Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2023 жылдың 1 қаңтарында кантондық ботаникалық бақтар мен мұражайлар біріктіріліп, Швейцарияның табиғат ғылымдары мұражайына айналды. Ботаника бөліміне Лозаннадағы музей мен ботаникалық бақ, сондай-ақ Альп тауларында Бекс қаласына жақын орналасқан Ла Томасия ботаникалық бақ кіреді. Водтың мәдени істер қызметіне қарасты ботаника бөлімі жергілікті флораны зерттеу мен қорғаумен, сондай-ақ жалпы биологиялық әртүрлілік пен табиғат туралы білім беруде қоғамдық сананы арттырумен айналысады. Мұражай, сондай-ақ екі ботаникалық бақ ұлттық маңызы бар мәдени құндылықтар ретінде саналады.
On January 1, 2023, the cantonal botanical gardens and museum merged to become a department of the Naturéum, Switzerland's natural science museum located in Lausanne, Vaud. The botanical department includes the museum and botanical garden in Lausanne, as well as the botanical garden, La Thomasia, in the Alps near the town of Bex. Administered under the Service of cultural affairs of Vaud, the botanic department engage in the study and protection of local flora, as well as in promoting public awareness in biodiversity and nature education in general. The museum, as well as the two botanical gardens are listed as cultural assets of national importance.
Лозаннадағы ботаникалық бақ
Лозаннадағы алғашқы жеке ботаникалық бақ XVII ғасырдың аяғына таман болса да, алғашқы кантондық ботаникалық бақ 1873 жылы Барон Альберт де Бюреннің 1700 өсімдіктер жинағын мемлекетке тартуынан пайда болды. Бұл кантонның ботаникалық бағын құруға негіз болды. Алдымен, қазіргі Лозанна университетінің ауруханасына жақын жердегі Шам-де-л-Эйр деген жерде уақытша орналастырылды. 1890 жылы жинақ жаңадан құрылған Лозанна университетінің ғимаратына көшірілді, ол химия және физика факультетінің астында, Кувалуп көшесі, ол негізінен дәріхананы оқыту үшін пайдаланылды және негізінен студенттерге арналған. 1946 жылы бақ өзінің қазіргі орнына, Авеню де Кур 14 авенюсіне, Лозанна теміржол вокзалы мен Леман көлі арасында, Милан паркіне қарасты Монрион ле Креттің оңтүстік беткейіне көшірілді. Бұл жаңа бақтың дизайны мен құрылуы архитектор Альфонс Лаверьер, профессор Флориан Косанди және бағбан Чарльз Ларде арасындағы тығыз ынтымақтастықтың жемісі болды. Бұл жаңа жердің жоспарына альпійлік жартасты бақтар мен бассейнге құлайтын тасқабақ және жартастан жасалған жарлық үстемдік ететін тоған кірді. Тас Биердің үстіндегі Юра тауларынан келген, бірақ карьерден шығару мен құрастыру жұмыстың қатаң талаптарына байланысты әдеттегіден қиын болды. Аяқталған жұмыста құрал-саймандар немесе сынған бөлшектердің белгілері болмауы керек, олар табиғи және бастапқы төбелік жердің бөлігі сияқты көрінуі керек. Бақшада қазіргі таңда 6000-нан астам өсімдіктер бар, олар жергілікті және әлемнің түкпір-түкпірінен, альпілік, су, дәрілік және пайдалы өсімдіктерге арналған секторларда, сондай-ақ тропикалық, шырынды және етқоректі үлгілері бар жылыжайларда және шағын арборетомда орналасқан.
