Кіріспе

II дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхит аймағындағы шайқас Глостер мысы шайқасы - 1943 жылдың 26 желтоқсаны мен 1944 жылдың 16 қаңтары аралығында Жаңа Гвинея территориясындағы Жаңа Британия аралында Жапония мен одақтас күштер арасындағы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхит аймағындағы шайқас. Операция Backhander операциясы деп аталатын АҚШ десанты 1943-1944 жылдары Оңтүстік-Батыс Тынық мұхит аймағы мен Тынық мұхит аймақтарындағы одақтастардың негізгі стратегиясы - Cartwheel операциясының бір бөлігін құрады. Бұл АҚШ-тың 1-ші теңізшілер дивизиясының Гуадалканалдан кейін соғыста жүргізген екінші десанты болды. Операцияның мақсаты Глостер мысығы маңындағы жапондық екі әуеайлақты жаппай басып алу болды. Негізгі қону 1943 жылдың 26 желтоқсанында болды, АҚШ теңіз жаяу әскерлері жарым аралдың екі жағына қонып кетті. Батыс десанттық күш бұрып жіберіп, Тауалидің маңында жапондықтардың қозғалысын шектеу үшін жағалаудағы жолды кесіп тастады, ал негізгі күш - шығыс жағында қону - әуеайлаққа қарай солтүстікке қарай алға жылды. Алға қарай алға жылжу бастапқыда жеңіл қарсылыққа ұшырады, бірақ батпақты жер телімі АҚШ әскерлерін тар жағалау жолына бағыттады. Жапондықтардың қарсы шабуылы алға жылжуды қысқа уақытқа баяулатты, бірақ желтоқсанның аяғында әуеайлақтар жауынгерлердің қол астына түсіп, нығайтылды. 1944 жылдың қаңтар айының басында жауынгерлер әуеайлақтардан оңтүстікке қарай Борген шығанағына қарай периметріне қарай кеңейтілді. Ұйымдастырылған қарсылық 1944 жылдың 16 қаңтарында, теңізшілер 660 төбені басып алған кезде тоқтады; дегенмен, теңізшілердің АҚШ армиясының күштерімен босатылғанға дейін 1944 жылдың сәуірінде жақын маңдағы операцияларды тазалау жалғасты.

География

Глостер мысы - Жаңа Гвинея материгінің солтүстік-шығысында орналасқан Жаңа Британия аралының батыс шетіндегі солтүстік жарым аралда орналасқан басқұрлық. Ол шамамен Хун түбегіне қарама-қарсы орналасқан, одан оны Витиаз және Дампир бұғаздарына бөлінген теңіз жолымен Рюк аралымен бөлінеді. Соғыс кезінде ол Жаңа Гвинея территориясының бір бөлігі болды. Ол Рабаулдан батысқа қарай 370 шақырым, Порт-Морсбиден солтүстік-шығысқа қарай 394 шақырым жерде орналасқан. Глостер мысы орналасқан жарым арал батыстағы Лагуон нүктесінен шығыстағы Борген шығанағына дейін созылып жатқан дөңгелек жарым шеңберлі жағалаудан тұрады. Жарты аралдың түбінде Талауэ тауы орналасқан, ол шығыстан батысқа қарай көлбеу жүретін, 6,600 фут (2012 м) өлі жанартау. Талауеден оңтүстік-батысқа қарай жартылай белсенді Лангила вулканы 3800 фут (1158 м) биіктікке, ал оңтүстікке қарай сөнген вулкан Танги тауы 5600 фут (1707 м) биіктікке көтеріледі. Бұл аймақ тығыз өсімдіктермен, қалың жаңбырлы ормандармен, өткір кунай шөптерімен және терең мангровый батпақтарымен қалың. 1943 жылы жағалауда десанттық операцияларды жүргізуге жарамды жағажайлар аз болды, ал жағалауда әскерлер мен көліктер тез алға қарай жүретін жолдар болмады. Температура - 0,7 градустан, ылғалдылық - 0,7 градус. Жаңбырдың көп жауғаны, әсіресе, ақпанға дейін созылатын солтүстік-батыс муссон маусымында. Бұл кезеңде әуе операцияларын Финшхафеннен жүргізу мүмкін болды, бірақ ақпаннан кейін ауа райы Глостер мысынан жүргізілуі тиіс әуе операцияларын шектейтін болады деп күтілді. Климат Глостер түбегіндегі операцияның кестесін белгіледі. 1943 жылы одақтас елдердің барлау қызметі осы аймақтағы жергілікті халықты 3000-ға жуық деп есептеген. Төрт негізгі аймаққа таралған көптеген ауылдар болды: батыс жағалауда, Калингиге жақын жерде; оңтүстіктегі Итини өзенінің батыс жағалауында; Саг Сагтан Тауалиге қарай (батыс жағалауда); және Танги тауының шығысында, Ниапауа, Агулупелла және Релмен айналасында. 1942 жылы Жапонияның Жаңа Британияға басып кіруінен бұрын Глостер мысығының айналасында екі еуропалық миссионерлік қызмет болған: Калингидегі рим-католик және Саг Сагтағы англикан. Соғыстан бұрын жарым аралдың басында орналасқан салыстырмалы түрде тегіс жерге қону орны құрылған болатын. 1942 жылдың басында Жапонияның Жаңа Британияға басып кіргенінен кейін қону алаңы екі ұшу жолына (екіінің ең үлкені 3900 фут (1189 м) ұзындықта) жасалды. Бұл аймақты одақтас барлау қызметі ірі көлемдегі дамуға жарамсыз деп бағалады, оңтүстік, батыс және солтүстікке қарай рифтер ірі кемелердің қозғалысына кедергі келтіреді және мұндай кемелерге арналған қорғалған бекірелер жетіспейді. Мұндай кемелерге қолайлы аймақтар теңізге ашық болды және жыл мезгілінің өзгеруіне байланысты көп жылдық болып саналмайды. Дегенмен, жағалауда шағын кемелер жұмыс істей алды, ал Борген шығанағы Жаңа Гвинея құрлығы мен Жаңа Британияның шығыс шетіндегі Рабаулдың айналасындағы Жапон базасының арасындағы баржа операцияларының тұрақ аймағына айналды.

