Кіріспе
Виджай Айер (; 1971 жылы 26 қазанда туған) - Нью-Йоркте тұратын американдық композитор, пианист, оркестр жетекшісі, продюсер және жазушы. "Нью-Йорк таймс" газетінде ол "әлеуметтік сана, мультимедиалық серіктес, жүйе жасаушы, рапсодист, тарихи ойшыл және көпмәдениеттілік шлюзі" деп аталады. Айер 2013 жылы MacArthur Fellowship, Doris Duke Performing Artist Award, United States Artists Fellowship, Grammy номинациясы және өнердегі Alpert сыйлығын алды. Ол DownBeat журналының халықаралық сыншылардың 2012, 2015, 2016 және 2018 жылдардағы сауалнамасында Жаз өнерінің үздік әртісі деп танылды. 2014 жылы ол өмір бойы тағайындалды. Ол Гарвард университетінің Франклин Д. және Флоренс Розенблатт өнер профессоры болып тағайындалды.
Vijay Iyer (; born October 26, 1971) is an American composer, pianist, bandleader, producer and writer based in New York City. The New York Times has called him a "social conscience, multimedia collaborator, system builder, rhapsodist, historical thinker and multicultural gateway". Iyer received a 2013 MacArthur Fellowship, a Doris Duke Performing Artist Award, a United States Artists Fellowship, a Grammy nomination, and the Alpert Award in the Arts. He was voted Jazz Artist of the Year in the DownBeat magazine international critics' polls in 2012, 2015, 2016, and 2018. In 2014, he received a lifetime appointment as the Franklin D. and Florence Rosenblatt Professor of the Arts at Harvard University, where he was jointly appointed in the Department of Music and the Department of African and African American Studies.
Ерте өмір және білім
Ол Олбениде дүниеге келіп, Нью-Йорк штатының Фейрпорт қаласында (Рочестердің маңындағы қала) өскен. Ол үш жасынан бастап 15 жыл бойы батыс классикалық скрипкадан жаттықты. Балалық шағында құлағымен фортепианода ойнай бастады және көбінесе сол аспапта өздігінен үйренді. 1992 жылы Йель университетінде математика және физика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алғаннан кейін Айер Калифорния университетіне оқуға түсті. Ол музыкалық қызығушылықтарын жалғастырып, барабаншылар Э. Уэйнрайт пен Дональд Бейли бастаған ансамбльдерде ойнады. 1994 жылы Стив Коулман және Джордж Е. Льюиспен жұмыс істей бастады. 1995 жылы композициялаумен, жаздырумен және гастрольдік сапармен қатар, ол Беркли физика кафедрасынан шығып, пәндер аралық Ph. D. Технология және өнер саласындағы музыкалық танымға бағытталған бағдарлама. 1998 жылы "Микроструктуралар сезімі, макроструктуралар дыбысы: Батыс Африка және Африка Америка музыкасында тәндік таным" атты диссертациясы африкалық диаспораның музыкасына тәндік таным мен орналастырылған танымның қос шеңберін қолданды. Оның аспирантура кеңесшісі музыканы қабылдау және компьютерлік музыка зерттеушісі Дэвид Вессел болды, одан әрі Олли Уилсон, Джордж Е. Льюис, Дональд Глейзер және Эрв Хафтерден басшылық алды.
