Кіріспе

Каманачд Кубогы (Camanachd Association Challenge Cup) - каманачд кубогы (немесе көбінесе Шотландия кубогы) деп аталатын, шенти спортындағы ең үздік жарыс. Бұл спорттық жарыстың Гранд Слем турнирінің құрамына кіретін бес кубоктің бірі.

Турнир

Турнир алғаш рет 1896 жылы Инвернесстегі Нидлфилд паркіне өтіп, Кингсуси Гласгоу Коуалды 2:0 есебімен жеңді. Қазіргі уақытта турнирге 1-ші Солтүстік және Оңтүстік дивизиондағы (және 2014 жылдан бастап Ұлттық бірінші дивизиондағы) командалар, екінші кезең кезеңінде жарысқа қатысатын Премьер-лига командаларымен бірге қатысады. Бұрын біліктілік кубогы болған. Дәстүр бойынша, кубок үшін Солтүстік пен Оңтүстік арасында бәсекелестік жүргізілді, солтүстіктің ең үздік командасы оңтүстіктің ең үздік командасымен тек финалда кездесті. 1983 жылы ашық жеребе тартылу енгізілді, нәтижесінде бірінші және 2012 жылға дейін тек қана Оңтүстік финалы Кайлс пен Инверарай арасында өтті. 1984 жылы алғашқы All North финалы мен қызу бәсекелестер Kingussie мен Newtonmore арасындағы алғашқы финалдық жекпе-жек өтті. Төрт команда үш рет қатарынан жеңіп алды: Ньютонмор, Кингсуси, Кайлс Атлетик және Форт Уильям. Ең үлкен жеңісі 1997 жылы Кингюсси Ньютонморды 121 соққымен ұрып-соқты. Ең жоғары ұпай жинаған финал, және ең үлкен жеңіске жеткен Ньютонмордың өздері болды, 113 Фурнаспен 1907 жылы. Тек Furnace (1923) және Newtonmore (2013) ғана жарыста гол соқпаған. 2006 жылы Кубоктың алғашқы теледидарлық түсірілімі Би-би-си Шотландияның спорттық бағдарламасында болды. 2019 жылы Каманачд қауымдастығы Форт-Уильям мен Шотландияның бұрынғы капитаны Гэри Иннесті жарыстың алғашқы елшісі етіп тағайындады.

Жеңіс

Трофидің өзі 1896 жылы Эдинбургтегі Гамильтон мен Инчестің қоғамдық қайырымдылықтарынан кейін жасалды. Қақпақтағы ойыншы Джок Далластан үлгіленді, ол Кингсуси үшін ойнады және оның немересі, Элли Даллас, әлі күнге дейін сол командада ойнайды. 2006 жылы кубок Тартан күнін мерекелеу үшін Нью-Йоркке жол тартты, бұл Шотландиядан алғаш рет шықты. Жеңімпаз командаларды мерекелеуден кейін кубок әлсіз күйде қалды. Мысалы, ол 1990 жылы Скай Каманачд жеңіске жеткеннен кейін Сомерлл-скверде табылды, өйткені бәрі оны басқа біреу күтіп отыр деп ойлады. Сондықтан Каманач Ассоциациясының директорлар кеңесі кубокты қайта жаңартып, оның көшірмесін жасатып, финалдан кейін таныстыруды шешті. Көшірме 2007 жылы Инвернесстегі жүз жылдық финалда дайын болуы керек еді, бірақ шығын тым жоғары болды, ал түпнұсқалық трофей әлі де қолданылуда.

Соңғы

Финал әдетте ротация жүйесі бойынша өткізіледі, Форт-Уильямдағы Ан-Эйрд, Инвернесстегі Багт Парк және Обандағы Моссфилд Парк финалды өткізеді. Соңғы жылдары финал "Делл" клубында Кингсуси, Дунун және Глазгодағы "Олд Эннисленд" ойындарында өткізілді. 2022 жылғы финал 1999 жылдан бері алғаш рет Деллде ойналды. 2011 жылғы финал - қосымша уақытқа өтетін алғашқы финал болды; ешқандай финалда айыппұлдар талап етілмеген. "Жолдың үздік ойыншысы" аталымы 1972 жылдан бері "Альберт Смит" медалімен марапатталады.