Стратегиялық жағдай

1943 жылдың аяғында Жаңа Гвинеядағы шайқастар ұзаққа созылған қатал шайқастардан кейін одақтастардың пайдасына айналды. 1942 жылы және 1943 жылдың басында Порт-Морсбиге жапондықтар Коралл теңізі шайқасы мен Кокода жорығында жеңілді. Жапондық БунаГонадағы жағалауы кейіннен көптеген зардап шексе де, жойылды. Жапония Гуадалканалдағы күш-жігерін тоқтатуға мәжбүр болды, ал одақтастар Саламауа аймағын қорғады. Одан кейін одақтастар бастаманы қолға алып, "Картул" операциясын жүзеге асырды. Бұл операциялардың мақсаты - Рабаулдағы жапондық базаны азайту, содан кейін Тынық мұхитының оңтүстік-батысындағы байланыс желілерін кесіп тастау. Австралиялықтар 1943 жылдың 16 қыркүйегінде Лэйді басып алды, ал Хун түбегін басып алу операциялары аз уақыттан кейін, Сайдорға дейін Финшафенді қамтамасыз ету үшін басталды. Екінші күш Лейден Маркхэм және Раму аңғарлары арқылы ішкі жерге қарай жылжыды, екі қозғалыс ақырында Маданға қарай бағытталды. Достасқан күштер Хуон түбегінде алға жылжи бастағанда, Достасқандардың назары Витяз және Дампир бұғаздарының екінші жағында теңізге қарай қапталын нығайтуға ауды. 1943 жылдың 22 қыркүйегінде генерал Дуглас Макартур "Декстерти" операциясы деген кодпен Жаңа Британияны басып алуға бұйрық берді. Бұл операция бірнеше кезеңмен жасалды, одақтастардың кең мақұлданған маневрлік схемасы солтүстік жағалаудағы Гасмата мен Таласиа арасындағы сызықтың батысындағы Жаңа Британияның барлығын қамтамасыз ету болды. Бұл схема бойынша, "Бакхендер" операциясы Глостер мысығының айналасына қону болып табылады, оның мақсаты екі жапондық әскери әуеайлақты басып алу және кеңейту болды. Бұл жапондықтардың Рабаулдағы негізгі базасын оқшаулау мен қысымға тартуға ықпал етті, ол қазан мен қарашада ауыр әуе бомбалауына ұшырады, бұл жапондық гарнизонды бейтараптандыруға бағытталған күш-жігердің бөлігі болды. Екінші мақсат - одақтастардың Жаңа Британия мен Жаңа Гвинеяны бөліп тұратын тұйық арқылы еркін өтуін қамтамасыз ету болды. Қатысушы әскер басшылары арасында Жаңа Британияны басып алу қажеттілігі туралы пікірталастар болды. АҚШ-тың әуе командашысы генерал-лейтенант Джордж Кенни Глостер мысығына қонудың қажеті жоқ деп есептеді. Ол әуеайлақтарды дамыту үшін көп уақыт кетеді және одақтастардың ілгерілеу қарқыны олардың пайдалылығынан асып түседі деп сенді. Дегенмен, армия мен теңіз командирлері Жаңа Гвинеяның батысындағы және солтүстікке қарай операцияларды қолдау үшін Витиаз бұғазы арқылы конвой маршруттарын қамтамасыз ету қажет деп тапты. Гасматаға қону кейіннен тоқтатылды және оның орнына Арауе маңындағы диверсиялық қонумен алмастырылды, бұл жерде ПТ қайықтары базасын құру жоспарланған. Жапондықтар Жапонияның ішкі периметріне қарай алға жылжуға тырысқанда, одақтастар Рабаулды айналып өте алмайды және оны мүмкіндігінше тезірек басып алуға тырысады деп сеніп, жапондықтар Рабаулды қорғауға арналған едәуір күшті сақтауға тырысты, осылайша Батыс Жаңа Британияны қорғауға арналған күштерді азайтты.

