Кіріспе

Модификацияланған рептилийлік қосымшалар Жамбас шұңқыры (оларды қалдық аяқтар деп те атайды) - Alethinophidia үлкен инфраретіне жататын жыландардың кейбір суперотбасыларында клоаканың айналасында кездесетін сыртқы шығыңқылар. Бұл шпорлар жамбас сүйегінің қалдықтарынан тұрады, содан кейін оны мүйіз қабығының шпорлары немесе тырнақ тәрізді құрылым жауып тұрады. Шпорлар функционалдық аяқтардың ата-бабалық күйінен шыққан, бірақ енді қозғалыс үшін функционалды емес, сондықтан бұл құрылымдар қалдық деп саналу критерийлеріне сәйкес келеді. Дегенмен, құрылыстардың пайдаланылуы мұқият құжатталған. Сыртқы шпорлары бар түрлердің өз бетінше қозғалысқа мүмкіндік беретін сәйкес бұлшық еттері, неврологиялық құрылымдары және тамырлануы бар. Бұл шұңқырлар аталықтардың әйелдерді құшақтап, оларды құшақтап, жұптасу кезінде ынталандыру үшін қолданылады. Кейбір түрлерде аталықтары шпорларды бір-бірімен шайқасу үшін пайдаланады. Дегенмен, көптеген қазбаланған үлгілер Серпенттер субтартысындағы аяқсыздықтың дамуының прогресін куәландырады. Өліп кеткен Najash rionegrina жыланының түрі алғаш рет 2006 жылы сипатталған және ол Serpentes субтартымының ең ерте тармақталған таксоны ретінде ұсынылған. Бұл табылған қалдықтар Аргентинаның Патагония аймағында табылған. Нажаш рионегринаның қабырғасы, бел бел белдеуі және артқы аяқ-қолдарының қабырға қуысынан тыс берік құрылымдары бар, мұның бәрі зерттеушілерді бұл артқы аяқ-қолдар қозғалыс үшін пайдалы деген тұжырымға әкелді. Бұл екі суперотбасы кейде примитивті жыландар деп аталады, өйткені олар Макростоматалардың ең ертедегі әртүрлі таксондары болып саналады, бұл кладта тірі жылан түрлерінің көпшілігі бар және Буидея мен Питоноидадан басқа жалғыз құрамдас бөлігі - Каенофидия. Caenophidia түрлеріне шпоралар жетіспейді, ал Booidea және Pythonoidea-да шпоралардың болуы мен қолданылуы жақсы құжатталған. Бұл суперотбасында шпорларды еркектер арасындағы құдалану мен бәсекелестік құралы ретінде байқауға болады және жыныстық диморфты болып табылады. Осы зерттеудің авторлары осы саладағы басқа адамдар бұрын да осындай байқаулар жасаған, бірақ тақырыпты арнайы зерттеуге қатыспаған. Ерлерде шпорлардың айтарлықтай үлкенірек екені анықталды, ал әйелдерде шпорлар әлдеқайда қысқа және кейде сыртқы жағынан жоқ. Тағы бір зерттеуде мадагаскарлық боаларда (Sanzinia madagascariensis) шпорлардың қолданылуы анықталды. Бұл түрде зерттеушілер тістеуді байқаған жоқ. Жазушылар бір-бірімен күресетін еркектердің басы жиі бір-бірінен алыстағанын байқаған. Оның орнына, байқалған аталар бір-біріне дененің артқы бөліктерін қолдана отырып, бір-біріне қатты ұстап, осылай істеп жатқанда, шпораларын денесіне перпендикуляр бағыттады.

Сүйісудегі мінез-құлық

Жариялану алдындағы жыныстық диморфизмнің сипатталған байқауларына ұқсас, Уильям Х. Стикль мен Люциль Ф. Стикль де жұптасу кезінде еркектер әйелдердегі таздық шұңқырларын пайдалану туралы басқалар байқағандығын атап өтті. Сонымен қатар, аталықтардың ұрықтары аналықтардың құйрығын жақсырақ орналастыруға немесе жұптасу үшін түзетуге мүмкіндік береді. Авторлар бұл түрдің еркектерінде ұрысқа арналған шұғыл қолдануды да байқауға болатындығын атап өтті. Бұл түрде бірнеше аталық бір әйелмен бір мезгілде жұптасып, аталық ұрысқа қатыспағаны байқалды. Оның орнына, аталықтардың ұрғашылардың құйрығын ұстап тұру үшін шприцтерді қолданғаны байқалды. Бұл нәтижелерді жаңа әлем түрінде растайтын 2023 жылғы зерттеуде қызыл құйрықты боалардың, Боа констриктордың жұптасуында шпорларды пайдалану туралы дерек жазылған. Еркектердің шұңқырлардың бағытын көлденең және тік позициялардың арасында қайта-қайта ауыстыратыны байқалды, бұл авторлар әйелдердің бұлшық еттерінің жиырылуын ынталандырады деп болжайды, бұл жұптасу үшін жеке адамдар арасында жақсы сәйкестікті қамтамасыз етеді.