Although the first recorded private botanical garden in Lausanne dates from the end of the seventeenth century, the first cantonal botanical garden had its origin in the donation by Baron Albert de Büren of his collection of 1700 plants to the state in 1873. This was to serve as the basis for the creation of a botanical garden by the canton. At first, there was a temporary placement at Champ de l 'Air near what is now the University Hospital of Lausanne. In 1890, the collection was moved to the site of the newly constituted University of Lausanne, below the Faculty of Chemistry and Physics, rue de Couvaloup, where it was essentially used for the teaching of pharmacy and visited mainly by students. In 1946, the garden was moved to its actual location, Avenue de Cour 14, on the south slope of Montriond le Crêt, a hill in the Parc de Milan, between the Lausanne train station and Lake Léman. The design and creation of this new garden was the fruit of the close collaboration between the architect, Alphonse Laverrière, the professor Florian Cosandey, and the gardener, Charles Lardet. The plan for this new site included alpine rock gardens and a pool dominated by a cliff made of strata of rock and a cascade falling into the basin. The stone came from the Jura Mountains above Bière but the quarrying and assembly were made more difficult than custom by the strict requirements of the job. No marks of tools or broken fragments were allowed to be seen in the finished work, which must appear natural and as if part of the original hill site. The garden today counts more than 6,000 plants, both local and from around the world, set in sectors dedicated to alpine, aquatic, medicinal and utilitarian plants, as well as greenhouses with tropical, succulent, and carnivorous specimens, and a small arboretum .
Альпілік бақ, Ла-Томасия
Ла-Томасия Швейцарияның Ағаштан жасалған Альп тауларында орналасқан. Салыстырмалы түрде төменгі биіктікке қарамастан, 1260 метр, оның Валон де Нант кіреберісіндегі жағдайы, шағын мұздық аңғары, баққа субальпілік климатты тудырады. Өзен 1970 жылдан бері табиғи қорық ретінде басқарылады. Ла Томасия 1891 жылы Бекс қаласының бастамасымен құрылды және Швейцарияның үздіксіз белсенді альпілік бақшасы болып табылады. 1895 жылы Лозанна ботаникалық бағының директоры Эрнест Вильчектің басшылығымен жинақта 2000-ге жуық түрлер бар еді. Бақ өзінің атауын төрт буын ботаниктерді тәрбиелеген Томас отбасынан алады. Біріншісі Пьер Томас болды, ол өзінің жұмысын Швейцарияның алғашқы флорасының авторы Альбрехт фон Галлердің басшылығымен бастады. Кейіннен отбасы Бексті қоршаған таулардан альпілік өсімдіктер жинап, оларды шетелдік коллекционерлерге және бақтарға сатумен айналысты. Бақ әлемнің барлық бөліктерінен келген альпілік флораға арналған. 70 тау бағында 3000-нан астам өсімдік түрлері бар, олар бір гектардан астам жерді алып жатыр және әлемнің барлық альпілік және ұқсас аймақтарын бейнелейтін географиялық шығу тегіне сәйкес топтастырылған. Еуропа Альптері секторы жергілікті флораға көп көңіл бөледі. Бақтың бетін негізінен тегіс, бірақ шағын жасанды төбелермен жабылған, олар әртүрлі экспозицияларда және әртүрлі тіршілік ету орындарында өсіруге мүмкіндік береді. Бірнеше көл, өзен пайда болды, ал шығыс бөлігінде ірі тастар, папоротниктер мен мүктіктер бар Еуропалық қарағайдың табиғи орманы бар. Жақында табиғи жануарлар дүниесіне арналған экологиялық аймақ құрылды. Ол қосмекенділер үшін шағын олиготроф көлді, сондай-ақ өлі ағаштар мен альпілік егістік алқаптары бар жәндіктер мен кіші сүтқоректілердің қалпына келтірілген тіршілік ету орындарынан тұрады. Нерседе өсімдіктер ботаникалық бақ үшін немесе тәжірибелік зерттеулер үшін өсіріледі. Алп бақшасы қар жаууына және жол жағдайына байланысты мамырдан қазанға дейін күн сайын ашық.
La Thomasia, is located near the town of Bex, Canton Vaud, in the calcareous Swiss Alps. In spite of the relative low altitude, 1260 meters, its situation at the entrance of the Vallon de Nant, a small glacier valley, induces a subalpine climate to the garden. The valley is managed as a nature reserve since 1970. La Thomasia was created in 1891, by the initiative of the city of Bex, and is the oldest continuously active alpine garden of Switzerland. By 1895, under Ernest Wilczek, director of the botanical garden in Lausanne, the collection counted already some 2000 species. The garden takes its name from the family Thomas that gave four generations of botanists. The first was Pierre Thomas, who began his work under the direction of Albrecht von Haller, the author of the first flora of Switzerland. The family later made a business of collecting alpine plants in the mountains surrounding Bex and selling them to foreign collectors and gardens. The garden is dedicated to alpine flora from all parts of the world. Over 3000 plant species are presented in the 70 rock gardens, covering over one hectare, and grouped according to geographical origin representing all the alpine and related regions of the world. The European Alps sector includes a large focus on local flora. The surface of the garden is basically flat but covered with small artificial hills, which allow cultivation on different exposures and in a variety of habitats. Several ponds as well as a stream have been created and on the Eastern part, there is a spontaneous forest of European Spruce with large rocks, ferns and mosses. An ecological area dedicated to spontaneous fauna was recently created. It consists of a small oligotrophic lake for amphibians, as well as reconstituted habitats for insects and small mammals with dead trees and alpine fellfields. In the nursery, plants are cultivated for the botanical garden or for experimental research. The alpine garden is open daily from May through October, depending on snowfall and road conditions.