Қарсылас күштер

Жаңа Британияның батысын басып алу жауапкершілігі генерал-лейтенант Уолтер Крюгердің Аламо күштеріне берілді. Глостер мысы операциясы үшін АҚШ жоспаршылары 1-ші теңіз дивизиясын (генерал-майор Уильям Х. Рупертус) тағайындады, ол бұрын Гуадалканалда шайқасқан болатын. Бұл операция 1-ші теңізшілер дивизиясының соғыстың екінші десанты болмақ. Бастапқы жоспарда 503-ші парашютші жаяу әскерінің әуеайлақтар маңында әуеде қонуы, мыстың екі жағында екі жақты теңізде қонуы көзделді. Борген шығанағының солтүстігіндегі жағажайлардан әуеайлақтарда 7-ші теңіз жаяу әскер полкінің екі батальоны алға жылжуда, ал тағы біреуі Тауалидің маңындағы қарама-қарсы жағалауда кіру және шығу жолдарын бұғаттады. Алайда, әуеде қону кейіннен жоспардан алынып тасталды, себебі әуежайлар толып, ауа райының қолайсыздығына байланысты кешіктірілуі мүмкін. Бұл жағдайды өтеу үшін теңіз арқылы шабуыл жасайтын әскерлердің саны көбейтілді. Шабуылға тағайындалған негізгі күш 7-ші теңізшілер полкі (полковник Джулиан Н. Фрисби) 1-ші теңізшілер полкі (полковник Уильям Дж. Уэлинг) арқылы күшейтілді. Сонымен қатар, 5-ші теңізшілер полкі (полковник Джон Т. Селден) резервті құрады. Артиллерияны 11-ші теңізшілер жасағы (полковник Роберт Х. Пеппер және кейін полковник Уильям Х. Харрисон) қамтамасыз етті. Бұл әскерлер "А" мен "С" деп аталатын үш жауынгерлік топқа бөлінді: 5-ші теңіз жауынгерлері "А" жауынгерлік тобын құрды; 1-ші теңіз жауынгерлері "В" жауынгерлік тобын құрды, ал 7-ші теңіз жауынгерлері "С" жауынгерлік тобын құрды. 1943 жылдың ортасында 1-ші теңізшілер дивизиясының элементтері әлі де Австралияда болды, олар Гуадалканалдағы шайқастан кейін кері тартылды. Осы уақытта, дивизияның тамыз мен қыркүйекте Жаңа Гвинеядағы алдыңғы жиналыс аймақтарына көшуінен бұрын, Порт-Филипп шығанағы айналасында алдын ала қону репетициялары жүргізілді. Алайда, одақтастардың көпшілігі амфибиялық активтер Хуон түбегі айналасындағы операцияларға байланысты болды, бұл 1943 жылдың қарашасынан кейін ғана шектеулі репетициялар жүргізілуі мүмкін дегенді білдірді. Жауынгерлік топтар үш орынға (Милн шығанағы, Судест мысығы және Гудоноуг аралы) көшіп барды, содан кейін Таупота шығанағы аймағында тағы да жаттығулар жүргізілді, содан кейін олар 1943 жылдың желтоқсанында Бунаның оңтүстік-шығысында орналасқан Оро шығанағы аймағындағы Судест мысында шоғырланды. АҚШ әскерлеріне Жапонияның 17-ші дивизиясының элементтері қарсылық көрсетті (генерал-лейтенант Ясуши Сакаи), ол бұрын Қытайда қызмет еткен еді, ол Жаңа Британияға 1943 жылдың қазан мен қарашасында келген. Бұл әскерлер командирі генерал-майор Ивао Мацуданың есімімен "Мацуда күштері" деп аталды және 53-ші және 141-ші жаяу әскер полктері мен 4-ші кеме топтарының элементтері бар 65-ші бригададан құралды. Бұл әскерлерді далалық және әуеге қарсы артиллерия және инженерлер мен сигнал әскерлерін қоса алғанда, әр түрлі қолдаушы элементтер қолдады. Ұрыс басталар алдында Глостер мысығының маңында 3883 әскер болды. Мацуда штабы Калингиде, Талауэ тауының солтүстік-батысындағы жағалау жолында, Глостер мысығының әуеайлағынан 5 миль (8 км) қашықтықта болды, бірақ шайқастан бұрын одақтастардың бомбалауынан кейін ол Борген шығанағына жақын Эгароппуға көшірілді. Калингидегі штабты 53-ші жаяу әскер полкінің командирі полковник Коки Сумия басып алды, ол әуеайлақтарды негізінен полктің 1-ші батальонымен қорғады, оған екі артиллерия батальонының элементтері, ауыр қару-жарақ ротасы және авиацияға қарсы қару-жарақ батальоны қолдау көрсетті. 2 батальон, 53-ші жаяу әскер полкі Накароп маңында резервте тұрды, ал 141-ші жаяу әскер полкі (полковник Кенширо Катаяма) Бушинг мысығының маңында оңтүстікке қарай орналасты. Глостер мысығы маңында болған шайқаста жапондық жағалаудағы баржалардың жоқтығына байланысты аурулар мен керек-жарақтардың жетіспеушілігіне байланысты бұл әскерлердің тиімділігі төмендеді. Әуе көмегін 11-ші Әуе флоты мен 6-шы Әуе дивизиясы көрсетті.

Дайындықтар

Глостер мысығына қону 26 желтоқсанға жоспарланған болатын. Операция алдында жоспарлаушылар Оро шығанағының айналасында бір айға жететін азық-түлік қорын жинауға нұсқау берді. Бұл 16 желтоқсанға дейін орындалып, қажет болған жағдайда десант кемелерімен Глостер мысығына жеткізілетін болды. Бір күн бұрын, АҚШ армиясының 112-ші ат әскері полкі оңтүстік орталық жағалаудағы Арауеге жапондық күшейткіштер мен жабдықтаудың шығыстан батысқа дейінгі бағытын бұғаттау үшін және Глостер мысығынан қонуға кедергі жасау үшін қонғанда, қолдау операциялары басталды. Араве айналасындағы операция Глостер мысынан шамамен 1000 жапондық әскерді бұрып әкетуге мүмкіндік берді. Құн түсіруден бірнеше ай бұрын әуеайлақтар мен Глостер мысы мен Натамо аралығындағы жағалау жазығы, Борген шығанағының оңтүстігінде, одақтас ұшақтармен, негізінен АҚШ-тың Бесінші әуе күштері бомбаға ұшырады. Жапондық бекіністер жойылып, Глостер мысығы маңындағы әуеайлақтар қарашадан бастап әрекетсіз болды. АҚШ ұшақтары Глостер мысығының айналасында барлығы 1845 рет ұшуға шықты, бұл үшін 3 миллионға жуық оқ-дәрі мен бомба жұмсалды. Шабуылға дейінгі күндері AirSols ұшақтары да Рабаул маңындағы жапон әуеайлақтарына диверсиялық әуе шабуылдарын жасады, ал әскери ұшақтар Кавиенгті бомбалады. Маданг пен Вейваққа да рейдтер жүргізілді. Осы арада одақтастар аймақты кеңінен әуеде барлауды қолға алды, ал теңіз жаяу әскерлерінің, Аламо скауттарының және жағалау күзетшілерінің жер командалары 1943 жылдың қыркүйек пен желтоқсан айлары аралығында үш рет ПТ қайықтарынан Борген шығанағынан басқа жерлерде қонды. Жапондықтардың қорғаныс жоспары әуеайлақ секторын ұстауға бағытталған. Бункерлер, траншеялар және бекіністі позициялар жағалау бойында шығыс пен батысқа қарай салынған, оңтүстік-шығыста ең мықты позиция құрылған, тегіс шөптемелер арқылы жақындаудан қорғаныш үшін. Талауе тауының түбінде кешен де құрылды, ол әуеайлақтар туралы командалық көріністі қамтамасыз етті, оларды қызмет жасақтары мен бірнеше артиллерия бөлшектері қолдаған жаяу әскер батальоны ұстады. Жарым аралдың шығысында Силимати нүктесі маңындағы жағажайлар қатты батпақтармен шектелген, негізінен бекініссіз қалдырылды, жапондық қорғаныс схемасы бірнеше биік нысандарды, Талаптау мен 660 төбені ұстауға және жақтық жолдарды бақылауға негізделген.

