. Поул-позиция раунды анықталғаннан кейін, уақыт сынақтарының "екінші күні" сағат 15.15-те басталды. Екінші күнгі біліктілер бірінші күнгі біліктілердің артында қатарға тұрды. Майкл Андретти (саладағы 8-ші ең жылдам машина) қайта біліктілікке ие болды, бірақ екінші күнгі біліктілік ретінде 22-ші орыннан бастауға мәжбүр болды. Андретти турбокомпрессордың дұрыс деңгейіне жеткізе алмағанынан, мүмкін, ақаулы қақпақшаның жұмыс істемеуі себепті шағымданды, бірақ USAC ешқандай іс-қимыл жасамады. Том Снева бірінші айналымда әсерлі болды, бірақ жүгіру аяқталмас бұрын оның қозғалтқышы жарылды. Күні аяғына дейін алаң 26 көлікке толды.

On Sunday May 14, pole day time trials were held. Per USAC rules at the time, the cars would be allowed one trip through the qualifying draw order, and the pole round would be concluded. Al Unser Sr. drew first in line, and was the first driver to make an attempt. Unser set a track record on all four laps, and put himself on the provisional pole position with a track record run of
A busy hour of qualifying saw several cars complete runs. Scott Brayton, Scott Pruett, Bernard Jourdain, Teo Fabi, and Michael Andretti were among those who completed runs. Bobby Rahal and A. J. Foyt followed, and the field was already filled to eleven cars by 1:30 p. m.

At 2 p. m., Mario Andretti tentatively put himself third. The next car out, however, was pole favorite Rick Mears. Mears set a one lap track record of , and a four lap record of to secure the pole position. Minutes later, it was announced that Michael Andretti's car failed post qualifying inspection. His run was disallowed as the car found to be 4.5 pounds underweight. With Mears and Unser Sr. firmly holding the top two spots, the rest of the session focused on which driver would round out the front row in third starting position. Jim Crawford, in the Buick V 6, set a stock block track record of to sit in third at 2:40 p. m. Twenty minutes later, though, Emerson Fittipaldi took to the track, the final car eligible for the pole round. His run of put him on the outside of the front row, and bumped Crawford back to the inside of row two. After the pole position round was settled, the "Second Day" of time trials commenced at 3:15 p. m. Second day qualifiers would line up behind the first day qualifiers. Michael Andretti re qualified at (the 8th fastest car in the field), but was forced to start 22nd as a second day qualifier. Andretti complained he could not get to the proper level of turbocharger boost due a possibly malfunctioning pop off valve, but USAC took no action. Tom Sneva had an impressive first lap of , but blew his engine before the run was completed. At the end of the day, the field was filled to 26 cars.

Тәжірибе 2-ші апта

Екінші аптада жаттығулар жеңіл өтті, көптеген білікті жүргізушілер резервтік көліктерде жаттықты. Көбінесе білікті емес жүргізушілерге және Дэнни Салливанның қалпына келу жағдайына назар аударылды. Penske командасы Салливанға резервтік машинаны дайындауға кірісті, Джеф Брабхам машинаны шайқап тастауға таңдалды. Дэнни Салливан 18 мамыр күні ұшқыш кабинасына оралды. Ол 10-12 қызу айналым жасады, оның ең жоғарғы жылдамдығы Джим Кроуфордтың 3-кеңесінде өзінің білікті машинасын құлады. Ол бұрылысқа кіргенде, оның аспасының бір бөлігі сынды, ал машина сыртқы қабырғаға айналды. Команда машинаны жөндейді. Жаңбыр 19 мамырдағы "Тұза" жұма күні жаттығуды болдырмады, бұл айдың үшінші күні болды.

Үшінші күндік уақыт сынақтары 20 мамыр , сенбі

Үшінші күні уақыт сынағында Дэнни Салливан жеңіске жетіп, сол күнгі ең жылдам көлік болды, Кевин Коган мен Рокки Моран соңынан ерді. Бүгін екі апат болды, Бадди Лейзер мен Стив Салин қатысқан. Екеуі де біліктілікке ие бола алмады. Үшінші күннің соңында алаң 31 көлікке толды.