Композициялау, орындау, оркестрді басқару, жаздыру
Айер өзінің ансамбльдерімен және серіктестіктермен халықаралық деңгейде өнер көрсетеді. Олардың ішінде оның төрт альбомында (Uneasy (2021, ECM), Break Stuff (2015, ECM), Accelerando (2012, ACT) және Граммиге ұсынылған Historicity (2009, ACT)), Грэм Хейнс, Стив Леман, Марк Шим, Крамп және Тайшан Соримен бірге Far From Over (2017, ECM) және Wadada Leo Smith-пен бірге A Cosmic Rhythm with Each Stroke (2016) альбомында жазылған дуэт жобасы бар. Ол Амири Барака, Теджу Коул, Вадада Лео Смит, Арудж Афтаб, Стив Коулман, Роско Митчелл, Оливер Лейк, Генри Тредгилл, Реджи Уоркман, Эндрю Сирилл, Амина Клаудин Майерс, Буч Моррис, Джордж Э. Льюис, Крейг Таборн, Рудреш Махантаппа, Касса Оверлл, Линда Мей Хан О, Либерти Эллман, Роберт Стюарт, Йосвани Терри, Оккюн Ли, Мия Масаока, Фрэнсис Вонг, Хафез Модирзаде, Амир Эль Саффар, Матана Робертс, Тричи Санкаран, Л. Субраманиам, Закир Хусейн, Аруна Сайрам, Зела, Пэм Дас Шугар, Карш Кале, Майк Ладд, ДЖ Споуки, Мерт, ХП, Расист, Химсаншу Сури, Уилл Пауэр, Армитаж Каро, Бренто, Имани Виндс квартет, Халықаралық қазіргі заманбап квартет, Мэтт Паркер, Чейс Чейз, Джейн Паркер, Клай, Миранда Бха Куайл Кью, Джени Куи, Миранда Бха Куа Куильсон, Клаймбс Куи. 2003 жылы Айер ақын продюсер-орындаушы Майк Лэддпен алғашқы ынтымақтастығын премьералады, In What Language? , әуежайлар туралы әндер циклі, қорқыныш және қадағалау 9/11-ден бұрын және кейін, Азия қоғамы тапсырған және 2004 жылы Pi Recordings-те шығарылған. Оның Ladd-пен келесі жобасы, Still Life with Commentator, соғыс уақытындағы 24 сағаттық жаңалықтар мәдениеті туралы сатирикалық оратория, UNC Chapel Hill және Бруклин музыка академиясы 2006 жылы Next Wave фестивалі үшін тапсырды. Ол Savoy Jazz компаниясы шығарған. Олардың үшінші ірі ынтымақтастығы, "Олжаны ұстап тұру: ардагерлердің армандары жобасы" ХХІ ғасырдағы Ирак пен Ауғанстандағы соғыстардан шыққан жас американдық ардагерлердің армандарына назар аударады және оны 2012 жылы премьерасын Гарлем сахнасы тапсырды. Ол 2013 жылы Pi Recordings компаниясы CD-де жарық көрді. 1996 жылы Айер саксофонист Рудреш Махантапамен бірлесіп жұмыс істей бастады, нәтижесінде Айердің атымен бес альбом шықты (Architextures (1998), Panoptic Modes (2001), Blood Sutra (2003), Reimagining (2005) және Tragicomic (2008)), Махантапаның атымен үш (Black Water, Mother Tongue, Code Book) және дуэт альбомы, Raw Materials (2006). Айер 2015-2016 жылдары Метрополитен өнер мұражайында резидент суретші болды. Ол 2017 жылы Ожай музыка фестивалінің музыкалық директоры болды. Айер 2019-20 маусымда Лондонның Вигмор залында композитор болды.
Басқаларға арналған шығармалар
Айер концерттік музыканың композиторы ретінде белсенді жұмыс істейді. Оның "Мутациялар I X" композициясын 2005 жылы Ethel аспаптық квартеті тапсырып, тұсаукесерін көрсетті. Ол 2014 жылы ECM Records компаниясы CD-де жарық көрді. Оның оркестрлік Interventions шығармасын 2007 жылы америкалық композиторлар оркестрі тапсырды және премьерасын Дэннис Рассел Дэвис жүргізді. Айер фильмнің режиссері Хайле Гериманың "Теза" (2009) музыкасын бірге жазды. Ол фильм түсіруші Билл Моррисонмен бірге Филадельфиядағы Шығыс мемлекеттік түрмесі тапсырған "Релеиз" (2009) атты қысқа фильм мен аудиовизуалды инсталляциясында жұмыс істеді, ол қазір тарихи нысан ретінде жұмыс істейді. 2011 жылы ол Моцарттың аяқталмаған фрагментіне жауап ретінде Брентано Стринг квартеті тапсырысымен Моцарт эффекттерін жасады. Сондай-ақ, ол UnEasy балетіне хореография жасаған және орындаған. 2012 жылы Silk Road Ensemble оның тапсырысы бойынша "Playlist for an Extreme Occasion" атты шығармасын шығарды, ол 2013 жылы "A Playlist Without Borders" альбомында пайда болды. 2013 жылы Халықаралық қазіргі заманғы ансамбльдің премьерасында оның композициясы "Раде Раде: Холи рәсімдері" қойылды. Бұл фильм режиссер Прашант Бхаргавамен бірге Каролина Перформинг Артс компаниясы тапсырған Игорь Стравинскийдің "Бастапқы жаздың рәсімдері" романының жүз жылдығына орай үлкен масштабта жасалған. 2013 жылы Бруклин Райдер өзінің "Dig the Say" атты аспаптық квартетімен тұсаукесерін өткізді және жаздырды. 2014 жылы ол Брентано квартетімен орындаған фортепианолық квинтет - Time, Place, Action-ті және кейіннен Граммиге ұсынылған 2021 жылғы сол есімді альбомына жазылған Иммани Виндс пен пианист Кори Смайт үшін секстет - Брюиттерді шығарды. Сол жылы Бхаргаваның жылжымалы суреттері Айердің музыкасымен біріктіріліп, ECM Records компаниясы шығарды. 