Ботаникалық мұражай
Музей Вау кантонының ботаникалық коллекцияларын сақтау орны болып табылады. 1824 жылы Табиғи тарих мұражайының тәуелділігі ретінде басталған гербарий жинағына 20 жылдан кейін Луи Эдуард Шаваннес деген ерекше куратор берілді. Оның орнын Родольф Бланше, Жан Балтазар Шнецлер, Луи Фаврат, Эрнест Вильчек, Артур Майлфер, Флориан Косанди, Питер Вилларет және Джин Мюллер басқарды. Музей мен бақтардың қазіргі директоры Франсуа Фелбер. 1860 жылы ботаникалық музей дербес ұйымға айналды. Алғашында гербарий жинағы Дутойт емханасының бір бөлмесін алып тұрды. 1874 жылы ол собордың астындағы "Моравиялық үйге", rue Saint Etienne, ал 1905 жылы жаңадан салынған Рюмин сарайына кантонның барлық табиғи тарих жинақтарымен бірге көшірілді. 1964 жылы Лозанна ботаникалық бағында қазіргі мұражайдың құрылысымен гербарий жинағына өз үйі берілді. Қазіргі таңда мұражайда шамамен бір миллион гербарий жинағы бар, оның көлемі 2000 метрге жуық. Негізгі коллекция үш бөлімге бөлінеді: 300,000 дана тек Вод кантонынан; 250,000 дана басқа Швейцария кантондарынан; және бүкіл әлемнен 350,000-нан астам үлгілер жиналған жалпы гербарий. Мұражайда басқа да тарихи гербарийлер жинақталған, соның ішінде Жан Франсуа Годин (1766-1833) және Иоганн Кристоф Шлейхер (1770-1834), сондай-ақ лишайниктер, балдырлар, балдырлар мен саңырауқұлақтар, миксомицеттер (Myxogastria) және тұқымдар мен тозаң үлгілері. Ботаникалық мұражайдың тағы бір ерекшелігі - ботаникалық суреттер жинағы, әсіресе 18-ғасырдың аяғынан бастап қазіргі уақытқа дейінгі суреттелген гербарийлер (Гербиерс бояулары). Ботаникалық суретшілердің еңбектеріне Розали де Констант (1758-1834), Мари Муссон (1805-1895), Мэри Гриерсон (1912 жылы туған) кіреді. Мұражайда сондай-ақ ботаниктердің портреттері мен Вауд кантоны мен Швейцарияның қалған бөлігінің белгілі ботаниктеріне қатысты хат-хабарлар мен құжаттар сақталатын мұрағат жинағы бар. Мұражайдың кітапханасы 1824 жылы мұражайдың басталуынан басталады. Қазіргі уақытта онда шамамен 35 000 кітап және 800-ден астам мерзімді басылым бар, оның 122-сі әлі де басылып жатыр. Жинақ өсімдік биологиясының барлық аспектілерін қамтиды. Ол негізінен арнайы жұмыстардан тұрады және негізінен жүйелі ботаникадағы флоралар мен монографияларды жинауға бағытталған, бірақ әуесқойларға арналған кітаптарды да табуға болады. Кітапханада 1531-1901 жылдар аралығындағы 3375 көне кітаптар, флоралар және басқа да еңбектер жинақталған, соның ішінде Линне, Августин Пирамус де Кандолл, Альбрехт фон Галлер, Иоганн Якоб Шеухцер, Доминик Вилларс, Ламарк, Джозеф Питон де Турнефор және басқалар. Кітапханаға келушілер алдын ала жазылу арқылы ғана кіре алады.
