Кіріспе
Америка экономисі (1917-2010) дін қызметкері және әнұран жазушы Альфред Эдвард Кан (17 қазан 1917 27 желтоқсан 2010) - американдық экономист және реттеу мен реттеуді жоюға маманданған саяси кеңесші. Ол әуе және энергетика салаларын реттеуді тоқтатуға үлкен ықпал етті. "Авиакомпанияларды реттеудің атасы" ретінде танымал, ол авиакомпаниялар индустриясын реттеуді тоқтатқан кезеңде Азаматтық авиация кеңесінің төрағасы болды, бұл People Express-тен Southwest Airlines-ке дейінгі арзан авиакомпанияларға жол ашты. Ол Корнелл университетінің саяси экономика ғылымының Роберт Джулиус Торн атанған профессоры болды.
the clergyman and hymn writer
Alfred Edward Kahn (October 17, 1917 – December 27, 2010) was an American economist and political advisor who specialized in regulation and deregulation. He was an important influence in the deregulation of the airline and energy industries. Commonly known as the "Father of Airline Deregulation," he chaired the Civil Aeronautics Board during the period when it ended its regulation of the airline industry, paving the way for low cost airlines, from People Express to Southwest Airlines. He was the Robert Julius Thorne Professor Emeritus of Political Economy at Cornell University.
Өмірбаян
Кан 1917 жылы 17 қазанда Нью-Джерси штатының Патэрсон қаласында ата-анасы Джейкоб пен Берта Канның отбасында дүниеге келген. Оның әкесі орыс еврей иммигранты, жібек фабрикасында жұмыс істеді. Кан 15 жасында орта мектепті, 18 жасында Нью-Йорк университетін бітірді, summa cum laude (оның сыныптарындағы ең жоғары орташа көрсеткіш). Ол экономика ғылымында докторлық дәрежесін 1942 жылы Йель университетінде, Нью-Йорк және Миссури университеттерінде аспирантурадан кейін алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ол Вашингтондағы саясатты зерттеу ұйымдары мен мемлекеттік мекемелерде, соның ішінде Брукингс институтында және АҚШ Әділет департаментінің монополияға қарсы бөлімінде жұмыс істеді. АҚШ армиясында қызмет еткеннен кейін ол Рипон колледжінің экономика кафедрасының төрағасы болды. Ол 1947 жылы Корнелл университетіне ауысты, онда экономика кафедрасының құрметті төрағасы (өмірінің қалған бөлігінде атқарған лауазымы), университетінің қамқоршылар кеңесінің мүшесі және Өнер және ғылым колледжінің деканы болды. 1974 жылы ол Нью-Йорк мемлекеттік қызмет комиссиясының төрағасы болды, кейіннен Азаматтық авиация кеңесінің төрағасы, Джимми Картердің инфляция жөніндегі президенттің кеңесшісі және 1980 жылға дейін Картердің "инфляция патшасы" болып табылатын жалақы және баға тұрақтылығы жөніндегі кеңестің төрағасы болды. Картердің басшылығымен қызмет еткенде, Кан өзінің ашық, кейде саяси жағынан зиянды пікірлерімен танымал болды. Ол кейбір әкімшілік саясаттың дағдарысқа әкелетініне сенімді болды, бірақ бұл терминді қолданғаны үшін сөгіс алғаннан кейін, экономика "бананаға айналады" деп айта бастады. Банан өндірушілер қарсылық білдіргеннен кейін, ол өзінің евфемизмін "кумкват" деп өзгертті. Ол инфляцияны бір баспасөз конференциясында былай деп түсіндірді: "Инфляция бәрі пирогтың бір бөлігін алуға тырысқанда пайда болады, бірақ пирогтың жеткілікті бөлігі жоқ". Президент Картер белгілі бір экономикалық көрсеткіштердің маңыздылығын төмендетуге тырысқанда, Кан оларды "катастрофа" деп атады. Бір кезде Хан қатты ашуланып, отставкаға кетуді ұсынды, бірақ Картер одан бас тартты. Кан: "Президент мені неге жұмыстан шығармайтынын білмеймін. Шын мәнінде, мен білемін. Бұл жұмысты қабылдайтын ақымақ ешкім жоқ". Ол көптеген жеке басқармаларда қызмет етті. Комиссиялар реттеліп, реттемеден босатылған салалар, мысалы электр энергиясы, телекоммуникациялар және көлік. Сонымен қатар, экономика, реттеу және реттеуді жою саласындағы еңбегі үшін көптеген марапаттар алды. Корнелл университетінің Линкольн Холл музыка кітапханасындағы семинар залы оның құрметіне аталған. Сондай-ақ, ол NERA Economic Consulting (бұрынғы National Economic Research Associates) компаниясымен ұзақ уақыт қарым-қатынаста болды. 