2015 жылы ол виолончельші Мэтт Хаймовицтің туындыларын премьералады ("Run" for solo cello, Bach's Cello Suite No. 3) және скрипкашы Дженнифер Ко ("Бриджтауэр Фантазиясы", Бетховеннің "Крейцер" сонатасына ілеспе шығармасы). 2016 жылы ол трио мен оркестр үшін "Emergence" триосын Стефан Крамппен және Тайшан Сореймен, сондай-ақ Польшаның Вроцлав қаласында Leopoldinum камералық оркестрін де шығарды. 2017 жылы ол скрипка мен оркестр үшін Trouble шығармасын жазды, оны премьерасын Дженифер Кох және Ojai Music Festival халықаралық қазіргі заманғы ансамблі өткізді, Asunder-ді Orpheus Chamber Orchestra тапсырды және фортепиано квартеті үшін The Law of Returns. 2018 жылы So Percussion өзінің Torque атты квартэтын Caramoor жазғы музыка фестивалінде тұсаукесерін өткізді. 2019 жылы Айер Лос-Анджелес филармониясы, Кёльнер филармониясы және Вигмор залы тапсырған кыл және перкуссия үшін Crisis Modes, Мишка Рушди Момен тапсырған және оның Variations альбомында жазылған Hallucination Party және Колумбия университетінің Миллер театры тапсырған виола соло үшін Флинт үшін ән жазды. Басқа шығармалар: Дженнифер Кохқа жазылған "Жоңайлы скрипка үшін", Бостон лирикалық операсы үшін жазылған "Мой бой", Шай Воснерге жазылған "Плинт" (Кваме Туре үшін), Инбал Сегев пен Айерге жазылған "Терезесі", Мэтт Хаймовицке жазылған "Бірдей түн", Сара Ротенбергке жазылған "Әкем үшін" және Дэвид Кракауэрмен "Лидия квартеті" үшін жазылған "Бейбітсіздіктер". Айердің концерттік шығармаларын Schott Music баспасы шығарады. 2014 жылы ол үнді кинорежиссері Прашант Бхаргаваның "Радхе Радхе" (= Rites Of Holi) фильмінің музыкасын тартуға шақырылды. Бұл идея Стравинскийдің "Бастапқы көктем" шығармасының 100 жылдығына байланысты болды. Ол мақұлдады, және оған тікелей эфирде ән салған, Халықаралық қазіргі заманғы ансамбльмен жұмыс істеді. Бхаргава 2015 жылы мамыр айында жүрек соғысынан 42 жасында қайтыс болды. Оның естелігіне орай Айер 2017 жылғы Ожай музыка фестивалінің музыкалық директоры ретінде фильмнің саздылығын Оберлин ансамблінің мүшелерімен және UC San Diego музыка профессоры Стивен Шик жүргізген Халықаралық қазіргі ансамбльмен бірге сахналады.
Оқыту және жазу
2014 жылы Айер Гарвард университетінің музыка кафедрасының аға оқытушысына Франклин Д. және Флоренс Розенблатт өнер профессоры болып қосылды. 2017 жылы Гарвардтың Африка және Африка-Америка зерттеулері кафедрасымен бірлескен кездесу алды. 2013 жылдан 2021 жылға дейін Айер Банфтың өнер және шығармашылық орталығындағы Джаз және шығармашылық музыка халықаралық семинардың көркемдік директоры болды (2017 жылдан бастап көркемдік директор Тайшан Соримен бірге). Бұған дейін Айер Манхэттен музыка мектебінде, Нью-Йорк университетінде, The New School және Импровизациялық музыка мектебінде оқытушы болды. Айерді қазіргі заманғы музыколог ретінде қарастыруға болады, ол тарихи емес, импровизациялық музыканы зерттеуге қызығушылық танытады. 1998: "Сенудің микроқұрылыстары, дыбыстың макроқұрылыстары: Батыс Африка мен Африка Америка музыкасындағы бейнеленген таным". Д. диссертациясы, Калифорния университеті, Беркли. 2002: "Үйге келу: Джаз билігі және орын саясаты". 2004: Джаз импровизациясының наративін жарылқауы. ОМелли, Р., Б. Эдвардс және Ф. Гриффин, редакция, Uptown Conversation: The New Jazz Studies. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы. 2006: Санга: Қоғамдағы бірлескен импровизация. Импровизацияның сын зерттеулері / Этуд критикасы импровизацияда 1 ((3). 2008: Импровизация, уақытшалық және тәндік тәжірибе туралы. Миллер, П., редактор, Sound Unbound: Digital Music and Culture үлгісі. Кембридж, М.А.: MIT Press, 273 292 2014: Импровизация, әрекет түсіну және денемен және денесіз музыка таным. Льюис, Джордж Е. және Бенджамин Пиэкутта, редакциялар. "Оксфордтың сыншыл импровизация зерттеулер жөніндегі қолжазбасы". Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. 2019: Импровизация астында. Рехдинг, Александр және Стивен Рингс, редакция, Музыка теориясындағы сын тұжырымдамалардың Оксфорд қолжазбасы. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. Ол сонымен қатар Steinway суретшісі және Ableton Live бағдарламалық жасақтамасын пайдаланады.