Бэмп күніндегі уақыт сынақтары 21 мамыр жексенбі

"Бумп-Дэй" күні барлық назар үш мәрте "Инди" жеңімпазы, әлі де біліктілік алған жоқ ең үлкен атақ - Джонни Резерфордқа аударылды. Билли Вукович III таңғажайып жылдамдықпен жарысқа шықты, жалпы есепте 16-шы орынды иеленді. Екінші машинада Жонни Рутерфорд жарысты аяқтады. Дейви Джонс ең баяу көлік болды, ал қазір ол жарысқа шықты. Джон Пол-младший Дэйви Джонсты 12: 45-те алаңнан шығарып жіберді. Пол төрт жыл бойы болмағаннан кейін Индиге қайта оралуға тырысты. Оның мансабы 1986 жылы тоқтатылды, ол әкесімен (Джон Пол Сын) есірткі айналымына қатысы үшін бес жылға бас бостандығынан айырылды, содан кейін оған қарсы куәлік беруден бас тартты. Ол 1988 жылдың қазан айында босатылып, жалпы саны отыз ай қызмет етті. Бұл жолы да ол 33-ші орында тұрып жатты. Сағат 3-те Дейви Джонс жарысқа қайта оралды және Фил Крюгерді бұл қадаммен алаңға қайта әкелді. Сағат 16.45-те Панчо Картер Крюгерді ұрып-соқты. Сол сәтте Джонни Рутерфорд бұршақ орнына түсті. Рутерфорд үш рет аман қалды және келесі сағат бойы бұлшықетке үреймен жабысып қалды. Сол уақытта ол қажет болған жағдайда Фойттың қосалқы машинасына отыру үшін соңғы минутта келісім жасады. Ол бірнеше жаттығу айналымдарымен машинаны шайқады және жылдамдықты тауып жатқан сияқты. Бұл соңғы жылдары Рутерфордтың Фойтпен "Бамп күні" командасында екінші рет болуы. 1984 жылы Рутерфорд соңғы он минуттық уақыт сынағында Фойттың қосалқы машинасымен алаңға шықты. 15 минут қалғанда Рич Воглер Джонни Резерфордты алаңнан шығарып жіберді. Рутерфорд кезекке тұруға асықты да, екі минуттан аз уақыт қалғанда алдыңғы қатарға шықты. Көпшілік оны құттықтап, сағат 17.58-де Рутерфорд соңғы рет жарысқа шықты. Ол "Овер" кезеңінде жақсы жылынуды өткізді, бірақ жасыл желекті алғаннан кейін, бірінші бұрылыста оның қозғалтқышы жарылды. Бірнеше секундтан кейін сағат 6-да оқ атылды. Рутерфорд өзінің мансабында екінші рет ғана алаңға шықпады. Жаңадан келген Бернард Жорден соңғы орынды ұстап тұрды, ал алаң дайын болды.

On Bump Day, much of the attention was focused on three time Indy winner Johnny Rutherford, the biggest name who had not yet qualified. As the day opened, Billy Vukovich III put his car in the field with an impressive run, ranked 16th fastest overall. The second car to qualify was Johnny Rutherford, who completed his run at The field was now filled to 33 cars. Davy Jones was the slowest car in the field, and now on the bubble. John Paul Jr. bumped Davy Jones out of the field at 12:45 p. m. Paul was attempting to make a return to Indy after a four year absence. His career was interrupted in 1986 when he was sentenced to five years in prison for his involvement in a drug trafficking ring with his father (John Paul Sr.) and subsequently refused to testify against him. He served a total of thirty months, being released in October 1988. Though tentatively in the field, Paul himself was now sitting on the bubble in 33rd at
The track activity went quiet during the heat of the afternoon. At 3 p. m., Davy Jones returned to the track and bumped his way back into the field with a run at That move put Phil Krueger on the bubble. At 4:45 p. m., Pancho Carter bumped out Krueger. At that point, Johnny Rutherford had now slipped down to the bubble spot. Rutherford survived three attempts, and clung to the bubble spot nervously over the next hour. During that time, he put together a last minute deal to step into a Foyt back up car if necessary. He shook down the car with some practice laps, and appeared to be finding some speed. It was the second time in recent years that Rutherford was teaming up with Foyt on Bump Day. In 1984 Rutherford successfully bumped his way into the field with a Foyt backup car in the last ten minutes of time trials. With fifteen minutes left in the day, Rich Vogler bumped Johnny Rutherford from the field. Rutherford scrambled to get in line, and made it to the front with less than two minutes to spare. With the crowd cheering him on, at 5:58 p. m., Rutherford pulled out onto the track for one final attempt. He had a great warm up lap of over , but just after he took the green flag, his engine blew in turn one. Seconds later, the 6 o'clock gun went off. Rutherford failed to make the field for only the second time in his career. Rookie Bernard Jourdain held on to the final bubble spot, and the field was set.