Жүгіру

Достасқандардың жоспары жарты аралдың шығысы мен батысындағы бірнеше жағажайларға қонуды, содан кейін солтүстікке қарай Глостер мысығындағы әуеайлаққа қарай ілгерілеуді талап етті. Соңғы репетициялар 21 желтоқсанда өткізілді, содан кейін әскерлер Рождество күні ертерек Оро шығанағы мен Финшхафенге жақын Кретин мысығынан кемелерге отырды. Конвойда контр-адмирал Дэниел Барбидің басшылығымен 76-таспалы жұмыс тобы болды. Конвойда тоғыз АПД, 19 десанттық кеме (ЖКК), 33 десанттық кеме танкісі (ЖКТ), 14 десанттық кеме механикаландырылған (ЖКМ) және 12 десанттық кеме танкісі (ЖКТ) болды. Бұл екі амфибия батыс қонуды қолдайды, ал екі LCI шығыс қонуды қолдау үшін ұқсас өзгертілген. Әскерлер АПД-мен, ал ЛСТ-мен ауыр көліктермен, соның ішінде бульдозерлер, танктер мен жүк көліктерімен тасымалданды. Қаруды қамтамасыз ету үшін шабуыл жасақтарына 20 күндік рационды жеткізу қарастырылды, ал соңынан жасақ 30 күндік рационмен қонуға тиіс болды. Екі топ та үш дана оқ-дәрімен қамтамасыз етіліп, ұшаққа қарсы қару-жарақтар үшін бес күн қажет болды. Алайда, бұл жерде орын өте қымбат болатын, ал кейбір жағдайларда бұл талапты қанағаттандыру мүмкін болмады. Жүк түсіру процесін жеделдету және шығыс жағалаудағы тығындарды азайту үшін жүк жүретін жылжымалы схема жасалды, оның ішінде жүк жүретін жүк 500 2,5 тонналық жүк көлігіне тікелей жүктелген. Бұл көліктер таңертең шабуыл жасақтарын түсіретін бірінші эшалонмен бірге жағажайларға келіп, LST-тен тікелей шығады және жүгін жағадағы бірнеше қоқыс тастау орындарында түсіріп, екінші эшалонға тағайындалған LST-ге қайта кіріп, бірінші күні түстен кейін жасақпен бірге жетеді. Медициналық топтар, соның ішінде дәрігерлер мен медбикелер, әр көлікке және кейбір LST-ге тағайындалды, және бұл персонал құтқару тізбегінің бір бөлігін құрайтын, ол құрбандарды Кейп Судестке қайтарып әкелетін, онда 88 төсекті жүзуші аурухана құрылды. Бұл күшті Корольдік теңіз флотының контр-адмиралы Виктор Кручлидің қол астында 74-ші арнайы топтың АҚШ-тың және Австралияның әскери-теңіз флотының крейсерлері мен эсминецтері сүйреді. 12 түйін жылдамдығын сақтай отырып, конвой Витиаз бұғазы арқылы Глостер мысығына қарай Роук пен Сакар аралдары арасынан өтті. Олар өз мақсаттарына жету үшін, одақтас патрульдік қайықтар солтүстік және батыс жақтарында, Дампир бұғазында және Жаңа Британияның оңтүстік жағалауында жұмыс істеді. Мақсатына қарай бара жатқанда, конвойды жапондық барлау ұшағы және Кейп Уорд Хант маңындағы бақылаушы байқады. Нәтижесінде олардың жетістіктері туралы Рабаулға хабарланды. Алайда, Жапонның оңтүстік-шығыс аймағы флотының қолбасшысы адмирал Джинчи Кусака конвойдың Аравеге күш-жабдық ретінде бара жатқанын дұрыс бағаламады және кейіннен 63 Zero истребительдері мен 25 бомбалаушымен Глостер мысығы айналасында емес, сол жерде ауыр әуе шабуылына бұйрық берді.

Шайқас

Негізгі операция 26 желтоқсанда таң атқаннан кейін басталды, онда жапондық позициялар жағалауға қарсы әскери-теңіз шабуыл жасады, содан кейін АҚШ Әскери-әуе күштері (USAAF) мен Австралия Корольдік Әуе күштері (RAAF) әуе шабуылы жасады. Бригадир генерал Фредерик А. Смиттің қолбасшылығындағы 1-ші әуе оперативтік тобынан 14 эскадрилья әуеден жақын қолдау көрсетті, оның тоғызы бомбалаушы эскадрильялар, ал бесеуі шабуыл жасады. Сонымен қатар, бірнеше ұшақ эскадрильялары жапон ұшақтарының қатерін жою үшін ұшақпен ұрыс жасады: бір эскадрилья жақындап келе жатқан конвойды, үштікі қону жағалауларын, ал тағы біреуі түстен кейін шегінетін теңіз элементтерін қамтыды. Бұл шабуылдар мен әуедегі түтін экраннан кейін 1-ші теңізшілер дивизиясының Сары жағажайлар 1 және 2-ге, шығысқа Силимати нүктесі мен Борген шығанағына, әуеайлақтан шамамен 5 миль (8 км) оңтүстік-шығысқа және Тауалиге, Глостер мысынан шамамен 6,5 миль (10 км) батысқа қарай Грин Бичке ауытқу жасалды. Негізгі шабуыл Силимати нүктесінде болды, тек бір батальон батысқа қарай қоныс аударды. Кейп-Сюдестке АПД-ға жеткізілгеннен кейін, күш LST және LCI сияқты әр түрлі типті десант кемелеріне отырғызылды.

