Кіріспе
АҚШ-тың әскери-теңіз флотының контр-адмиралы, Америка Самоасының әскери-теңіз губернаторы қызметін атқарушы, АҚШ-тың әскери-теңіз флотының офицері Бенджамин Франклин Тилли (29 наурыз 1848-18 наурыз 1907) - Америка Құрама Штаттарының азаматтық соғысының соңынан бастап испан-америкалық соғысқа дейін қызмет еткен әскери-теңіз офицері. Ол Америка Самоасының бірінші губернаторы және аумақтың бірінші әскери-теңіз губернаторы болды. Тилли Азамат соғысының қарқынды кезінде АҚШ-тың әскери-теңіз академиясына оқуға түсіп, соғыс аяқталғаннан кейін бітірді. Ол біртіндеп жоғары шендерге көтеріліп, лейтенант ретінде 1877 жылғы Ұлы теміржол ереуіліне қарсы АҚШ-тың әскери іс-қимылына қатысты. Ол және теңізшілер мен теңіз жаяу әскерлерінің шағын контингенті 1891 жылғы Чили азаматтық соғысы кезінде Чилидің Сантьяго қаласындағы Америка консулдығын қорғады. Ол испан-американ соғысы кезінде қолбасшы болды, оның "Ньюпорт" атты қарулы кемесінде испан әскери-теңіз кемесінің екі кемесін табысты басып алды. Соғыстан кейін ол Тутуила мен Мануаның (кейін Америка Самоасы деп аталды) бірінші губернаторы болды және жаңа аумаққа құқықтық және әкімшілік прецеденттер орнатты. 41 жыл қызмет еткеннен кейін, ол контр-адмирал дәрежесіне көтерілді, бірақ көп ұзамай өкпе қабынуынан қайтыс болды.
the career officer in the United States Navy
Benjamin Franklin Tilley (March 29, 1848March 18, 1907) was an American Naval officer who served from the end of the American Civil War through the Spanish–American War. He was the first acting governor of American Samoa as well as the territory's first naval governor. Tilley entered the United States Naval Academy during the height of the Civil War, graduating after the conflict. He gradually rose through the ranks and participated as a lieutenant in the United States military crackdown against strikers in the wake of the Great Railroad Strike of 1877. He and a small contingent of sailors and marines defended the American consulate in Santiago, Chile during the 1891 Chilean Civil War. He was a commander during the Spanish–American War, and his gunship Newport successfully captured two Spanish Navy ships. After the war, he was made the first acting Governor of Tutuila and Manua (later called American Samoa) and set legal and administrative precedents for the new territory. After 41 years of service, he was promoted to rear admiral but died of pneumonia shortly afterwards.
Ерте өмір және теңізшілік мансап
Бенджамин Франклин Тилли 1848 жылы 29 наурызда Бристоль қаласында, Род-Айленд штатында туылған. Ол 1863 жылы 22 қыркүйекте 15 жасында және Америка Азамат соғысының ортасында АҚШ-тың әскери-теңіз академиясына оқуға түсті. Соғыс мектепті Конфедерация қатерлеген Мэриленд штатындағы Аннаполис қаласынан Род-Айленд штатындағы Ньюпорт қаласына көшіруге мәжбүр етті. 1866 жылы ол сыныпта бірінші болып бітіріп, алдымен Франклин, содан кейін Фролик кемелерінде мичман болып қызмет етті. Ол үш жыл бойы Фролик кемесінде қызмет етіп, ақырында прапорщик болып жоғарылатылды. 1870 жылы "Ланкастер" кемесіне ауысып, 1870 жылы "мастер", ал 1871 жылы "лейтенант" атағына ие болды. 1872-1875 жылдары ол Оңтүстік Тынық мұхитта "Пенсакола" кемесінде қызмет етті. Пенсаколадан кейін ол Нью-Гэмпшир кемесінде қысқа уақыт қызмет етті, содан кейін Хартфорд кемесінде екі жыл қызмет етті. Шабуылдан кейін Тилли Powhatan флагманына ауыстырылды, содан кейін ол үйлену үшін алты айлық демалыс сұрады. 1878 жылы 6 маусымда ол әскери хирургтің қызы Эмили Эделин Уильямсонға үйленді және онымен бірге Еуропаға ұзақ мерей тойына барды. Қызметке оралғаннан кейін Тилли АҚШ-тың әскери-теңіз академиясында қызмет етті және 1882 жылға дейін сол жерде болды, сыныпта немесе оқу кемесінде. Келесі үш жыл бойы ол Теннеси кемесінде қызмет етті.