Бастау

Парадтық айналымдардың бірінде, ардагер Гэри Беттенхаузеннің клапаны сынды, және ол негізгі жолға тоқтады. Ол бір айналды аяқтамай гаражға жеткізіліп, 33-ші орынды иеленді. Баста Эмерсон Фиттипальди алдыңғы қатардан бастап, көш бастады. Ол алғашқы бірнеше айналымда айтарлықтай басымдыққа ие болды. Үшінші айналымда Кевин Коган алдыңғы тік жолдың бокс алаңына кіретін бөлігінде керемет құлдырауды бастан кешірді. Оның машинасы төртінші бұрылыстан шығып, ішкі қабырғаға жеңіл тиіп, ішкі қабырғаға қатты тиіп кетті. Көлік жарыс алаңына кіреберісіндегі тозушы кедергіге қайтып түсті (осылайша ол жарыс алаңына кіреберісіндегі ABC Sports робот камерасын сындырып тастады), екіге бөлініп, жағына қарай соқты. Қозғалтқыш машинаның қалдықтарынан толықтай бөлініп, шұңқыр аймағында тоқтады. Бір таңғаларлығы, Коган еш зардап шекпей шықты.

Орта жарыс

Жарысқа алғашқы 400 мильді Эмерсон Фиттипальди басқарды. Бұл кезең ішінде бірнеше үміткер механикалық ақауларға байланысты, соның ішінде барлық үш Penske машинасы бойынша, зейнеткерлікке шықты. Алғашқы бес үміткер Боби Рахал, Джим Кроуфорд және Ари Люендик де жарыстан шықты. Марио Андретти электрлік проблемалармен кездесті, бұл оған көшбасшыға елеулі жерден айрылуға себеп болды. Жетіінші қатардан бастаған Майкл Андретти бүкіл жарыста Фиттипальдиді қуып жүрді және 150-ке жеткенде, ол көшбасшыны көзге түсірді. Ал, Аль Унсер-младший жарыстың басында бір рет айналып өткеніне қарамастан, үшінші орынға ие болды. Осы кезде үш көшбасшы Рауль Бозельдің төртінші орынға ие болған көлігімен едәуір арақашықтыққа ие болды. 100 мильден аз уақыт қалғанда, Майкл Андретти Фиттипальдиді басып өтіп, көш бастады, бірақ оның қозғалтқышы бірнеше айналымнан кейін тоқтады. Фиттипальди көш бастап, Ал Унсер-младший екінші орын алды. Қалған топтар кем дегенде алты айналымға артта қалды. 181 - айналымда Тер Палмрот төртінші бұрышта дөңгелекті жоғалтып алған кезде ескерту жасалды. Лидер Фиттипальди қажетті отынға тосқауыл салды, бірақ ол қашықтап бара жатқанда қозғалтқышы тоқтап қалады. Ол тоқтауда бірнеше секунд жоғалтты, сонымен қатар ол pit аймағынан шыққан кезде қауіпсіздік жүк көлігімен уақытша тоқтатылды. Ал Унсер кенже екінші орынға ие болды, бірақ бұл ескерту оның пайдасына болды. Бұрынғы пит-стоптарда Унсер-младший Фиттипальдиге қарағанда майды сәл жақсы жұмсаған. Команда Унсерді Фиттипальдиден бір аялдама аз уақытқа финишке жету мүмкіндігіне дайындады. Бұл жасыл түстің соңында команда жол позициясын ойнауға шешім қабылдады, ал Унсер сыртта қалып, жанармай үшін питсмей қалды. Ансер Фиттипальдиден бір ғана көлік артта қалды. Команданың иесі Рик Галлес pit-ке бармайтындай шешім қабылдады. Олардың отын есептеулері жеткілікті болды, олар финишке жетуі мүмкін деп сенді. Олардың пікірінше, егер Унсердің соңғы айналымда отын бітіп қалса да, олар екінші орыннан кем түспейді, өйткені үшінші орын алған Рауль Бозель алты айналымға артта қалды.