Батыс жеріне қону

Тауали (Грин Бич) -де, жарым аралдың Дампир бұғазының батысында, 2-ші батальоннан тұратын 21-ші десант тобы (LT 21) 11-ші теңіз жаяу әскерінің артиллерия батареясымен бірге десант жасады. Екі эсминец пен екі қарауыл қайығымен бірге күш 31 түрлі типтегі десант кемесін (бес LCI, 12 LCT және 14 LCM) пайдаланды. Олар 20 күндік азық-түлік пен 6 дана артиллериялық оқ-дәрі алып келді. Оро шығанағынан негізгі конвоймен шыққаннан кейін бұл күш Финшхафенді айналып, Дампир бұғазы арқылы өздігінен жүрді. 07:30 шамасында алғашқы теңіз және әуе шабуылдарынан кейін Грин Бич маңындағы жапон қорғанысы тасталып кеткен. LT 21 жағалауға қарсылық көрмеді, оған дейін бірнеше су асты көліктерінен атылған зымыранды қоса алғанда, қатты дайындық оттары болды. Жағажайдың басына 08:35 -те қол қойылды және 10:00-де бірінші күнгі барлық мақсаттар қамтамасыз етілді. Қоршаған жердің кедергісіне байланысты теңізшілер дивизиялық штабтарын көтере алмады, оның орнына хабарларды штаб арқылы жіберуге тура келді. Алтыншы армия (Аламо күштері). Түнгі уақытта теңіз жауынгерлері шекараны қоршап, жағалаудағы жолды кесіп, жолды бөгеп тастады. Бұл жапондықтардың әуеайлақтар айналасындағы позицияларды нығайту үшін оны пайдалануына жол бермеді, бірақ Талау тауының шығысына қарай екінші бағыт жапондықтарға ашық болды, ол АҚШ барлау қызметімен анықталмады. Батыс жақтағы қонудан кейін жапондықтар 53-ші жаяу әскер полкінің екі ротасын жауапқа жіберді. Келесі күндері теңіз жаяу әскерлері жапондықтардың шағын топтарымен соғысты, ал жапондық артиллериясы мен минометтер АҚШ-тың периметріне Дорф Пойнттан оқ атқан. Патрульдік қақтығыстар 30 желтоқсанның таңертеңгісін 53-ші жаяу әскердің екі ротасы Коффин бұрышындағы теңізшілерге шабуыл жасады. Олар қатты дауыл мен қараңғылықты пайдаланып, екі қорғалған қырқалар арасындағы тар жол бойымен шоғырланған шабуыл жасады. Минометтер, пулеметтер мен артиллериямен қолдауға ие болған шабуылдар кері қайтарылғанға дейін бес сағатқа созылған атыс болды. Жапонияның 89 жауынгері қаза тауып, 5 жауынгері тұтқынға алынды, ал 6 жауынгер қаза тауып, 17 жарақат алды. Осыдан кейін батыс периметріне ешқандай шабуылдар жасалмады. Артиллерия 31 желтоқсанда позицияға түсті, бірақ 11-ші теңізшілер отрядының қарсы атуымен кездесті, олар жер бетіне қарамастан өз қаруларын іске қосу үшін жұмыс істеді. Жапондықтар негізінен шығыс жағалаудағы шайқастарды қолдау үшін кері шегінген кезде байланыс жасасуға тырысқанмен, патрульдік іс-қимылдар 1944 жылдың қаңтар айының басында жалғасты, ол кезде Дорф Пойнт маңында 5-ші теңіз жаяу әскерінің компаниялық патрулімен байланыс орнатылды. Жарақат алғандар мен ауыр техника 11 қаңтарда әуеге отырғызылды, бұған дейін ауа райының нашарлауы болды, ал LT 21 сол кезде өз позициясын құлатты, шығысқа қарай әуеайлаққа қарай жүріп кетті, ал 13 қаңтарда олар желтоқсан айының соңында әуеайлақтарды басып алған АҚШ әскерлерінің негізгі құрамына қосылды.