Чили азаматтық соғысы
1890 жылы Тилли Сан-Францискоға жаңадан салынған Сан-Францисконы сынауға көмектесуге және оның атқарушы офицері болуға ауыстырылды. Сан-Франциско 1891 жылғы Чили азаматтық соғысы кезінде әскерлерді Вальпараисо портына тасымалдайтын, одан олар Сантьягодағы американдық консулдықты қорғауға көшуі мүмкін еді. Көтерілісшілер қаланы басып алды, ал Тилли 100 адамнан тұратын күшпен консулдықты қорғауға қалды. Соғыстан кейін ол әскери-теңіз академиясына астрономия және навигация бөлімінің меңгерушісі болып оралды. 1896 жылы ол "Банкрофт" кемесіне қолбасшылық етіп, АҚШ-тың шығыс жағалауындағы теңіз кемелерінің кемелерін тексеруге аттанды. Сол жылдың қазан айында командир болып тағайындалды. 1897 жылы оған Ньюпорттың командалығы берілді. Ол Никарагуаға шығып, су аралығындағы канал комиссиясының прогресін бағалауға жіберілді.
Испан-Америкалық соғыс
1898 жылы 23 сәуірде Испания Кубаның тәуелсіздігін қолдау үшін Америка Құрама Штаттарына қарсы соғыс жариялады. Тилли Кариб теңізінде Ньюпорттың командасы және жанжал аймағының жүрегінде болды. АҚШ 25 сәуірде Испанияға қарсы соғыс жариялады, ал Тилли екі күннен кейін испан теңіз күштері Пакете шлюпін және Пирено шхунасын басып алды. Ол Сантьяго-де-Кубаның теңіз блокадасына қатысты, бірақ кейіннен Сантьяго-де-Куба шайқасына қатыспады, өйткені Ньюпорт ұрыстар басталған кезде Гуантанамо шығанағында жанармай құюда еді. Соғыстың соңында Кубаның Манзанильо портын бомбалауды қолға алды. Ол Ньюпортпен бірге тоғыз испан кемесін тұтқындауға көмектесті, соғыс аяқталғаннан кейін Ньюпорт теңіз кемежайына ауыстырылды, содан кейін қазан айында Виксбургке командалық берілді.