The museum is the repository of botanical collections for the Canton of Vaud. Beginning as a dependence of the Natural History Museum in 1824, the herbarium collection was given a distinct curator, Louis Edouard Chavannes, 20 years later. He was succeeded by Rodolphe Blanchet, Jean Balthazar Schnetzler, Louis Favrat, Ernest Wilczek, Arthur Maillefer, Florian Cosandey, Peter Villaret and Gino Müller. The current director of the museum and the gardens is François Felber. In 1860, the botanical museum became an independent entity. At first, the herbarium collection occupied one room at the cure Dutoit. In 1874, it was transferred to the "Moravian House", rue Saint Etienne below the cathedral, and in 1905, to the newly constructed Palais de Rumine along with all of the natural history collections of the canton. The herbarium collection was finally given its own home in 1964 with the construction of the current museum in the botanical garden of Lausanne. Today the museum counts a herbarium collection of approximately one million herbarium sheets covering nearly 2,000 meters of shelving. The main collection is divided into three sections: 300,000 samples exclusively from the Canton of Vaud; 250,000 samples from other Swiss cantons; and a general herbarium collection of over 350,000 samples from the entire world. In addition to these the museum houses other historical herbarium collections including those of Jean François Gaudin (1766 1833) and Johann Christoph Schleicher (1770 1834), as well as specialized collections of lichens, mosses, algae and fungi, myxomycetes (Myxogastria), and samples of seeds and pollen. Another noteworthy collection of the botanical museum is that of botanical illustration, and in particular, painted herbariums (Herbiers peints), dating from the late 18th century to the present day. Works by botanical illustrators include those by Rosalie de Constant (1758 1834), Marie Mousson (1805 1895), Mary Grierson (born 1912). The museum also houses a collection of portraits of botanists and an archive which conserves essentially the correspondence and documents concerning notable botanists from the Canton of Vaud and the rest of Switzerland. The museum’s library dates from the beginning of the museum in 1824. It currently contains approximately 35,000 books and over 800 periodicals of which 122 are still published. The collection covers all aspects of plant biology. Although it consists mainly of specialized works and focuses primarily on the acquisition of floras and monographs in systematic botany, books destined for the amateur can also found. The library conserves a collection of 3375 ancient books, floras and other works dating from 1531 to 1901, including works by Linné, Augustin Pyramus de Candolle, Albrecht von Haller, Johann Jakob Scheuchzer, Dominique Villars, Lamarck, Joseph Pitton de Tournefort, and others. The library is open to the public by appointment only.
Ботаника бөлімінің қызметі
Департамент жалпы табиғатты қорғау және халықты табиғат туралы хабардар ету бойынша түрлі іс-шаралар жүргізеді. 1994 жылдан бастап және көп мақсатты бөлме құрылғаннан кейін Кантондық музей мен Ботаникалық бақтар тұрақты түрде ботаникаға қатысты көрмелерді өткізеді, олар көбінесе екі бақтың, Лозанна мен альпілік бақтың аумағына дейін созылады. Соңғы көрмелер: Диаспора, жеміс пен тұқымның таралуы туралы; Розали де Константтың суреттелген гербариясы; Au Rendez vous des Arbres, ерекше ағаштардың фотосуреттері; және қаладағы жабайы гүлдер. Музей және ботаникалық бақтар кантоны жергілікті ботаникалық қауымдастықтардың көмегімен жастар мен көпшілікке арналған анимация, сондай-ақ конференциялар мен ботаникалық экскурсиялар ұйымдастырады.
The departement in its role of furthering public awareness and education in nature in general engages in various activities. Since 1994 and the creation of a multipurpose room, the Cantonal Museum and Botanical Gardens regularly mount botany related exhibitions that often extend into the grounds of the two gardens, Lausanne and the alpine garden. Recent shows include: Diaspora, about fruit and seed dispersal; The painted herbarium of Rosalie de Constant; Au Rendez vous des Arbres, photos of remarkable trees; and Wild flowers in the city. The Museum and Botanical Gardens cantonal also organize animations for young persons and the general public, as well as conferences and botanical excursions, with the assistance of local botany associations.