Шығыс жеріне қону және әуеайлаққа қарай ілгерілеу

76 жұмыс тобының қалған бөлігі 9 АПД, 14 ЛКИ және 33 ЛСТ шығыс аймаққа бөлінді (Сары жағажайлар 1 және 2). 7-ші теңізшілер бірінші жағалауға шығуға тиіс болды және жағажайды қамтамасыз етуді тапсырды, ал 1-ші теңізшілер - Тауалидің айналасындағы диверсиялық қонуға тағайындалған батальоннан аз - бастапқы шабуылдан кейін оларды ертіп, әуеайлаққа қарай солтүстікке қарай ілгерілеуді бастау үшін олардың желілері арқылы өтеді. 5-ші теңізшілер флоты жүзбелі командашы резервінде қалады және Крюгердің бұйрығы бойынша ғана босатылады. Тапсырма тобы позицияға көшкенде, жағажайға жақындау жолдары белгіленіп, қараңғыда тазартылды, ал 06:00-де, H сағатына дейін бір сағат 45 минут бұрын, ауыр теңіз бомбалау басталды, крейсерлер әуеайлақтар айналасындағы нысаналарды, сондай-ақ жағажайлар мен Target Hill бағытында. H сағаты жақындаған сайын, сопровождающие эсминцы де қосылды бомбалау, содан кейін мұқият үйлестірілген әуе бомбалау рейдпен бес эскадрилья B-24 және бір эскадрилья B-25, шабуылдаушы мақсатты дөңгелек. Шабуыл жасағының бірінші толқыны АПД-дан түсіріліп, 12 десант кемесіне (LCVP) жүктелген: алтауы Сары 1 және қалған алтысы Сары 2 бағытына бағытталды. АПД-лар кері шегінгенде, ЛСВП-лар жағаға қарай жүгіре бастады. B-25 жағажайдан соңғы рет ұшып өткеннен кейін екі зымыранмен жабдықталған LCI жақтарында орналасқан жағажай қорғанысына ату жасады. Таргет-Хиллдің әуеден бомбалауынан түтін шығып, жағажайлар мен жағалауларды жасырып, кейбір әскерлердің жаңғаққа дұрыс емес жерде түсуіне кедергі келтірді. Алайда, бірінші толқын "Сары 1" айналасына H сағатынан бір минут өткен соң, ал "Сары 2" айналасына екі минуттан кейін келіп жетті. Бұл екі жағажайдың маңында қарсылық болған жоқ, бірақ Сары 1-ден солтүстік-батысқа қарай қателесіп қонған 3-ші батальонның 7-ші теңізшілерінің шағын тобы жағажайдың жолын табу үшін қалың орманды басып өткеннен кейін бірнеше бункерлерден максималды қашықтықтан атылған пулеметтерден оқ атудың астына түсті. Таңертең бойы 1-ші теңізшілер дивизиясының қалған бөлімдері жағаға шығып, 7-ші теңізшілер дивизиясын басып өтіп, әуеайлаққа қарай солтүстікке қарай алға жылжуды бастады. Борген шығанағының солтүстігіндегі қону аймағы негізінен батпақпен қоршалған, тек шағын тар жағажаймен бірге теңіз жаяу әскері мен олардың 1-ші танк батальонынан Шерман танкілері әуеайлаққа қарай алға қарай келе алды. Бұл ішкі жағалауға қарай аттануды баяулатты және жағажайларда үлкен тығындар тудырып, түсіру процесін қиындатты. Таңертең таңертең Аравеге қарай ауыстырылғаннан кейін, жапондық ұшақтар Рабаулда май құйып, қаруланғаннан кейін 14:30 шамасында қону жағалауларындағы одақтас кемелерге шабуыл жасай бастады, нәтижесінде "Браунсон" эсминшісі жүзден астам экипажымен және "Шоу" және "Мэгфорд" эсминдері құрбан болды. Дегенмен, операцияның алғашқы күні мыстың екі жағында 13000-ға жуық сарбаз және 7600 тоннаға жуық техника жағаға шығарылды, ал жапондық ұшақтар АҚШ-тың ұшақтары мен кемелері әуе кемелеріне қарсы отқа зардап шекті. Негізгі қону аймағындағы қарсылық бастапқыда арткы аймақтағы әскерлерге ғана шектелген, бірақ Накароптан шыққан 53-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальонының (майор Шиничи Такабе) асығыс қарсы шабуылы бірінші күннің түскі және кешкі уақытында жалғасты. Күннің соңында 7-ші теңізшілер жағажайды ұстады, ал 11-ші теңізшілер өздерінің артиллериясын жағаға әкелді, ал 1-ші теңізшілер солтүстікке баяу ілгерілей бастады, тар жол бойымен ұзақ бағанаға мәжбүр болды. Келесі күні теңіз жауынгерлері батысқа қарай алға жылжуда, мақсатқа қарай 5 км алға жылжуда, әуеайлақтың шығыс жағында жапондық блокадалық позицияға жетуден бұрын, теңіз жауынгерлері Hell's Point деп атаған. Бұл позиция жақсы жасырылған, 75 мм-лік танкіге қарсы және далалық пулялармен жабдықталған. 19-шы әскери-теңіз құрылыс батальоны (3-ші батальон, 17-ші теңізшілер) командалары АҚШ күштері үлкен көлемде жеткізілімдер түсіріліп жатқан кезде алға қарай келе жатқан жолдарды жақсарту үшін жұмыс істеді. Аэропорттағы көліктер оқ-дәрілерді алға жеткізу үшін пайдаланылды, бірақ көлік қозғалысының көлемі, қатты жаңбырмен бірге, жээк жағалауындағы тар жолды қиратып жіберді. Нәтижесінде жауынгерлік құралдарды Сары жағалаудан алға жылжыту, сондай-ақ жарақаттанғандарды жауынгерлік аймақтардан эвакуациялау қиын болды. Сонымен қатар, блокадалық позицияға шабуыл жасалып, АҚШ-тың бронетанкілері көтерілді. Тоғыз теңіз жауынгерлері қаза тауып, 36-сы жараланды, ал жапондықтардың...