АҚШ-тың Тютюила әскери-теңіз станциясының командирі
Құрама Штаттар алғаш рет 1872 жылы Гавайидегі АҚШ министрі Генри А. Пирстің тапсырмасы бойынша Самоадағы Паго-Паго қаласында әскери-теңіз стансасын салуға қызығушылық білдірді. Осы мақсатта келісім жасалып, ұсынылды, бірақ ол АҚШ Сенатының мақұлдауына ие болмады. 1878 жылы 13 ақпанда Сенат жеке келісімшарт жасасты, ол Самоа үкіметін дипломатиялық түрде мойындады және елде әскери-теңіз стансасын салуға рұқсат берді. Бұдан әрі саяси кедергілер болған жоқ, бірақ станция үшін қаражат бөлінбеді және аралда тек кішкентай көмір станциясы ғана салынды. Әскери-теңіз станциясының құрылысы 1898 жылға дейін басталмады, оны азаматтық мердігерлер жүргізді. 1899 жылдың басында Тиллиге станция құрылысын қадағалау және оның бірінші коменданты болу міндеті жүктелді. Сонымен қатар, ол "Абаренда" атты темір және көмірді құрылыс алаңына тасымалдау және алғашқы станция кемесі ретінде қызмет ету үшін кемеге басшылықты тапсырды. Ұзақ сапардан кейін ол 1899 жылы 13 тамызда жаңа қызметіне кірісті. Тилли Самоаға келгенге дейін саяси ахуал өзгеріп барады. Екінші Самоалық азаматтық соғыс жақында аяқталып, аралдар орталық үкіметсіз қалды. АҚШ, Ұлыбритания және Германияның аймақта бәсекелесетін стратегиялық және экономикалық мүдделері болды. 1900 жылы 16 ақпанда үшжақты конвенцияны ратификациялау Самоа архипелагін бөліп берді. Шығыс бөлігі, оның ең үлкен аралы Тутуила Құрама Штаттардың бақылауына берілді. Үлкен және тарихи басым батыс бөлігі Германияға берілді. Осы келісім бойынша Ұлыбритания үкіметі Тынық мұхит пен Африкадағы Германияның кейбір жеңілдіктері үшін Самоаға деген талаптарынан бас тартты. Келісім туралы білгеннен кейін Тилли жергілікті басшыларға хабарлап, АҚШ-тың номиналды бақылауын бекітті, бірақ АҚШ үкіметі аумақты қалай басқаратыны туралы ресми шешім әлі қабылданбаған еді. Ол әскери-теңіз базасын салуға жауапты болды. Ол Жаңа Зеландияның Окленд қаласынан қосымша заттарды және көмірді алуға жіберілді. Президент Уильям МакКинли 1900 жылы 19 ақпанда аумақты АҚШ-тың Әскери-теңіз флотының бақылауына алды, ал Әскери-теңіз флотының көмекші хатшысы Чарльз Х. Аллен Тиллиді "тутуила" теңіз станциясының командирі етіп тағайындады.
Тутуиланың губернаторының міндетін атқарушы
Тиллидің жаңа рөліндегі алғашқы міндеті жергілікті билікпен келісім жасау туралы келісімді келісу және бақылаудың ресми және бейбіт түрде АҚШ-қа берілуін қамтамасыз ету болды. Самоаның бөлінуімен Тутуилада екі аймақтық үкімет қалды, олар батыс, неміс бақылауындағы Уполу аралындағы үкіметке бағынышты болды. Бұл екі үкімет те келісімге келісті. Тау аралының және Офу Олосеганың (бірлесіп Мануа деп аталады) вулкандық қос бөлігінің тұрғындары шығысқа қарай 70 миль (113 км) Tutuila-дан саяси жағынан бөлек болды. 1900 жылы 12 наурызда Тилли Тауға барып, жергілікті патша Туй Мануа Элизаламен кездеседі. Ақырында король кейбір егемендіктерді АҚШ-қа беруге келісті, бірақ толық берілуді қарастырудан бас тартты. 1900 жылы 17 сәуірде қол қойылған сапқа Мануаны АҚШ-тың жаңа аумағының бөлігі ретінде, бірақ оның өкілі қол қоймаған. Онда Тилли губернатор міндетін атқарушы болып тағайындалды; 1905 жылы губернатор Эдмунд Бирдсли Андервудқа берілгенге дейін аумақтың ресми губернаторы болған жоқ. Мануа Құрама Штаттардан келісім-шарт жасасқаннан кейін, 1904 жылға дейін құжатқа қол қоюға келіспеді. Тиллидің алғашқы әрекеттері аумаққа импортқа алым салу, жергілікті халыққа (бірақ американдықтарға емес) алкоголь сатуды тыйым салу және Самоа жерлерін Самоа еместерге сатуды тыйым салу болды. 