2014: “Improvisation, Action Understanding, and Music Cognition With and Without Bodies.” In Lewis, George E., and Benjamin Piekut, eds. The Oxford Handbook of Critical Improvisation Studies. New York: Oxford University Press. 2019: “Beneath Improvisation.” In Rehding, Alexander and Steven Rings, eds., The Oxford Handbook of Critical Concepts in Music Theory. New York: Oxford University Press. He is aside from that a Steinway artist and uses Ableton Live software.
Марапаттар мен құрметтер
Айердің Uneasy альбомы Pitchfork, The New Yorker, JazzTimes, The Boston Globe, PopMatters және ArtsFuse джаз сыншыларының сауалнамасында 2021 жылдың ең жақсы альбомдарының қатарына енгізілді. Оның Far From Over секстет альбомы Rolling Stone, The New York Times, Los Angeles Times, Chicago Tribune және Slate журналдарында 2017 жылдың ең жақсы альбомдарының бірі деп аталды және NPR сыншыларының сауалнамасында 2017 жылдың бірінші джаз альбомы деп танылды. Оның Break Stuff атты трио альбомы DownBeat журналының 2015 жылғы наурыз айындағы санында бес жұлдызды (ең жоғары рейтинг) алды, ол Time, NPR, Slate, The New York Times, Los Angeles Times, The Boston Globe, AllMusic және PopMatters журналдарында 2015 жылдың ең жақсы альбомдарының бірі ретінде саналды және Preis der deutschen Schallplattenkritik (Германиялық рекордтық сыншылар сыйлығы) жеңімпазы атанды. Айер 2003 жылы өнер саласындағы Альперт сыйлығын, 2006 жылы Нью-Йорк өнер қорынан стипендия алды. Рокфеллер қоры, Нью-Йорк өнер жөніндегі мемлекеттік кеңесі, шығармашылық капитал, Мэри Флаглер Кэри қайырымдылық қоры, американдық композиторлар форумы, камералық музыка Америка және композитормен танысу гранттарын тапсырды. Ол GQ India басылымының "50 ең ықпалды жаһандық үндістерінің" бірі атанды және 2010 жылы "Арнайы үздік" үшін Үндістанның шетелдегі баспагерінің сыйлығын алды. 2012 жылы оған Дорис Дьюк орындаушы әртіс сыйлығы, 2012 жылы Гринфилд музыка сыйлығы және 2012 жылы DownBeat International Jazz Critics Poll-де бұрын-соңды болмаған "бес еселік тәж" берілді. Онда ол жылдың әртісі, жылдың пианині, жылдың кіші тобы (Вижай Айер триосы үшін), жылдың альбомы (Accelerando үшін) және жылдың көтеріліп келе жатқан жұлдыз композиторы деп танылды. Ол 2013 жылы MacArthur стипендиясын, 2013 жылы Оңтүстік Азияның БАҚ, маркетинг және ойын-сауық қауымдастығының (SAMMA) Trailblazer сыйлығын және 2013 жылы ECHO сыйлығын үздік джаз пианині (халықаралық) алды. 2014 жылы АҚШ суретшілерінің стипендиясын алды. Ол DownBeat International Jazz Critics Poll-те 2014 жылғы жылдың пианині және 2015 жылғы жылдың джаз әртісі деп танылды. Ол 2016 жылы және 2018 жылы сыншылардың Жаз өнерпазы болды, ал оның секстеті 2018 жылдың Жаз тобы деп танылды. Ол сондай-ақ JazzTimess 2017 Critics Poll және 2017 Readers Poll байқауларында "Жылдың үздік әртісі" деп танылды.