The race was dominated by Emerson Fittipaldi for the first 400 miles. During that stretch, several contenders retired due to mechanical failures, including all three Penske machines. Top five contenders Bobby Rahal, Jim Crawford, and Arie Luyendyk also dropped out of the race. Mario Andretti experienced electrical problems, which caused him to lose significant ground to the leader. Michael Andretti, who had started in the seventh row, had been chasing Fittipaldi the entire race and by the 150 lap mark, he was within sights of the leader. Meanwhile, Al Unser Jr. remained on the lead lap in third place, despite being lapped earlier in the race. By this point, the three leaders had significant distance on the fourth place car of Raul Boesel. With less than 100 miles to go, Michael Andretti passed Fittipaldi for the lead, but his engine expired a few laps later. Fittipaldi regained the lead, with Al Unser Jr. second. The remainder of the field ran at least six laps behind. A caution came out on lap 181 when Tero Palmroth lost a wheel in turn four. Leader Fittipaldi pitted for much needed fuel, but he nearly stalled his engine as he pulled away. He lost several seconds on the stop, and was also blocked momentarily by a safety truck as he exited the pit area. Al Unser Jr. was running a distant second place, but the caution came partly to his advantage. On the previous rounds of pit stops, Unser Jr. had been experiencing slightly better fuel mileage than Fittipaldi. The team had been setting Unser up to potentially make it to the finish on one less pit stop than Fittipaldi. Under this late yellow, the team decided to gamble on track position, and Unser stayed out and did not to pit for fuel. Unser emerged just one car behind Fittipaldi. Team owner Rick Galles made the call not to pit – their fuel calculations were close enough that believed they could make it to the finish. Their reasoning was that even if Unser ran out of fuel on the final lap, they would still finish no worse than second since third place Raul Boesel was six laps behind.

