Кіріспе
Қылмыс фактілері мен мән-жайларын анықтауға тырысатын процесс Қылмыстық тергеу - бұл қылмыстық сот процесінде ақпарат ретінде пайдаланылатын фактілерді зерттеуді қамтитын қолданбалы ғылым. Толық қылмыстық тергеу іздестіру, сұхбаттар, жауап алу, дәлелдемелерді жинау және сақтау және тергеудің әртүрлі әдістерін қамти алады. Қазіргі заманғы қылмыстық тергеуде жалпыға бірдей сот-медициналық ғылым деп аталатын көптеген заманауи ғылыми әдістер қолданылады. Қылмыстық тергеу - бұл көне ғылым, оның тамыры б.з.д. Бұл кодексте айыптаушы да, айыпталушы да өздері жинаған дәлелдерді ұсынуға құқылы екендігі айтылған. Қазіргі уақытта қылмыскерлерді тергеуді көбінесе мемлекеттік полиция органдары жүргізеді. Жеке тергеушілер қылмыстық тергеуді аяқтау немесе оған көмектесу үшін де жиі жалданады. Алғашқы кәсіби қылмыстық тергеушілердің бірі - ағылшын констеблі. 1250 жылы констебль "әкімдік және заңдық мәселелерді емес, нақты жағдайларды жазуы керек" деп жазылған.
Criminal investigation is an applied science that involves the study of facts that are then used to inform criminal trials. A complete criminal investigation can include searching, interviews, interrogations, evidence collection and preservation, and various methods of investigation. Modern day criminal investigations commonly employ many modern scientific techniques known collectively as forensic science. Criminal investigation is an ancient science that may have roots as far back as c. 1700 BCE in the writings of the Code of Hammurabi. In the code, it is suggested that both the accuser and the accused had the right to present evidence they collected. In the modern era, criminals investigations are most often done by government police forces. Private investigators are also commonly hired to complete or assist in criminal investigations. An early recorded professional criminal investigator was the English constable. Around 1250 CE, it was recorded that the constable was to " record matters of fact, not matters of judgment and law."
Тергеудің басымдықты бұрмалау проблемалары мен ұсынылатын шешімдер
Террористік қылмыстарды тергеудің басымдығы жоғары болған кезде, олардың тергеуінің жоғары басымдылығы кезінде белгілі бір қылмыстардың демографиялық құрамында соңғы өзгерістерді байқағаннан кейін, мысалы, террористік ұйымдарға қосылған және олар үшін күрескен әйелдердің пайыздық үлесі өте төмен пайыздан (қазалау мен зорлаумен ұқсас) ерлерге қарағанда әйелдердің саны көп (кейбір юрисдикцияларда әйелдер 40-50 пайыз аралығында) террористік қылмыстарды тергеудің басымдығы жоғарылаған кезде, кейбір криминологтар, егер олар жоғары басымдыққа ие болса, олардың демографиясын өзгертетін қылмыстар көп болуы мүмкін деген пікірді білдіреді. Бұл криминологтар бюджеті шектеулі болған жағдайда қылмыстық тергеушілер тергеліп жатқан қылмыстар үшін айыпталған адамдардың белгілі бір топтарының профильдік және статистикалық ықтималдығына сүйенеді және олар қылмыс жасау ықтималдығы аз деп санайтын адамдар туралы шағымдарды елемеді немесе дәлелдемелерге жеке сәйкестікті немесе ізденуді төменгі басымдыққа береді. Гипотезаларға сәйкес, қылмыс жасау ықтималдығының тіпті аз немесе мүлдем жоқ айырмашылығы статистикадағы өзін-өзі орындау пайғамбарлықтарына байланысты сотталу ықтималдығының көптеген еселері бар айырмашылықтың артында жасырылуы мүмкін. Бұл криминологтар, қылмыскерлер ұсталмай, олардың бейнесін өзгерткендіктен, үлкен проблема болып табылады деп санайды. Кейбір криминологтар полиция қызметкерлерінің санын көбейтуді ұсынады. Басқалар дәлелдерді тергеу полиция патрульдеріне қарағанда қымбат екенін және барлық қылмыстарды тергеуге болмайтынын айтады, бұл қылмыстық психологияның профилін алуды ұқсас қылмыстар түріндегі жеке күдіктілердің кездейсоқ басымдықтарымен ауыстыру керектігін білдіреді. Соңғы криминологтар сондай-ақ мұндай кездейсоқтық қылмыстармен күресуге ғана емес, қазіргі уақытта күдікті емес қылмыскерлерді жазалау қаупіне ұшырату арқылы, сонымен қатар сот психологиясы мен сот психиатриясы арқылы профильдеуді жою техникалық дәлелдемелерді тергеуге, жасырынған қылмыскерлерді іздеуге және бюджет себептерімен шағымдарды елемеу қажеттілігін азайтатын басқа да тергеу жұмыстарына жұмсалатын ақшалай үнемдеу болады деп айтады.