1982 жылы Common Cause Ұлттық басқарушы кеңесінің мүшесі болып сайланды. Корнелл университетіндегі профессорлық қызметінен басқа, Кан 1964 жылдан бастап 2000 жылы сахнадан зейнеткерлікке шыққанға дейін Гилберт пен Салливан оперетталарының университеттік қойылымдарында баритон әнін шырқады. Ол 1970-ші жылдардың басында Иолантеде Лорд-канцлер ретінде ерекше жақсы айналды. Ол 2003 жылы жол апатынан қатты жарақат алған еді. Нью-Йорк ауруханасына ақшалай көмек көрсетті. Ол ауруханада камералар орнатылды. Олар жедел жәрдем бөлімшесінің дәрігерлеріне науқастарды жарақаттандырған оқиғаларды көруге мүмкіндік берді. Хан әуе компанияларын реттеуді тоқтатудың сәтті болғанына толықтай сенімді болды. Бір досы ұшақтағы жолаушылар санының көбейгені оның "жаман хиппидің" қасында отырғанын айтып, наразылық білдіргенде, ол: "Мен хиппиден хабар алмағаным үшін, оның да маған ұнамайтынын болжауға болады", - деп жауап берді. 2008 жылы он тоғыз жастағы Кан Бостондағы Global Airport International Summit-те сөйлеген сөзінде былай деді: "Соңғы 30 жылдағы индустрия халыққа бұрын-соңды болмаған нәрсені берді: жоғары сапа, кеңістік және арзан. Ол қазіргі таңда әртүрлі талаптарға және мүмкіндіктерге жауап береді, сондықтан бізде жол жүру бағасының үлкен үлесі бар. Ол адамдарға бизнес-класс және жиі ұшатын жолаушылар шақырымы сияқты артықшылықтарды ұсынды". Ол ұшақтар немесе өнеркәсіптің егжей-тегжейлері туралы сарапшы емес екенін мойындаған Кан бірде "Мен бір ұшақты екіншісінен ажырата алмаймын. Мен үшін олар қанаттары бар шеткі шығындар ғана". Кан Вермонт университетінің президенті Дэниел Марк Фогельдің қайын атасы болды. Профессор Кан 2010 жылдың 27 желтоқсанында 93 жасында Нью-Йорк штатының Итака қаласында қате�...
Дерегуляциялаудағы жұмыс
Канның реттеуді жоюды нық қолдауы негізінен оның шектi шығындар теориясының экономисті ретінде түсінуінен туындады. Нью-Йорк мемлекеттік қызмет комиссиясында болған кезінде ол шекті шығындарды электр энергиясы мен телекоммуникациялық қызметтердің бағасына көмектесу үшін қолданды; бұл сол кезде жаңа болды, бірақ бүгін әдетте орындалады. 1977-1978 жылдары коммерциялық әуе компанияларының тарифтерін реттейтін Азаматтық авиация кеңесінің (CAB) төрағасы болып қызмет еткенде, Кан (өзін "жақсы либералды демократ" деп атаған) коммерциялық әуе тарифтерін реттеуді қадағалады. Бір сарапшының айтуынша, Кан "басқа прогрессивтілермен жұмыс істей бастады", соның ішінде сенатор Эдвард Кеннеди, болашақ Жоғарғы Сот судьясы Стивен Брейер және тұтынушылардың қорғаушысы Ральф Надер "үкімет ережелерімен қолдау тапқан тұтынушыларға қарсы картелдерді жоюға" қатысты. USA Today газетіне берген сұхбатында ол телекоммуникация саласын реттеуден босатуды армандайтындығын айтты. Ол көптеген нормативтік мәселелерде, әсіресе телекоммуникация үшін бірыңғай баға белгілеу, телекоммуникация мен электр энергиясының шекті шығындары және желілік бейтараптылыққа қатысты мәселелерде сарапшы куәгер болды. Оның өлімінен кейін "Экономист" журналы былай деп жазды: "Әлбетте, ол экономист болғандықтан, қоғам мен жүйелердің кемелсіздігі және болжамдардың ақымақтық туралы күңкілдеуден аулақ бола алмады. Ал егер оны реттемеден тыс әлемнің атасы деп атаса, ол әкелік тестілеуді талап етеді. Оның әуе компанияларымен болған оқиғалары жүк көлігі, телекоммуникация және электр энергетикасы салаларын босатуға әкелді және Тэтчерлік және Рейгандық төңкерістерді жариялады.
And though, being an economist, he could not help muttering about the imperfection of societies and systems and the absurdity of predictions — and though, being an inveterate puncturer of himself, he would demand a paternity test if anyone called him the father of the deregulated world — his adventures with airlines led on to the freeing of the trucking, telecoms and power industries, and heralded the Thatcherite and Reaganite revolutions.
Жарияланған еңбектер
Кан көптеген кітаптардың авторы болды, соның ішінде Регуляцияның экономикасы: қағидалар мен институттар, Дерегуляциядан сабақтар: Телекоммуникациялар және Авиакомпаниялар дағдарыстан кейін, кімді құдайлар жояды, немесе қалай дерегуляциялау керек, жол беру: Дерегуляция процесін реттеу және Ұлыбритания әлемдік экономикада. Кан сонымен қатар көптеген мақалалардың авторы болды және көптеген жылдар бойы PBS-тің "The Nightly Business Report" бағдарламасының комментаторы болды. Сандарды жақсы көруден басқа, Кан сөздерді де жақсы көретін және "оларды дұрыс қолданбауды жек көретін". Өлгеннен кейін де ол "ағылшын тілінің, "herein" және "therein" сөздерін қолданбайтын экономист" ретінде танылды.
Марапаттар
1997 жылы авиация саласындағы өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Л. Уэлч Погю сыйлығы