Кіріспе

Бразилиялық музыкант (1951-2017 жж.) Луис Карлос дос Сантос (7 қаңтар 1951 - 4 тамыз 2017 жж.), сахналық аты Луис Мелодиямен кеңінен танымал, Бразилиялық әнші-күйші, оның музыкасы Музика популяра бразилия (MPB), рок музыкасы, блюз, соул музыкасы және самба сияқты бірнеше музыка жанрларының сипаттама кроссоверы болды. Ол "Бразилияда туған ең маңызды музыканттардың бірі" деп сипатталған. Самба музыкасының дилетанты Освальдо "Мелодияның" (оның епітетін сахналық аты ретінде қабылдады) ұлы Мелодия Естасио ауданында (көбінесе "Самбаның туған жері" деп аталады) морода (Рио-де-Жанейроға тән төбе басына созылып жатқан шұңқыр) өсті. Мелодияның алғашқы LP-жазбасы, Pérola negra (Қара інжу-маржан), 1973 жылы жарық көрді. 1977 жылы Баияда туылған әнші-күйші және продюсер Джейн Рейспен үйленді; олардың жалғыз ұлы, рэпер Махал Рейс 1980 жылы дүниеге келді. Мелодияның бұрынғы қарым-қатынасынан Иран есімді тағы бір ұлы бар. Мелодия өзінің мансабында бірнеше студиялық альбом шығарды және Бразилия мен Еуропада кеңінен өнер көрсетті. 1987 жылы ол Францияның Шатоваллон қаласында және Швейцарияның Берн қаласында ән шырқады. 1992 жылы ол III Folcalquier музыка фестивалінде, тағы да Францияда, ал 2004 жылы Монтрё джаз фестивалінде өнер көрсетті. 2012 жылы Мелодия бүкіл Еуропа бойынша үлкен топтық турнеге шықты, ол Лондон, Париж және Берлин сияқты бірқатар қалаларда өнер көрсетті. Сондай-ақ Дания, Швейцария және Португалияда ойнады. 2015 жылы Мелодия 26-шы Prêmio da Música Brasileira (Бразилия музыка сыйлығы) байқауында үздік әнші атағын алды. 29-шы рет өткен сыйлықта оның өмірлік еңбегіне арналып, Caetano Veloso және Maria Bethânia сияқты әншілер танымал Melodia әндерін орындады.

Ерте өмір

Мелодия Луис Карлос дос Сантос 1951 жылы 7 қаңтарда Рио-де-Жанейроның Эстасио ауданында дүниеге келген. Мемлекеттік қызметкер және самбаның әуесқой музыканты Освальдо мен тігінші Евридицаның жалғыз ұлы болған ол музыканы алғаш рет үйде ойнаған әкесі арқылы тапты: "Мен оның виоласын алып, бірнеше акордты сынап, оған назар аудардым. Ол маған 4 кыллы виоланы ұстауға мүмкіндік бермеді, ол өте әдемі, әңгімелесуге арналған шығарма еді. Бірақ мен одан біраз нәрсе үйрендім". Бала кезінен музыкаға деген қызығушылығын ескере отырып, Мелодия әкесінің мектепті бітіріп, жоғары білім алуды көздеген жоспарына қарсы шығуға шешім қабылдады. 1963 жылы барабаншы-вокалист Валмир Лусенамен (яғни Мизиньомен) бірге Мелодия өмір бойы музыкалық мансабын бастады. Ол кезде ол күндізгі жұмыс орындарында типограф, сатушы, контора қызметкері болып, сонымен бірге түнгі клуб музыканты болып жұмыс істеді. Орта мектепті бітіргеннен кейін, 1964 жылы, Мелодия жасөспірім шағын ән жазумен өткізді (бірақ ешқашан жаздырылмаған) және өзінің жаңа құрылған тобы Os Instantâneos (The Swift Boys; The Snapshots үшін каламбур ретінде қарастырылуы мүмкін)мен бірге Jovem Guarda және Bossa Nova хиттерін ойнады. Оның алғашқы кезеңінен қысқаша мәтін үзіндісі сақталған: 'Амо о céu e terra / e também o mar / amo a vontade que tenho de amar'. ("Мен аспан мен жерді, теңізді де сүйемін, мен өзімнің сүйеу құштарлығымды жақсы көремін".) Оның орнына Мелодия Костаға басқа бір әнді ұсынды, Pérola negra (Қара інжу), ол Fa Tal Gal a Todo Vapor (FatalGal at Full Steam) альбомына жазды. Ән бірден хитке айналды. Альбом Бразилия музыкасының тарихындағы ең үздік альбомдардың бірі болып саналады. (Бұл журнал Rolling Stone Brasil журналының 100 реттік рейтингі бойынша 32-ші орында тұрды.) Атакты трек, оның мыс, контрабас, дауыс және фортепиано үшін әсем жасақтамасымен, "Мелодияның шығармашылығының белгісі ретінде тұрған азапты махаббат әні" ретінде суреттелді. Сол кездегі оның ұстанымы самба сахнасының арсыздығы мен тынысы жоқтығын сақтап қалуы туралы хабарланған болса да, бұл жазба Мелодияны сыншылар арасында Раимундо Фагнер мен Жоао Боско сияқты мадд (қазақталған) суретші ретінде танытты. Оның себебі белгісіз, бірақ оның бағынбаушылыққа деген көзқарасына байланысты болуы мүмкін. Біз тек қана мойынсұнатын адамдар емеспіз. Біз дискі шығару компаниясының үй ережесін бұздық деп айтуға болады. Мен әрқашан өз ісімді дұрыс деп санаймын", - деді ол. Мелодияның келесі альбомы, Maravilhas contemporâneas (Қазіргі ғажайыптар) (1976), Жанет Клэрдің "Pecado Capital" телешоуының саундтрегінде көрсетілген Juventude transviada (Deviant Youth) әнінің арқасында танымал болды. 1977 жылдан бастап Мелодия Бразилияда гастрольдік турларда Zezé Motta және Marina Lima әншілерімен сахнаны бөлісіп, Projeto Pixinguinha-ға үлес қосты. 1978 жылы тағы бір ерекшелігі - "Мико де Цирко" жарық көрді.