1900 жылдың 1 мамырында ол бұл аумақта АҚШ заңдары күшінде екенін, бірақ АҚШ заңдарына қайшы келмейтін Самоа заңдары күшінде қалатынын жариялады. Ол аумақты үш округке бөлді, олар тарихи бөліністер бойынша өшіру актісінде жасырын түрде мойындалды: Тутуиладағы екі үкімет және үшіншісі өздерін аумақтың бөлігі ретінде қарастырмаған Мануа аралдарын қамтиды. Келесі жылы Тилли атыс қаруын реттеуді, туу, өлім және неке тіркеуді, салық жинауды және демалыс күнін мемлекеттік мереке етіп жариялады. Ол қорғаныс пен полиция үшін "Фита Фита гвардиясы" деп аталатын жергілікті самоалықтардың шағын ополчениесын құрды. Бұл күштердің ерікті еріктілері теңіз стансасында АҚШ теңіз жаяу әскерінің сержантымен жаттықтырылды. Тиллидің басқаруы кезінде Самоа мен Америка заңдарының қайшылықтары салдарынан проблемалар туындады. Бір жағдайда жергілікті тұрғындар Самоа заңына сәйкес жергілікті басшының рұқсатымен ғана жеуге болатын қасиетті балық - шұңқыр балық ұстап, жеген. Дәстүрлі жаза - қылмыскердің үйін өртеп, егіндіктерін түбімен жұлып, оны елден қуу еді. Алайда, жергілікті адам америкалық құқықтық жүйе бойынша жазасын күшейтті, нәтижесінде оның мүлкін жоюға бұйрық берген бас басшы тұтқындалды. Басшы қылмыстық іс бойынша бір жылға үй қамауына кесілді, онда Тилли судья ретінде отырды және оған қираған мүлік үшін өтемақы төлеуге бұйрық берілді. Самоаның әдет-ғұрыптары жаңадан енгізілген американдық саяси бөліністермен жақсы араласпаған ұқсас мәселелер болды. Мысалы, аймақтың үш округ әкімдерінің өкілеттігі бірдей болды, бірақ олар әртүрлі самоалық әлеуметтік мәртебеге ие болды. Бұл айырмашылық шешім қабылдауды қиындатып, әлеуметтік шиеленісті тудырды. Осы қиындықтарға қарамастан, Тилли жергілікті тұрғындар арасында жақсы танымал болды. 1900 жылы 18 желтоқсанда жергілікті басшылар президент Маккинлидің қайта сайлануымен құттықтау хаттарын жіберді, онда олар Тилли туралы "сіз бізге сүйіп, құрметтеуге үйренген басшы, губернатор, жоғары басшы берді" деді. Тилли 1901 жылы маусымда Вашингтонға оралып, Е. Дж. Дорнға командалық қалдырды. Кейіннен Дорнның медициналық жағдайы нашарлап, қазан айында оның орнына Дж. Л. Джейн тағайындалды. Сол айда Фрэнк В. Хакеттке Командир Тиллиге қарсы анонимді шағым жасалды, ол адамгершілік пен маскүнемдікке қатысты. Бір мезгілде дерлік, оны президент Теодор Рузвельт капитандыққа көтерді. 1901 жылы 7 қарашада Тилли әйелімен бірге Самоаға оралды, ал екі күннен кейін әскери сотқа жіберілді. Сот төрт күн бойы созылып, тек бір куәгер ғана айыптау үшін шақырылды. Ақырында, ол ақталды. Осыған қарамастан, капитан Уриэль Себри 1901 жылы 27 қарашада командир болып тағайындалды. Себриден айырмашылығы, ол басқаруға заңды өкілеттігі жоқ деп алаңдаушылық білдірді, Тилли заң шығарудан тартынбады және аумақтың іс жүзіндегі басшысы болды. Келісу актісі оның өкілеттігін мойындап, оған губернатор міндетін атқарушы атағын бергенімен, АҚШ үкіметіне қатысты болса да, ол ресми түрде тек теңіз стансасына жауапты болды. Бірінші әскери-теңіз губернаторы ретінде Тилли территорияның болашақ басқаруының негізін қалады, ол әлі күнге дейін ресми атауға ие б�...