Кіріспе

Puertasaurus - Крыжа дәуірінің соңында Оңтүстік Америкада өмір сүрген сауропод динозаврлар туысы. Бұл Аргентинаның оңтүстік-батысындағы Патагониядағы Серро-Форталеза формациясының шөгінді жыныстарынан алынған бір данадан белгілі, ол, мүмкін, Кампан немесе Маастрихт дәуіріне жатады. Тек Puertasaurus reuili түрі ғана кездеседі. 2005 жылы палеонтолог Фернандо Новас және оның әріптестері сипаттаған бұл түрге түрді тауып, дайындаған Пабло Пуэрта мен Сантьяго Реуилдің құрметіне ат қойылды. Ол төрт жақсы сақталған омыртқадан тұрады, оның ішінде бір мойын омыртқасы, бір арқа омыртқасы және екі құйрық омыртқасы бар. Пуэртазавр - крида дәуіріндегі савроподтардың басым тобы - титанозаврлардың бір мүшесі. Пуертазавр өте ірі жануар болған. Оның өлшемін бағалау қиын, себебі оның қалдықтары өте аз, бірақ қазіргі бағалаулар оны ұзақ және көп уақыт бойы орналастырады. Дүрті сақталған сүйектердің ең үлкені - арқа омыртқасы, ол кеңінен кез келген завроподтың ең кең омыртқасы болып табылады. Патагониядағы стратиграфиялық номенклатураның сәйкессіздігіне байланысты Cerro Fortaleza формациясының жасы белгісіз. Пуэртазавр тірі кезінде, Серро-Форталеза таулары ылғалды, орманды жерлер болған. Пуэртазавр өзінің тіршілік ортасын басқа динозаврлармен, соның ішінде басқа ірі сауроподтармен, басқа балықтармен және балықтармен бөліскен.

Ашылуы және атауы

Пуэртазаврдың холотипі және жалғыз белгілі үлгісі Аргентинаның оңтүстік Патагониядағы Санта-Крус провинциясында табылды. Қалдықтар Cerro Los Hornos-та, Ла Леона өзенінің жанында табылды және Cerro Fortaleza формациясынан (ол кезде Pari Aike формациясы деп аталатын) хабарланды. Бұл оны ең үлкен динозаврлардың бірі ретінде көрсетеді, оның ұзындығы мен массасы шамамен 700 м. Толықрақ Футалогнкозаврдың ашылуы осы бұрынғы бағалаулардың тым жоғары болғанын көрсетті және Пуэртазавр мен Аргентинозавр сияқты алыптардың ұзындығы аз болғанын көрсетті. 2012 жылы Томас Холц Пуэртазаврдың ұзындығы 72,5 80 тоннаны құрайтынын болжаған. 2013 жылы Майк Тейлор мен Мэтт Ведел бүкіл мойынның шамамен ұзақ болғанын бағалады. Сол жылы Скотт Хартман қайта құруды жүргізді, ол жалпы ұзындығы , басқа бағалауларға қарағанда сәл қысқа. 2016 жылы Грегори С. Пол оның ұзындығы мен салмағын кем дегенде 2017 жылы палеонтолог Хосе Карбаллидо және оның әріптестері оның массасын шамамен 700 м деп бағалады, бұл толық гигант сауропод Патаготитаннан жеңіл.

Омыртқалар

Голотипте сақталған төрт омыртқаның ішіндегі ең үлкені - арқа омыртқасы (екінші арқа омыртқа деп саналады), биіктігі мен енін өлшейді. Бұл - савроподтардың ең кең омыртқасы. Оның енінің үштен екісі - үлкен омыртқалар (омыртқаның бүйірінен шығатын құрылымдар). Дредноуг сияқты басқа титанозаврларда олар әлдеқайда кең және терең емес. Екі жанасатын омыртқаны байланыстыратын зигапофизельді буындар жүйке доғасының төменгі бөлігінде орналасқан. Бүйректің екі жағындағы және (бүйректің екі жағындағы процестер) қатты жақты проекцияланады. Мойын омыртқалары жоқ (үлкен қуыстар) және пневматикалық емес. Қайта қалпына келтірілген центроның ұзындығы басқа титанозаврларға қарағанда ұзын деп бағаланады.

Жіктеу

Пуэртазавр басқа завроподтардан ерекше белгілерінің бірігуіне байланысты ерекшеленеді. Бұл ерекшеліктер мойын омыртқаларындағы аса кеңейтілген жүйке омыртқаларынан тұрады, мұның нәтижесінде жүйке омыртқалары омыртқа денесіне қарағанда кеңірек болады, бұл жүйке омыртқаларында күшті дорсолатеральді (жағында жоғары) жоталар, артқы мойын омыртқаларындағы мықты спинопрезигапофицеялық ламиналар (нейро омыртқасының алдындағы проекциялар), алдыңғы арқа омыртқалары алдыңғы жағынан артқы жағынан өте қысқа және жануардың алып мөлшері.

Палеоэкология

Пуэртазавр - оңтүстік Патагонияның соңғы креда дәуірінен шыққан. Алайда, оның қай формациядан шыққандығы және оның геологиялық жасы, оңтүстік Патагонияның сәйкес келмейтін стратиграфиялық номенклатурасы бойынша, дау тудырады. Ол бастапқыда Пари Айке формациясынан және Maastrichtian дәуірінен шыққан деп хабарланды. Пари Айке формациясы кейіннен Мата Амарилла формациясына қайта тағайындалды және Сеноманнан Сантонияға дейін қайта түсіндірілді. Cerro Fortaleza формациясы жер бетіндегі экожүйені білдіреді. Палеосольдер мен лигниттің болуы ылғалды ортаны, жауын-шашынның көп мөлшерін және су деңгейінің жоғары деңгейін көрсетеді. Авульсиялық беттер, гистозолдар, көміртекті қазбалар тамырлары және кремнийленген ағаш - барлығы дренажы нашар орманды ландшафттың дәлелін береді. Құрылымнан белгілі динозавр емес фаунаға крокодилиялар, торналар, сүйекті балықтар және ламидалы акулалар жатады.