Борген шығанағына қарай алға жылжу

Аэродромды басып алғаннан кейінгі апталарда АҚШ әскерлері оңтүстікке қарай Борген шығанағына қарай жапондық артиллерияның қашықтығынан тыс периметрді кеңейту үшін алға жылды. Осы уақытта 5-ші және 7-ші теңізшілер 53-ші жаяу әскер полкі мен 141-ші жаяу әскер полкінің қалдықтарына қарсы соғысты, олар алғашқы қонудан кейін Бушинг мысынан солтүстікке қарай қиын жерлер арқылы жүріс жасады. 2 қаңтарда Суицид Крик маңында өткір ұрыс болды, онда жауынгерлердің 53-ші жаяу әскер бөлімінің қорғаныс күштеріне қарсы шықты. Қалың орманның ішінде жақсы жасырылған мықты қорғаныспен ұсталған теңізшілер тоқтап, уақытша Суицид өзенінің айналасында қазып алды. Келесі күні жапондық 141-ші жаяу әскер полкінің күшейтілген ротасы АҚШ әскерлеріне қарсы қарсы шабуыл жасады. Бұл оқиғадан кейін Суицид-Крик маңындағы шайқастар қайтадан басталды, өйткені жапондықтар табанды қорғаныс жасады, олар 4 қаңтарда танк пен артиллерия көмегімен жеңілді. 5 қаңтарда қайта ұйымдасқаннан кейін, АҚШ әскерлері 6 қаңтарда Аогири қырқасы мен 150-ші төбені иеленді. Осыдан кейін 660 төбенің айналасындағы биік жерлерге қарай әрекет жасалды. Жаман ауа райы, қиыр жерлер мен жапондықтардың қарсыласуы тежеген 660-шы төбенің маңында теңіз жауынгерлерінің ісі баяу жүрді. Бұл позиция ақыры 1944 жылдың 16 қаңтарында 50 теңізші мен 200-ден астам жапондықтар қаза тапқан үш күндік ұрыстан кейін қамтамасыз етілді. Бұл позицияны басып алу Глостер мысығы мен Борген шығанағы аймақтарындағы жапондық қорғаныс операцияларының аяқталуын білдірді. Осыдан кейін Мацуда шамамен 1100 сарбазымен кері шегініп, аймақты американдықтарға берді, олар оның командалық пунктін бүкпей басып алды.

Негізгі дамуы

База инженері мен оның операциялық ұжымы 1943 жылдың 27 желтоқсанында қонып, 30 желтоқсанға дейін екі жапон әуеайлағын барлауды аяқтады. Олар 1 метр тереңдікте кунай шөптерінде екендігін және жапондықтардың дұрыс дренажды салуға немесе ұшу-қону жолақтарын қайта қалпына келтіруге тырыспағанын анықтады. Олар No 5 жобаны іске асыруды жалғастырмауды шешті. 1 әуеайлақ және No 2. Қауіпсіздік. 1913 жылғы инженерлік авиация батальоны 2 қаңтарда келді, содан кейін 864 инженерлік авиация батальоны 10 қаңтарда және 841 инженерлік авиация батальоны 17 қаңтарда келді. Жұмыс уақыты Таск-Форс Командующийының қараңғылық шектеулерімен шектелген, ол жұмыс уақытын 1944 жылдың 8 қаңтарына дейін күндізгі уақытта шектеген және 1943 жылдың 27 желтоқсанынан 1944 жылдың 21 қаңтарына дейін қатты және үздіксіз жаңбырмен, орташа есеппен, бір аптаға дейін шектелген. Қалыптау аумақтың үштен екі бөлігінде материалды, негізінен кунай гумусын алып тастады. Содан кейін жер астындағы жер 13 шақырым қашықтықта орналасқан жақын маңдағы жерлерден алынып, қызыл вулкандық күлмен тұрақтандырылды. Марстон маты жоғарыға қойылды, бірақ ол 1944 жылдың 25 қаңтарына дейін келмеді, нәтижесінде одан әрі кешіктірілді. 31 қаңтарда 1219 метр ұшып-қону жолағы пайдалануға берілді, ал 18 наурызға қарай 1585 метр ұшып-қону жолағы аяқталды. Табиғи кедергілер ұшу-қону жолын бастапқыда жоспарланғандай 6000 футқа дейін ұзартуға жол бермеді, бірақ төрт ескерту аймағы, 80 қатты тұрақ, бақылау мұнарасы, такси жолдары, кіру жолдары және төрт эскадрилья үшін құрылғылар болды. Қаңтар айында Глостер мысығындағы ұшу-қону жолына C 45 ұшағы қонды, содан кейін C 47 ұшағы келді. Аламө күштерінің қолбасшысы генерал-лейтенант Уолтер Крюгер 1944 жылы 9 қаңтарда бригадир генерал Фредерик Х. Смитпен бірге әуеайлақты тексерді. Олардың бағалауы бойынша, 8-ші ұрыс тобы 15 қаңтарда қозғалуы мүмкін. Бұл мүмкін емес болып шықты; әуе базасы аяқталмаған және қажетті жабдықтарды әкелетін көлік ұшақтарымен толықтай жабдықталған. 35-ші ұшқыштар эскадрильясы 13 ақпанда, содан кейін 80-ші ұшқыштар эскадрильясы 23 ақпанда келді. Жаңбырдың кесірінен темір тақтайдағы саңылаулардан саз ағып, ұшып - қону жолағын сырғанақ етті. Бұл 35 ұшқыш эскадрильясын алаңдатпады, бірақ 80-ші ұшқыш тобының P 38 Lightning ұшақтары қысқа ұшу жолағынан асып түсті. Бесінші әуе күштері алдыңғы қатарлы эшелонының (ADVON) қолбасшысы генерал-майор Эннис К. Уайтхед 8-ші ұрыс тобының Наджабқа көшірілуін және оны Киривинадан RAAF Kittyhawk эскадрильяларымен ауыстыруды шешті. Жоқ, жоқ. 78-ші бригада 11 наурызда Глостер мысығына қарай қозғала бастады. Жоқ, жоқ. 80 эскадрилья RAAF 14 наурызда келді, содан кейін No. 78-ші эскадрилья RAAF 16 наурызда және No. 75-ші эскадрилья екі күннен кейін. Жоқ, 78-ші қанаты 1-ші теңізшілер дивизиясына әуеден жақын қолдау көрсетті, теңіз жағалауындағы PT қайықтарына көмек көрсетті және Адмиралтейство аралдарына бағытталған конвойларға маңызды әуе қорғанысын берді. Операциялар 22 сәуірге дейін жылдам жүргізілді, ол кезде No. 78-ші бригада "Оңайсыз және қуғын-сүргін" операцияларына, Голландия (Джайапура) мен Аитапеге қонуға дайындалуға ескертілді. Әуе операцияларын қолдау үшін мұнай қоймасы мен танкерлік кемежай жасалды. 19-шы әскери-теңіз құрылыс батальоны "Либерти" кемелері үшін ұзындығы 40 метр, ені 165 метр болатын таспен толтырылған үйінді мен шұңқырлық жағажайда жұмыс істеді. Ол 19-шы теңіз құрылыс батальоны 1-ші теңізшілер дивизиясымен бірге 1944 жылдың сәуірінде Расселл аралдарына кеткенге дейін аяқталмаған. Басқа жұмыстар ашық қойманы, жабық қойманы және тоңазытқыш қойманы қамтиды; 1944 жылдың мамырында 500 төсектік аурухана аяқталды және тәулігіне 500 тонна сумен жабдықтау жүйесі орнатылды. Жолдың үстіне қажетті материалдарды табу қиынға соқса да, екі жолақты 56 шақырым жол құм, балшық, жанартау күлдері мен жағажай шашырауымен қапталды. Ағаш жергілікті жерден алынатын, ал 841-ші инженерлік авиациялық батальонның ағаштан жасалған ағаш зауыты жұмыс істеген.