Кейінгі жылдары және "Зерима" (2014)

2011 жылы Мелодия Titãs тобының мүшесі Серджио Бритто Пурабосанованың (Pure Bossa Nova) сол жылдың қыркүйек айында шыққан төртінші жеке альбомына қонақ болды. 2013 жылы "Риваль" театрында концерттерін өткізді. Сол жылы "Трês tons de Luiz Melodia" (Луиз Мелодияның үш реңгісі) деп аталатын бірнеше CD қораптары шығарылды, онда үш түрлі онжылдықтың үш альбомы бар: Pérola negra, 1973 жылдан; Felino, 1983 жылдан; және Pintando o sete, 1991 жылдан. 2014 жылы Teatro Rival-дегі концерті кезінде Мелодия өзінің 13-ші жеке альбомын шығарды:pt:Zerima (Маризе үшін анаграмма, оның әпкесі есімі, ол екі жыл бұрын қайтыс болды), Som Livre студиясында жазылған. Зеріма 13 жыл бойы жаңа материал шығармай шықты. Бұл фильмде Мелодия самба мен босса-нованың тамырларымен қайта байланысады. Жаңа композицияларға Cheia de Graça (Full of Grace) және Dor de carnaval (Carnival Heartache) кіреді, арнайы қонақ әнші-күйші Céu. Мелодия коммерциялық табысты, бірақ үлкен емес табысты, өзінің шығармашылығының сапасына әділдік жасады деп ойламаған. Бір сұхбатында ол былай деді: "Әйтсек, басқа музыканттар [неліктен ол лайықты атақ-даңққа қол жеткізе алмады] түсінбейді. Джаван да, Каэтано Велосо да осыны айтқан. Бұл көптеген адамдар үшін қиындық тудырады. Мен өзім де түсінбеймін. "Менің әлі де сол мәртебем жоқ. Бұл менің музыкамның лайықтылығы. Мүмкін мен қателесіппін, бірақ менің ойымша, мен бірнеше рет тоқталдым: мен жазған лейблдерден көп көңіл бөлінбедім. Менің жұмысым көп емес, бірақ ол көбірек назар аудару керек еді. Өнер иесін таныстыру үшін белгілі бір бюджет қажет, маркетинг шығыстары үшін. Мен мұны ешқашан түсінген емеспін, бірақ сол кезде ғана.

Мәдениет еңбегі ордені

Мелодия 2011 жылы Ordem do Mérito Cultural (Мәдени еңбегі ордені) орденін алды.

Өлім

Луис Мелодия 2017 жылы 4 тамызда 66 жасында өзінің туған қаласы Рио-де-Жанейрода сүйек бауырының қатерлі ісігінен қайтыс болды.