Кіріспе

Ағылшын актері (1917–1989)

Гарри Бурлон Иллингсворт (20 қараша 1917 – 20 шілде 1989), кәсіби сахнада Гарри Уорт деген атпен танымал, ағылшын комедиялық актері, комедиан және қуыршақ сөйлеуші. Уорт – өмірге түсініксіз қарап, барған жерінде күлкілі жағдайлар тудыратын, шайқасқан, мейірімді және жақсы мінезді кейіпкерді сомдады.

Ерте өмір

Уорт Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Хойланд Комон қаласында кенші отбасында дүниеге келген, отбасының ең кіші баласы болған. Оның он бір бауыры болды. Ол бес айлық кезде әкесі өндірістік оқиғада алған жарақаттан көз жұмды. 14 жасында мектепті тастап, сегіз жыл шахтер болып жұмыс істеді. Ол күніне 2 шиллинг 2½ пенс табады және шахтадағы лифт жанында жұмыс істеді; ол оның әр минутына жек көретінін айтты. 1941 жылы Корольдік әуе күштеріне (RAF) қатысты. Жастық шағында Танкерслидің әуесқой театр үйірмесінде болды және жергілікті кітапханадан алған кітаптан құыршақ сөйлеуді үйреніп, 1936 жылы алғашқы құыршағын сатып алды. Сценарийде жазылмағанмен, оның айтулы сөзі көбінесе "Менің атым Гарри Уорт. Неге екенін білмеймін, бірақ солай болды!" деп келетін. Бұл фразаны сол кездегі пародистер ойлап тапқан, олармен жұмыс істеу үшін ортақ тақырыпты пайдалану үшін. Телевизиялық шоудағы бір шумақ Гарридің ешқашан көрмеген, тек "Тәте" деп аталатын туысы туралы айтатын, бұл BBC-дің танымал лақап аты еді. Бір бағдарламада Гарри Тәтесінің портретіне тапсырыс берді, бірақ беті жоқ әйелдің суретін алды. Ол 1963 жылғы қазан айында "Бұл сіздің өміріңіз" бағдарламасының кейіпкері болды, Манчестердегі Гаумонт кинотеатрында Эмонн Эндрюс оны күтпеген жерден қарсы алды. 1980-жылдардың басында және ортасында Уорт денсаулығының нашарлауына байланысты шоуларынан ерте зейнетке шығуға мәжбүр болды, бірақ ол радиода жұмыс істеуді жалғастырды (кейде теледидарда сұхбат беру үшін немесе кейбір бағдарламаларда қонақ ретінде пайда болды) қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бұрын. Оның соңғы тұрақты рөлдері "Әкең қалай?" (Yorkshire TV, 1979–80) және "О, бақытты топ!" (BBC TV, 1980) ситкомдарындағы басты рөлдер болды. Уорттың теледидардағы соңғы пайда болуы 1989 жылы Comic Relief бағдарламасында болды, онда ол Мелвин Хейспен бірге BT мұнарасында қайырымдылық шақыруларын қабылдады.

Жеке өмір

Уорт 1947 жылы Кэй (Дейзи) Флиннге үйленді, ол бас рөлдегі актер еді. Олар басында Уорт өнермен айналыса беретінін, ал Кэй үй шаруасымен айналысатынын шешті. Олар ұзақ және бақытты некеде болды, ол қатерлі ісіктен ұзақ ауырғанда оған күтім жасады. Осы уақыт ішінде ол оны "Мэгги Тэтчер" деп атады, себебі ол оның күнделікті қабылдайтын дәрілерін және жаттығуларын қатаң бақылап отырды. Бірнеше қысқа мерзімді жақсарулардан кейін, Уорт омыртқа қатерлі ісігінен көз жұмды. Ол Беркхамстед, Гертфордширдегі "Арисден" үйінде әйелі, қызы (Йобина) және немерелері (Дэн мен Эмма Джо) куәлігінде қайтыс болды. Кэй одан кейін тағы 10 жыл өмір сүрді. Уорт баспагерлердің өмірбаянын жазу әрекеттеріне қарсылық көрсетті; оның өлімінен кейін 16 жылдан астам уақыт өткен соң ғана "Менің атым Гарри Уорт" кітабы жарық көрді.

Мұра

Оның ескеру жиынында сэр Гарри Секомб: "Гарри күлкі мұрасын қалдырды және оның жер бетінде болуының арқасында біздің бәріміз байыдық" деді. 2015 жылдың қазан айында Барнслиде туған актер, драматург және режиссер Джек Лэнд Нобл (1989 жылы туған) Уорттың өмірі мен мансабын «Менің атым Гарри Уорт» пьесасының әлемдік премьерасында сахнаға көтерді. Бұл қойылым «Британдық комедияның ұмытылған ұлы ретінде Джек Лэнд Нобль жазған және ойнаған бір актерлік шедевр» деп жарнамаланды. Күлкілі, бірақ терең әсерлі «Менің атым Гарри Уорт» комедиялық талант иесін ерекше стильде мақтайды. Гарри Уорттың мұрагерлерінің қолдауымен қойылған бұл спектакль алғаш рет Гарридің туған қаласы Барнслидегі Лампрум театрында үлкен табысқа ие болды. 2017 жылы Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапар және Гарридің туған күніне орай Эдинбург фестивалінде өнер көрсету жоспарлануда. BBC Radio Sheffield радиосына берген сұхбатында Джек Лэнд Нобл: "Гарридің ерекше дарынын қайтадан көпшілік назарына түсірудің уақыты жетті. Бұл пьеса – менің комедияға құштарлығымды білдіретін қарапайым құрметім: ол – ойшыл, абсурдты комик және, сөзсіз, Йоркширдің ең көрнекті комедиялық шебері" деді.

Ескерткіштер

2010 жылдың 20 шілдесінде Уорттың досы, комик Джимми Крикет британдық комедия қоғамының көк тақтасын оның туған үйінің қабырғасына орнатты. Бұл шара Уорттың биографы Рой Бэйнспен бірлесіп ұйымдастырылды, ал оған Revelation Films компаниясы демеушілік етті. Олар сол аптада Уорттың туындыларынан жасалған DVD-ді жарыққа шығарды. Ол басқа да жерлерде, атап айтқанда Теддингтон студиясында, BBC Телевизиялық орталығында және Блэкпул комедиялық кілемшесінде де ескерткіш тақталармен құрметтелді.