Талдау және статистика

Глостер мысығын қорғау операциясы кезінде болған құрбандықтар 310 америкалықты өлтірді және 1083 жарақат алды. Жапондықтар 1943 жылдың желтоқсаны мен 1944 жылдың қаңтары аралығында 2000 адамнан астам адамнан қаза тапты. Тарихшы Джон Миллердің айтуынша, Глостер мысы "ешқашан маңызды әуе базасы болмады". Ол жерге 13-ші Әуе күштері бөлімдерін көшіру жоспарлары 1944 жылдың тамызында тоқтатылды. Операцияны бағалау кезінде Миллер және Сэмюэл Элиот Морисон сияқты тарихшылар оның Достасқандардың Картвил операциясының мақсаттарына жетуде стратегиялық маңызы шектеулі екенін дәлелдеді. Морисон мұны "уақыт пен күш-жігерді ысырап ету" деп атады. Дегенмен, ұшу-қону жолағы 1944 жылдың ақпанында басталған Адмиралтейство аралдары операциясын қолдауда және Кавиенг пен Рабаулға шабуыл кезінде зақымдалған ұшақтардың апаттық қону алаңы ретінде маңызды рөл атқарды; ол 1945 жылдың сәуіріне дейін қолданыста болды. Маусым айында Глостер мысындағы база Финшхафендегі F базасының құрамына енді.

Кейінгі операциялар

Басқа жерлерде АҚШ пен Австралия әскерлері желтоқсан айында радиолокациялық станция орнатылған Лонг-Айлендтен солтүстік-батысқа қарай 80 миль (129 км) жерде қонуды жүргізді. Аламо күштері 1944 жылдың қаңтар айында Жаңа Гвинеядағы операциялардың келесі кезеңінің бөлігі ретінде Сайдорға қонуға назар аударды. Қаңтар айының ортасында 17-ші дивизияның командирі Ясуши Сакай өзінің командасын Батыс Жаңа Британиядан қайтарып алуға рұқсат сұрады. 16 ақпанда Глостер және Арау мысығынан АҚШ-тың патрульдері Гилниттің айналасында байланысқа түсті. 1-ші теңізшілер ротасының ротасы 12 ақпанда алты LCM-де Рук аралына жапон әскерлерінің жоқтығын қамтамасыз ету үшін қонды. Жағалауға қарсылықсыз келгеннен кейін теңізшілер аралды барлауға патрульдер жіберді. Оны тастап кеткенін көріп, олар 20-сы күні Глостер мысығына оралды. 23 ақпанда жапондықтар Жаңа Британияның батысындағы американдықтардан бөлініп, Таласиа аймағына қарай қозғалуға тырысты. Теңіз әскерлерінің қарауылдары қысымды жалғастырды, аралдың орталығында және солтүстік жағалауында бірнеше кішігірім ұрыстар болды. Глостер мысығының айналасындағы операцияларды тазалау 1944 жылдың басында жалғасты, бірақ 1944 жылдың ақпанына қарай жағдай АҚШ жоспаршыларына шығысқа қарай қоныс аударуды кеңейту үшін дайындықты бастауға жеткілікті болды. 1944 жылдың наурыз айының басында американдықтар Жаңа Британияның солтүстік жағалауында Таласианы басып алу операциясын бастады, сонымен бірге жалпы жапондықтардың Хоскинс мысығы мен Рабаулға қарай кері қайтқандығын қадағалады. 1-ші теңізшілер дивизиясы 1944 жылы 23 сәуірде Глостер мысығының айналасында босатылды және олардың орнына Гуадалканалдан келген АҚШ армиясының 40-шы жаяу әскер дивизиясы келді. Жаңа Британияда тыныштық орнады, өйткені АҚШ өздерінің іс-қимылдарын негізінен аралдың батыс шетінде шектеді, ол Рабаулды айналып өтуді шешті, ал жапондықтар аралдың қарама-қарсы шетіндегі Рабаулға жақын тұрды. Жаңа Британиядағы операцияларға жауапкершілік кейіннен АҚШ күштерінен австралиялықтарға берілді. 1944 жылдың қарашасында олар Жакино шығанағына жетуді шектелген шабуылға өткізді. Wide Bay - Open Bay шайқасы шығанақтарды қауіпсіз етіп, жапондықтардың үлкен күшін Газель түбегіне шектеді, олар соғыс аяқталғанға дейін сол жерде қалды.