Кіріспе

Maşat Höyük - Боғазқале / Хаттусадан шығысқа қарай 100 км жерде, Түркияның солтүстік орталығында, Токат провинциясының Зилден оңтүстікке қарай 20 км жерде, Чекерек өзенінен алыс емес жерде орналасқан бронза дәуіріндегі хетт археологиялық орны. Жерді ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланады және оны өңдейді. Бұл қазбалар 1970 жылдары алғаш рет ашылған. Хетт дәуірінде ол Тапика (Табигга, Табикка) деп аталды деп есептеледі.

Тарих

Бұл жер кем дегенде ерте қола дәуірінен қалған. Жоғары қаладағы ЕБА-ның көп бөлігі хеттік сарайдың құрылысында қираған. Кейбіреулері төменгі қалада қалды. Бұл жерді тұдалия II тұсында қарақшы Каскалар өртеп жіберген. Хеттілер оны келесі патша I Суппиллюманың тұсында қайтадан салды. Масат-Хойюкта табылған хаттарды Седат Альп 1991 жылы түрік және неміс тілдерінде екі томдық басылымда басып шығарды. Мұндағы тақташалардың көпшілігі осы жер мен хетт патшасы "Тудалия" арасындағы хат-хабарлар. Хеттердің сол кездегі астанасы Сапинуа (ол табылды) немесе Самуха (архивтер негізінде 2005 жылдан бері анықталды) болды. Мәтіндерде аталған бір жер атауы - Табигга / Табикка, ол қазір жалпы алғанда Масат-Хойюк жерінің хетт атауы деп саналады. Сонымен қатар, мұнда біздің заманымызға дейінгі 14 ғасырдың грек материгінен келген элладикалық кезеңдегі бұйымдар бар.

Археология

Maşat Höyük сайты 450 х 225 метрді құрайды, төменгі қала мен жоғарғы цитадель аймағы жазықтан 29 метр биіктікте орналасқан. 1943 жылы Г. Гютербок жер бетінен клинопись жазуын тауып, жариялады. 1945 жылы шағын қазба жұмыстары жүргізілді. Толық қазба 1973 жылы ғана басталды, оны Түрік тарихи қоғамы демеушілік етті. Аймақтық археолог Тахсин Озгуч Анкара университетінің Масат-Хойюктың жоғары хетт деңгейінде жинаған ағашы Эгей дендрохронология жобасына қосылды, бұл 30 жыл бойы Жерорта теңізінің шығыс жартысына арналған ағаш сақиналары хронологиясын құру үшін құрылған жоба. 1353 жылы пайда болған ағаш, археологтар ескі Гелладикалық IIIA / B Stirrup құмыраларын, құмыраның әйгілі түрін, импорттаған. 2005 жылы жобада Анатолиядағы дендрохронология зерттеулерінің нәтижелері туралы жаңартылған есеп жарияланды.