Басшы / жетекші ретінде
+Жеберуші немесе жетекші ретінде альбомдар тізіміЖыл жазылғанАталайтын лейблЖыл шығарылдыЕскертпелер1995MemorophiliaАзия Импровизация1995Бір трек соло фортепиано; үш трек трио, Джефф Брок (бас), Брэд Харгрейвс (барабан); екі трек квартет, Стив Коулманмен (альто саксофон) қосылды; бір трек квартет Либерти Эллмен (гитара), Джефф Билмс (электр бас), Эллиот Хэмберто Кави (барабан); екі трек квинтет, Фрэнсис Вонгпен (тенор саксофон), Джордж Льюис (тромбоно), Каш Киллион (виклонно), Кави (барабан) 1996АрхитектураАзия Импровизация/Қызыл алып1998Екі трек соло, төрт трек трио, Джефф Брокпен (бас), Брэд Харгрейвс (барабан), алты трек, Эрик Махат (кристал (тенор тенор және саксофон), Аарон Стюарт Руд (акс), Стив Стрип (аксофон) Стив Коулман (альтофон) қосылды Стив Коулман (альто) қосылды Коулманмен (сафон); Латаша Н. Невада Диггс, Аджай Найду, Элисон Истер, Рудреш Махантапа, Амброз Акинмусайр, Дана Леонг, Либерти Эллман, Стивен Крамп, Тревор Холдер. Скотти Хард 2003 қан SutraArtists House2003 квартет, Рудреш Махантаппа (альто саксофон), Степан Крамп (бас), Тайшан Сори (барабан) 2004 симуляцияланған прогрессPi2005As Fieldwork; Стив Леманмен (альто саксофон, сопранино саксофон), Эллиот Хумберто Кави (барабан) 2004ReimaginingSavoy2005 квартет, Рудреш Махантаппа (альто саксофон), Степан Крамп (бас), Маркус Гилмор (барабан) 2005Raw MaterialsSavoy2006 дуэт, Рудреш Махантаппа (альто саксофон) 2006Still Life with CommentatorSavoy2007With Mike Ladd20007TragicSunnyside Quartet2008 Рудреш Махантаппа (альто саксофон), Степан Крамп (бас), Маркус Гилмор (бас) Маркус Кит Крамппен (Трио) 2008-2013 Кейбір тректер: Кирилл Кирилл Кириллменмен (басс) 2010-2013Мет Кирилл Кириллмен (бас) Кирилл Кирилл Кириллмен (АКамп) (Трио) (Трио) (Трио) (20132013Мермо) (Кайл Кирилл Кирилл Кирилл Кирилменмен) (Триот) (Мерс Кирилл Миранда Миранда Килмен) (Трио) (2013Мермонда) (Мермо Куо) (Мермо) (Мермонда Миранда Кил Кил Кил Кил Кил (Трио) (Трио) (Трио) (Трио) (Мерс) (Мермо) (Мермо) (Мерс) (Мермо) (Мермо) (Мерс) (Мерс) (Меррио) (Меррио) (Меррио) (Мер) (Меррио) (Меррио) (Мер) (Мер) (Мер) (Мер) (Мер) (Мер) (Мер) (Мер) (Мер) (Мер) Iyer, International Contemporary Ensemble, Tyshawn Sorey, Amir ElSaffar.2014Break StuffECM2015Стефан Крамппен (бас), Маркус Гилмормен (барабан) 2015Ар бір соққымен ғарыш ритміECM2016Дуэо, Вадада Лео Смитпен (труба) 2017ОверЕКМ2017Секстет, Грэм Хейнспен (корнет, флигельхорн, электроника), Марк Шим Лехмен (тенор саксофон), Стив Лехман (альто саксофон), Степфан Крамппен (бас), Тайшан Соримен (барабан) 2018Өткінші өлеңдерECM2019Дуэо, Крейг Таборнмен (пиано) 2019UneasyECM2021Трио, Линда Мей Ханмен (қос) және Шон Крамппен (барабан), 2021 жылдың сәуірінде шығарылды2020?PianoInWhat2020 Майк Ладдмен бірлесіп, What Language? , Рудольф Акиншоппен, Амброуз Акинсон, Стефан Эллингтон, Ле Ле Леронгман, Левиант Трейдманмен, Либерти Крамппен бірге. Скотти Хардтың продюсері, 2003 жылы жазылған. Love in ExileVerve2023 Арудж Афтаб пен Шахзад Исмаилимен бірге.