Соңғы финалдар

1990 жыл (Скай Ньютонморды жеңген кезде) мен 2012 жыл (Кайлс Атлетик Инверарайды жеңген кезде) аралығында Кингюсси немесе Форт-Уильям қатыспаған финал болған жоқ. 1994 жылы Кайлс Атлетик Кубогын жеңіп алды, бұл матчты Каолдың Джон Хендерсон төрелік етті. Капитан Дэвид Тейлор Гленморганги Дестилериясы компаниясының спонсоры Питер Калленнен кубокты алды. Каллен 2011 жылы 7 желтоқсанда Эдинбургте қайтыс болды. Обан Каманачд 1996 жылы Кубок Кубогын жеңіп алды. Рон Милликан (Килтарли) төреші болды. BBC Radio Scotland тікелей эфирде Айен Андерсонның түсініктемесімен хабарланды. Бұл 1993 жылғы финалдағыдай болды. 2009 жылғы финал Обандағы Моссфилд Паркте Кайлс Атлетик пен Форт-Уильям арасында 19 қыркүйекте өтті. Финалда Форт-Уильям 3:0 есебімен алға шығып, 10 минут қалғанда Кайлстың қайта оралуымен 3:0 есебіне жетті. Форт-Уильям Джеймс "Биг Джим" Кларктың соңғы голы арқасында үш рет қатарынан жеңіске жетті және ойынды 4-3 есебімен жеңді. Бұл ойын BBC 2 және BBC Alba телеарналарында тікелей эфирде көрсетілді. Ронни Кэмпбелл төреші болды. 2010 жылғы финал 2010 жылы 18 қыркүйекте Багт Паркте Форт Уильям мен Кингюсси арасында өтті. Форт-Уильям соңғы 15 секундта Гэри Иннес гол соққанда 32 есебімен жеңіске жетті. Билли Уоттерспун төреші болды. 2011 жылғы финал тағы да Багтта өтті, өйткені An Aird жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Ньютонмор ойынды 4-3 есебімен қосымша уақытта ұтып алды. Дерек Камерон төреші болды. 2012 жылғы финал 15 қыркүйекте Моссфилд Парк, Обан қаласында өтті. Кайлс Атлетик Инверарейді жеңді. Бұл матч BBC Two телеарнасында Гари Иннстің түсініктемесімен көрсетілді. 2013 жылы Ньютонмор бүкіл турнирде бір гол жібермей, 30-шы рет кубокты көтерді. 2014 жылғы Каманачд кубогының финалында Кингюсси 23-ші рет жеңіп алды. Бұл жеңіске 100 жыл толды, өйткені Кингюсси Гласгоудағы Поссил паркінде Кайлсқа қарсы 6-1 есебімен жеңіске жетті. Осы соңғы оқиғадан төрт айдан кейін Британия Германияға соғыс жариялады. 1918 жылдың соңына қарай жеңімпаз команданың алты ойыншысы қаза тапты, екеуі атып жараланды, ал біреуі қатты газға ұшырады. Бұл оқиғаның құрметіне 2014 жылғы жеңімпаздар арнайы дайындалған футболка киіп, 1914 жылғы ойыншылардың есімдерімен, соның ішінде өмірлерін қиғандардың есімдерімен бірге ескерткіш құрттар киіп жүрді. 2015 жылғы финалда Ловаттардың қақпашысы Стюарт Макдональд Альберт Смит медаліне ие болды, өйткені оның командасы 21 жеңіп алды. 2016 жылғы финалда Обан шоу-бұрышқа оралды, бірақ оқиғасыз ойын кезінде Ньютонмор 31-ші жеңісі үшін кубокты қайтарып алды. 2017 жылғы финалда 2015 және 2016 жылғы Каманачд кубогының чемпиондары Ньютонмордың атағын Lovat командасына қарсы сақтап қалуымен кездесті. 2019 жылғы финал су басудан кейін өткізілген. Екінші таймның басында ойын тоқтатылды. 2021 жылы Кинлохшиль Обандағы Моссфилд Паркте өткен финалда Ловатты 31 есебімен жеңді. Капитан Кит МакРейдің хет-тригі Каманахт кубогының 125 жылдық тарихында алғаш рет Вестер Роста өтетінін қамтамасыз етті. 2022 жылы финал Кингюссиде өтті (онда 2020 жылы ойнауға жоспарланған, бірақ COVID 19 пандемиясына байланысты тоқтатылды). Бұл - Кингсусидің жеңіс. Үй командасы 31 есебімен Ловатты жеңді.

Медиа қамту

Каманачд кубогының финалы BBC Two Шотландия телеарнасында тікелей эфирде көрсетіледі.

Демеушілік

Glenmorangie және SSE plc компаниясы Каманачд кубогын демеушілік етеді. 2017 жылы кубокты алғаш рет Туллох Хоум демеушілік етті.