Аяқтау

Жарыс 186-шы айналымда қайта басталғанда Фиттипальди тез арада 3 секундтық басымдықты құрады, ал Унсер Рауль Бозельдің (үшінші орын) айналып өткен көлігін айналып өту үшін күресті. Бозельдің көлігі сұйықтықты бүркіп, жарылуға дайын болып көрінді. Бозельді тазалағаннан кейін Унсер күрт жақындай бастады. 193-ші айналымда ол Фиттипальдиден тікелей артта қалды, ал бір айналымнан кейін екі жүргізуші Дерек Дейли мен Марио Андреттидің айналасында жұмыс істеп, көшбасшылық үшін күрескен кезде, ол онымен дөңгелектерге жуықтады. 196-шы айналымда Унсер үшінші бұрышта Фиттипальдиді басып өтіп, алға шықты. Ансердің жеңіл жанармай жүктемесі оны тік жолда әлдеқайда жылдам етті, бірақ ол финиш сызығынан аз уақыт ішінде жанармайдан қалуы мүмкін деген қорқыныш әлі де едәуір болды. Екі айналым қалғанда Унсер Рокки Моран, Людвиг Хеймрат, Бернард Жордан және Джон Джонстан тұратын баяу машиналар қатарына жақындады. Екі көшбасшы Моранды бірінші бұрышта оңай айналып өтуге мүмкіндік алды, бірақ Унсер екінші бұрышта Хеймраттың артында ұсталды, бұл Фиттипальдиге тез жақындауға мүмкіндік берді. Арқаға қарай созылып, Фиттипальди Унсердің ішінен тартты, содан кейін ол Heimrath-ты өткізіп, ішке қарай кесілді. Екі көлік те бір-бірімен қатар жүгіріп, 3-кезеңнен 3-кезеңге кіргенде, Жордайнды ішінен өткізіп, 3-кезеңнен өтті. Ансер жарыс сызығында қалды, Фиттипальди жылыну алжапқышында төменгі деңгейде. Бұрылыстың ұшы жақындағанда Фиттипальдидің машинасы дөңгелектерді асырып, жолдың биіктігінен сәл жоғары қарай жылжыды, ал екі машина дөңгелектерге тиді. Ансер бұрылыс жасап, үшінші бұрылыс қабырғасына қатты соқты. Фиттипальди бұрылыстан қалпына келіп, жалғастырды. Соңғы айналымда сары желек көрсетілді, Фиттпальди алдыда жүріп, сенімді жеңіске жету жолында айналасында жүрді. Ансер апатқа ұшыраған машинасынан зардап шекпей шығып, жолдың шетке шығып, Фиттипальдиге ым-ишара жасады. Унсердің айтуынша, соңғы сәтте ол Фиттипальдиге спорттық саусағын көтеріп берді, бірақ кейбір көрермендер оның ым-ишарасын мазақтау деп түсіндірді. Жарыстың соңғы бұрышында жылдамдық машинасы алаңға шығады, ал екінші жыл қатарынан жарыс сақшылықпен аяқталды. Эмерсон Фиттипальди Инди 500-дегі екі жеңісінің біріншісін жеңіп алды. Аварияға қарамастан, Унсер екінші орынды иеленді, ол үшінші орында Бозельге қарағанда төрт айналымға артық аяқтады. Бозель өзінің істен шыққан моторын шаштаразды жалаушаға дейін жеткізе алды. Үшінші орын оның ең жақсы Инди финиші болды, және Shierson Racing үшін ең жақсы финиш болды. Фиттипальдидің жеңісі "Инди" автокөлік қауымдастығы тарапынан жақсы қабылдады. Фиттипальди сонымен қатар Бразилиядағы халыққа өзінің туған португал тілінде сәлем айтты, бұл жеңіс жолында, көпшіліктің күркіреген дауысына. Ал Унсер-младший, тексерілгеннен кейін және жарыстағы ауруханадан босатылғаннан кейін, қарсыласын жеңісімен құттықтады және Фиттипальди оны өткен жылғы Медоулендс-те болған қақтығысқа жауап ретінде қасақана ұрып-соққаны туралы теорияларды қабылдамады.

When the race restarted on lap 186, Fittipaldi quickly built a 3 second lead while Unser struggled to get around the lapped car of Raul Boesel (3rd place). Boesel's car was spewing fluid, and appeared ready to blow. After clearing Boesel, Unser began closing dramatically. By lap 193 he was directly behind Fittipaldi, and a lap later he nearly touched wheels with him as the two drivers worked around the lapped cars of Derek Daly and Mario Andretti and battled for the lead. On lap 196, Unser passed Fittipaldi for the lead in turn three and began to pull away. Unser's light fuel load made him much faster on the straights but there was still considerable fear he might run out of fuel short of the finish line. With two laps to go, Unser approached a line of slower cars consisting of Rocky Moran, Ludwig Heimrath Jr., Bernard Jourdain and John Jones. The two leaders were able to get around Moran easily in turn one, but Unser was held up behind Heimrath through turn two, allowing Fittipaldi to close in rapidly. On the backstretch, Fittipaldi pulled inside Unser, who then cut to the inside to pass Heimrath. Both cars ran side by side down the backstretch, going 3 wide to pass Jourdain on the inside as they entered turn 3. Unser remained on the racing line, with Fittipaldi down low on the warm up apron. Near the apex of the corner, Fittipaldi's car oversteered and drifted slightly up the track, and the two cars touched wheels. Unser spun and crashed hard into the turn three wall, while Fittipaldi recovered from the drift and continued on. The yellow flag came out for the last lap with Fittpaldi leading, cruising around on his way to certain victory. Unser emerged from his crashed car unhurt and stepped to the edge of the track to gesticulate at Fittipaldi as he drove by. According to Unser, at the last second he reconsidered and gave Fittipaldi a sporting thumbs up instead, but some viewers interpreted his gesture as a mocking one. The pace car escorted the field around the final corner, and for the second year in a row, the race finished under caution. Emerson Fittipaldi took the checkered flag, his first of two Indy 500 victories. Despite the crash Unser was still credited with second place, having completed four more laps than Boesel in third. Boesel managed to nurse his failing motor to the checkered flag. The third place was his best Indy finish, and best finish to date for Shierson Racing. Fittipaldi's win was well received by the Indy car community. Fittipaldi also spoke, in his native Portuguese, a greeting to the people in Brazil in victory lane, to the thunderous roars of the crowd. Al Unser Jr., after being checked out and released from the track hospital, congratulated his adversary on the win, and rejected theories that Fittipaldi intentionally crashed him in response to their previous year's tangle at the Meadowlands.

