Кіріспе

Бухаресттегі саябақ, Румыния. Цишмигу бақтары немесе Цишмигу паркі (Grădinile Cișmigiu немесе Parcul Cișmigiu) – Румынияның Бухарест қаласының орталығында, жасанды көлдің барлық жағында орналасқан қоғамдық саябақ. Бақтардың құрылуы Бухарест тарихындағы маңызды сәт болды. Олар қаланың орталық аймағындағы ең көне және, шамамен, ең ірі саябақ болып табылады. Негізгі кіреберіс Элизабет бульвары арқылы Бухарест қаласының Бас қалалық әкімдігінің алдынан өтеді; тағы бір маңызды кіреберіс Штирбей Водэ көшесінде, Крецулеску сарайының жанында орналасқан. Саябақтың оңтүстік-батыс бұрышы беделді Георге Лазар ұлттық колледжімен шектеседі. Саябаққа демалыс күндері күніне орташа есеппен 5100 келуші келеді. Оның орнына салынған бассейн 17 ғасырдың басынан бері балық аулауға танымал орын болған және онда үйректер мекендеген. Көлді ауыстыру туралы шешім 1846 жылы, Регламенттік Ереже енгізілген Ресей империясының басқару кезеңінде қабылданды. Бұл шешім 1830 жылы Ресей губернаторы Павел Киселев жасаған бұрынғы ұсынысқа және 1837 жылы жүргізілген шағын жұмыстарға негізделген. Князь Георге Бибеску қол қойған бұл бастама 1844 жылдан бері жүргізіліп келе жатқан ірі қоғамдық жұмыстардың бір бөлігі болды. 1845 жылдың 27 ақпанында аймақ князь жарлығымен мемлекеттік меншікке өтті. 1843 жылы Бибеску бау-бақша шаруашылығы саласындағы мамандарды шақырып, қала бақтарын қайта құруға қатысуға шақырды. Нәтижесінде Германия конфедерациясының екі азаматы, бағбан Вильгельм Фридрих Карл Мейер және оның көмекшісі, бағбан Франц Хёрер Бухарестке келді. Олардың алғашқы жұмысы Киселев тас жолының екі жағында гүлзарларды жасау болды. Олар Дура аймағын қайта жобалауға қатысты: Мейер жаңа жолдарды салуға, жаңа гүл түрлерін отырғызуға, сондай-ақ көлге қарай төмен түсетін тасты ландшафтты жасауға жауапты болды. Бақтар 1847 жылдың 23 қыркүйегінде ашылды, ал 1890 жылы, мэр Паче Протопопеску кезінде, оның оңтүстік жағында Элизабет бульвары салынды. 1860 жылдары Бухарестке социалистік белсенді және философ Фердинанд Лассаль келді, ол «Цишмигу Германия ұсынатын барлық нәрсені асып түседі» деді. 1882 жылы бақтар электр жарығымен жабдықталды. Жеті жылдан кейін оның оңтүстік-батыс бұрышында Георге Лазар орта мектебі салынды (ол 1930 жылдары кеңейтілді). 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Чишмигу француз ұстаған Тьерри мейрамханасымен және қолжетімді портреттер салған түрлі әуесқой фотографтармен танымал болды. Парктің алдындағы ғимарат коммунистік режим кезінде қалалық әкімдікке берілді. Мейердің орнын басқа немістер: Ульрих Хоффман, Вильгельм Кнехтель және Фридрих Ребхун бақ әкімшісі лауазымында алмастырды. 1910 жылдан кейін Ребхун бақтардың көп бөлігін қазіргі күйіне келтірді.

Көркем шығармаларда

Бухарест тұрғындарының дәстүрлі кездесу орны саналатын Чишмигиу бірнеше әдеби туындыда еске алынады. Олардың ішінде Иоан Лука Карагиаледің бірнеше эскиздері бар, олардың екеуі Бухарест тұрғындарының стереотипі ретінде кеңінен танылған Митике кейіпкеріне арналған. 1900 жылғы эскизде Митике достасының жұмысынан босатылғанын айтады, бірақ бұл жағдайды сарказммен "Чишмигиуден шыбықтарды қууға тағайындалғанын" айту арқылы жасырады. "1 сәуір" ("Апрельдің біріншісі") атты тағы бір туындыда бақта басқа немесе сол Митикенің қазасына байланысты трагедиялық оқиға орын алады. Карагиале жасаған, шебер журналистерді пародиалайтын Каракуди кейіпкері, қаланың әртүрлі жерлерінде демалып, сенсациялық мақалаларын жазады, соның бірі – Чишмигиу. Григоре Баженярудың "Cișmigiu et comp." романы паркте көп уақытын өткізетін орта мектеп оқушыларының өміріне арналған. Ағылшын жазушысы Оливия Мэннингтің "Балқан трилогиясы" сериясының бөлігі болған "Ұлы бақыт" (1960) романында да бақтың бірнеше эпизодтары бейнеленген.