Кіріспе

Олиголектия термині тозаңдау экологиясында әдетте гүлді өсімдіктердің бір туысына немесе туысына арналған тозаң көздеріне тар, мамандандырылған артықшылық танытатын араларға қатысты қолданылады. Кейде артықшылық бір өсімдіктер отбасындағы бірнеше тұқымға кеңінен таралуы немесе бір өсімдік түріне дейін тар болуы мүмкін. Таңдау өте тар болған кезде, монолектия термині кейде қолданылады, бастапқыда бір өсімдік түрін білдіреді, бірақ жақында қоныс өсімдіктері бір тұқымның туысқан мүшелері болған мысалдарды қосу үшін кеңейтілді. Полилектикалық - көп түрлі өсімдіктерден тозаң жинаған түрлерді білдіреді. Полилектикалық түрдің ең танымал мысалы - үйдегі бал арасы. Олиголектикалық тозаңдырғыштарды көбінесе олиголедждер немесе жай ғана мамандандырылған тозаңдырғыштар деп атайды, және бұл мінез-құлық әсіресе Andrenidae және Halictidae аралар отбасында жиі кездеседі, бірақ жүздеген туыстарда мыңдаған түрлер бар, негізінен барлық белгілі аралар отбасыларында; әлемнің кейбір аймақтарында, мысалы, шөлдерде, олиголедждер барлық аралардың жартысын немесе одан көп түрін білдіруі мүмкін. Ұсақ қоныс тектес болудың себебі - бал арасының личинкаларының түрлі тозаң түрлерін сіңіріп, дамыта алмауы немесе ересек бал арасының білім алуы мен қабылдау қабілетінің шектеулі болуы (яғни олар басқа гүлдерді ықтимал азық-түлік көзі ретінде танымайды) екенін анықтауға тырысты, ал қол жетімді дәлелдердің көпшілігі соңғысын көрсетеді. Алайда, тозаң құрамында улы заттар бар бірнеше өсімдіктер (мысалы, Токсикоскордион және Мелантие тұқымдасындағы туысқан тұқымдар) олиголектикалық аралармен кездеседі және олар бірінші санатқа кіруі мүмкін. Бал арасының эволюциясына қатысты үлкен масштабтағы филогенетикалық талдаулар көрсеткендей, бал араларының көпшілігі үшін олиголектия - ата-бабалар жағдайы және полилектикалық тұқымдар ата-бабалар мамандарының арасынан пайда болды.