Жарыс статистикасы

Lap Leaders Laps Leader1–34 Emerson Fittipaldi35 Mario Andretti36 Raul Boesel37–87 Emerson Fittipaldi88–92 Michael Andretti93–112 Emerson Fittipaldi113–123 Michael Andretti124–129 Emerson Fittipaldi130–139 Michael Andretti140–153 Emerson Fittipaldi154–162 Michael Andretti163 Emerson Fittipaldi164–165 Al Unser Jr.166–195 Emerson Fittipaldi196–198 Al Unser Jr.199–200 Emerson Fittipaldi

Total laps led Driver LapsEmerson Fittipaldi 158Michael Andretti 35Al Unser Jr. 5Mario Andretti 1Raul Boesel 1

Cautions: 7 for 43 laps Laps Reason5–14 Kevin Cogan crash in turn 461–65 Bobby Rahal stalled on track128–131 Arie Luyendyk blown engine139–149 Jim Crawford stalled on track162–166 Michael Andretti blown engine181–186 Tero Palmroth lost wheel in turn 4199–200 Al Unser Jr. crash in turn 3

Дәйексөздер

"Олар бір-бірімен қатар, Эмо ішкі жағында, Ал көлікті жоғарыға алып барады, олар дөңгелектерге тиді, Ал кенже қабырғаға қатты соқты, Эмерсон Фиттипальди жалғастыра береді, олар дөңгелектерге тиді, Ал кенже қабырғаға және Эмерсон Фиттипальди оларды сары жалауға қайтарады". Ларри Генри 198-ші айналымда Аль Унсер-младший мен Эмерсон Фиттипальдидің қатысқан апатын Индианаполис моторлы жылдамдық жолының радио желісі үшін сипаттады. "Фиттипальди Кішкентай Эльге кіреді! Артқы жағында тағы да жарыс. Баяу қозғалыс оңға қарай қозғалады. Фиттипальди өтіп кете ала ма? Кішкентай Эль төменге қарай төмендейді. Олар бір-біріне тиіседі! Кішкентай Эл қабырғаға қарай, Фиттипальди жалғастырып жатыр! Кішкентай Ал қабырғаға ұрып, Эмерсон Фиттипальди ақ туға қарай айқайлайды!" Пол Пейдж ABC телеарнасында.

1988-1989 USAC алтын тәж чемпионаты

1988-89 USAC Алтын Тажы чемпионатының маусымы бір санкцияланған жарыстан тұрады. Кезең 1988 жылдың маусым айынан 1989 жылдың мамырына дейін бөлінетін күнтізбеге негізделген. 1981 жылдан бастап USAC ең жоғары деңгейдегі Инди автомобиль жарыстарына қатысуды қысқартты және ақыр соңында 1983-84 маусымнан кейін Индианаполис 500-ден тыс жарыстарға санкция беруді тоқтатты. Кейіннен Алтын Тажы Чемпионаты жылына бір ғана жарыстан тұрады; Индианаполис 500 жеңімпазы шын мәнінде Алтын Тажы чемпионы болады, өйткені бұл олардың жалғыз ұпай төлеуі. Ұлттық чемпионаттың басты маусымы CART-пен бекітілді, ал Инди 500 чемпионат ұпайларын бөлек (өзгеша масштабта) CART чемпионатына да төледі. Эмерсон Фиттипальди 1989 жылы Индианаполис 500-де жеңіске жетіп, 1988-89 жылы USAC чемпионатында да жеңіске жетті.