Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс тибетологы Сабрие Тенберкен (1970 жылы туған) - неміс тибетологы және "Шекарасыз Брайль" ұйымының негізін қалаушы.
German tibetologist
Sabriye Tenberken (born 1970) is a German tibetologist and co founder of the organisation Braille Without Borders.
Өмірбаян
Сабрие Батыс Германияның Кёльн қаласында дүниеге келген. Ол бала кезінде ретинит пигментоза ауруынан ақырындап көру қабілетінен айырылды. Ата-анасы оны көптеген жерлерге алып барып, көптеген көрнекі естеліктерді сақтап қалды. Ол Бонн университетінде Орталық Азияны зерттеді. Моңғол және қазіргі қытай тілдерінен басқа, ол қазіргі және классикалық тибет тілін әлеуметтану мен философиямен біріктіріп оқыды.
Sabriye was born in Cologne, West Germany. She lost her sight slowly as a child due to retinitis pigmentosa, and her parents took her to many places so she would store up many visual memories, before becoming totally blind by the age of 12. She studied Central Asian Studies at Bonn University. In addition to Mongolian and modern Chinese, she studied modern and classical Tibetan in combination with Sociology and Philosophy.
Тибет тілі үшін Брайль қарпі
Бұрын соқыр студенттер мұндай курстарға қатыса алмағандықтан, Сабрие бұрынғы студенттердің тәжірибесіне сүйене алмады. 1992 жылы Сабрие Тибет Брайль жазуын жасап шығарды. Тибет Брайль қарпіне негізделген, ол неміс Брайль қарпіне негізделген. Мысалы, тибет тілінде ка, ха, га, нга деген әріптер Брайльдің стандартты әріптерімен жазылады.
As no blind student had ever before ventured to enroll in these kinds of studies, Sabriye could not fall back on the experience of previous students, so she developed her own methods of studying her course of study. By 1992 Sabriye had developed Tibetan Braille, which later became the official reading and writing system for the blind in Tibet. Tibetan Braille is based on German Braille, modified to accommodate the Tibetan script. For example, Tibetan ka, kha, ga, nga are written with the standard Braille letters for k, c, g and lowered g. It was submitted for examination to a Tibetan scholar, who found it to be readily understandable, simple, and easy to learn.
Соқырлар мектебі
1997 жылы Сабрие сол жердегі соқырлардың жағдайын бағалау үшін жалғыз өзі Тибетке барды. 1998 жылы қайтып оралғаннан кейін ол бір жыл бұрын сол жерде кездескен Пол Кроненбергпен бірге Тибет астанасы Лхасада соқырларды оқыту үшін соқырлар орталығын құрды. Бұған дейін көпшілігі соқыр балаларды мектепте оқытуға қарсы болған отбасы мүшелері дүниеден жасырып қойған. Мектеп бес баламен басталды, Сабрие балаларды өзі оқытады, сонымен қатар үйлестіруші және кеңесші қызметін атқарады. Содан кейін ол жергілікті тибеттіктерді мұғалімдер ретінде оқыта бастады, орталықтың барлық қызметкерлерін таңдап, бақылай бастады. Жобаның барысы қиындықтар мен сәтсіздіктерсіз болған жоқ. Сабрие ақырында орталықты басқаруды мұғалім болып оқыған бұрынғы оқушыларының біріне тапсырды. 2017 жылы оның визасы ұзартылмады, ал мектеп жабылады деп қауіптене бастады.
In 1997, Sabriye travelled to Tibet alone in order to assess the situation of the blind there. Returning in 1998, she founded the Centre for the Blind in Lhasa, the capital of Tibet, to educate blind people, together with Paul Kronenberg whom she had met there the year before. Before that, most blind children were hidden away from the world by their family members who were reluctant to send them to school. The school started with five children, with Sabriye initially teaching the children herself, as well as serving as coordinator and advisor. She then began training native Tibetans as teachers, selecting and supervising all staff members of the centre. The project's progress was not without difficulties and setbacks. Sabriye was able eventually to turn over the running of the centre to one of her former students who trained as a teacher. In 2017, her visa was no longer extended, and the school was threatened with closure.
Шекарасыз Брайль қарпі (BWB)
1998 жылы Пол Сабриемен бірге Тибеттегі соқырлар жобасы құрылды. 2002 жылдың қыркүйегінде бұл атау Брайльдің шекарасыз жазуы (BWB) деп өзгертілді. Лхасадағы мектептен басқа, BWB-де соқыр ересектерге арналған кәсіптік оқыту орталығы бар, оның Шигацзе маңында ферма және ірімшік фабрикасы бар.
In 1998 Paul joined Sabriye in establishing the Project for the Blind, Tibet. In September, 2002, the name was changed to Braille Without Borders, BWB. In addition to the school in Lhasa BWB runs a vocational training centre for blind adults with a farm and cheese factory near Shigatse.
Кантари халықаралық
2009 жылы Сабрие Тенберкен және оның серіктесі Пол Кроненберг Үндістанның Тривандрум қаласына жақын жердегі ауылда кантари интернационалын (аты қасақана барлық әріптері кіші әріптермен жазылады) бастады. Олар сонымен қатар Үндістанның Керала штатындағы Тривандрум қаласының жанында Даму және жобалау халықаралық мектебін құрды. Мектептің басты мақсаты - әлемнің әр түкпірінен келген, әсіресе мүгедектігіне байланысты әлеуметтік жағынан елеусіз қалған адамдардың жасырын таланттарын ашу және дамыту, сондай-ақ оларды инноваторлар мен көшбасшылар болуға баулу.
In 2009, Sabriye Tenberken and her partner Paul Kronenberg also began kanthari international (name intentionally spelled with all letters in lower case) in a village near Thiruvananthapuram, India, They also established an International School for Development and Project Planning near Trivandrum, Kerala, India. The school focuses on discovering and developing the hidden talents of persons from all over the world who often are socially neglected, especially because of disabilities, and empowering them to be innovators and leaders.