Кіріспе

Дундидің сөнген жанартауы, Шотландия, Ұлыбритания Дунди заңы - Шотландияның Дунди қаласының орталығында орналасқан төбе. Заң - бұл 400 миллион жыл бұрын болған жанартаулық белсенділіктің нәтижесі. Оның басында үлкен соғыс мемориалы орналасқан, ол жергілікті жердің ең көрнекті белгісі болып табылады.

Геология

Шотландияның көрнекті төбе сөзінен өз атын алған Данди Лоу - жанартаулық төбелердің үлгісі. Батысқа қарай орналасқан жанартаулық аймақ лаваны Ескі Қызыл құмтасты жарылыстары арқылы жіберді. Жаңбыр, жел және мұздың әсерінен құмтастар ыдырап, вулканикалық тау жыныстары пайда болды. Мұз дәуіріндегі мұздықтар негізінің айналасына көбірек қалдықтар жинап, жартасты және құйрықты құрады. Заңның солтүстік және шығыс беткейлерінің жайнаған градиенті мұз ағыстарының солтүстік-шығыс бағытта қозғалуын көрсетеді. Таудың шыңы теңіз деңгейінен 152 метр биіктікте. "Заң" сөзінің тутологиялық мағынаға ие болуына қарамастан, Заң әдетте "Заң төбесі" деп аталады.

Тарих

Археологиялық дәлелдер 3500 жыл бұрын қоныс аударушылар Заңды қолданған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Темір дәуірінде бұл жерде пиктілер қонысы болған. Бұл заңнан римдік керамика табылған. Заң 1689 жылы 13 сәуірде маңызды оқиғаға орын берді: Виконт Данди заң бойынша Стюарт корольдік стандартын көтерді, бұл алғашқы якобит көтерілісінің басталуын белгіледі. Заңда теміржол туннелі бар, ол бұрын 1960-шы жылдары жабылған Ньютайл желісімен пайдаланылған. 2014 жылы оны туристік нысан ретінде қайта ашу науқаны басталды. 1925 жылы 16 мамырда алғаш рет ашылған екі дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарға арналған мемориал Заңның басында тұр. Миллс обсерваториясын заңға сәйкес салу ұсынылды, бірақ жоспарлар соғыс мемориалына пайдаланып жойылды. Обсерваторияны салу жоспарлары Балғай төбесіне көшірілді, ол 1935 жылы бірнеше кешіктірулерден кейін ашылды. 1992-1994 жылдар аралығында саммиттегі құрылғыларды Дунди аудандық кеңесі мен Шотландиялық Tayside компаниясы Еуропалық комиссияның өңірлік даму қорынан қосымша қаржыландырып жаңартты. Ескерткіштің жоғарғы жағында үлкен жалын бірнеше маңызды күндері, атап айтқанда: 25 қыркүйекте (жергілікті Қара күзет полкінің көптеген мүшелері қаза тапқан Лос шайқасын еске алу үшін), 24 қазанда (Біріккен Ұлттар Ұйымы күні), 11 қарашада (Армистис күні) және Еске алу жексенбісінде. Соңғы уақытта Данди Лоу теледидардағы "Трасс" драмасында көрнекті орын алды. 2022 жылы Данди жазғы көшелер фестивалінің бір бөлігі ретінде Голливуд тауларының белгісімен рухтандырылған белгі Данди заңына орнатылды, онда "Бинтаун" деп жазылған, бұл Дандиде жарық көрген және фестиваль тақырыбы болған "Бин" кітабындағы ойдан шығарылған орынға сілтеме болды. 2024 жылы "Таймс" газеті Данди заңы Шотландиядағы ең жақсы көріністер тізіміне кірді, оны бесінші орынға қойды.