Кіріспе

Серб империясының тарихи орталығы (1346 71) Ескі Сербия - Сербияның тарихи-тарихтық термині, ол 19 ғасырдың аяғында Сербияның басым тарихнамасы мектебінің 1346 71 жылы Сербия империясының өзегін құраған аумақты сипаттауға арналған. Ежелгі сербтер термині серб авторлары мен кейінгі үкіметтер Вардар Македониясы сияқты аймақтардағы славян халықтарына арналған атау ретінде қолданылды. Қазіргі заманғы тарихнамада XIX ғасырда қалыптасқан Ежелгі Сербия туралы түсінік тарихи аңыз ретінде сынға ұшырады, ол көбінесе ойлап табылған немесе тенденциялық түсіндірілген тарихи оқиғаларға негізделген. Милован Радованович термин 19 ғасырға дейін расталмаса да, Ұлы көші-қоннан кейін Габсбургтер монархиясының аумақтарында өмір сүрген серб халқының күнделікті сөйлеуінде пайда болды деп мәлімдейді. Топоним алғаш рет 1860 жылдары, Вук Караджич идеяларының жеңіске жеткен кезінде пайда болды. Осы уақытқа дейін сербтер өз елінің шекарасы солтүстік-батысқа қарай созылады деп ойлаған. Бұл идеялар 19-ғасырдың соңындағы серб ұлтышылдығына негізделген және Сербияның батыстан оңтүстікке қарай аумақтық кеңею мақсатын өзгертті және Балқан соғыстары мен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде серб ұлтышылдығы үшін маңызды болды.

Тарих

XIX ғасырдың басында Ежелгі Сербия ұғымын Вук Караджич өзінің этнографиялық, географиялық және тарихи басылымдарында енгізді. Караджич Ескі Сербияны Морава Вардар өзенінің аңғарын қамтитын деп анықтады. 1878 жылдан бастап Сербия мемлекеті "Ескі Сербия" деп Косовоны да қамтиды деп айта бастады. Фактілерді сыни қарастыру қазіргі және болашақ талаптарды негіздеу үшін өткенді шақырумен, сондай-ақ тарих пен қазіргі заманғы мәселелердің араласқандығымен зақымдалды. Сербияның негізгі аңызы Косово серб ұлтының биігі деген ойға айналды. Бірінші және екінші серб көтерілісінің серб көтерілісшілері Косовоға қатысты ешқандай аумақтық амбицияларға ие болған жоқ. Сербияның Македония аймағына деген қызығушылығы Načertanije деп аталатын сыртқы саясат бағдарламасында айқындалған. Бұл бағдарлама Осман империясындағы сербтер арасында пропаганда тарату қажеттілігіне жауап берді. Сербияның аймақтағы қызметі 1868 жылы білім беру кеңесінің (Prosvetni odbor) құрылуымен басталды. 1877 жылдың мамырында Сербия үкіметіне Сербияның Сербтер делегациясы Сербияның Ескі Сербиясын "азаттыққа" және Сербия Княздігімен біріктіру туралы өтінішін ұсынды. Сол жылы Ескі Сербия мен Македонияны азат ету комитеті құрылды. Серб ұлтшылдары Сербияны "Балқанның Пьемонты" деп қарастырды, ол Сербия ретінде түсіндірілген аймақтарды Ескі Сербия сияқты бір мемлекетке біріктіреді. 1877 жылғы серб-осман соғыстарынан (1876-1878) кейін жасалған бейбітшілікте сербтер Лим өзеніне дейінгі Косово вилайеті мен Нови-Пазар санжағын алуға үміттенді. Ұлы Шығыс дағдарысынан (1875-1878) кейін және Македония мәселесінің пайда болуынан кейін сербтер Болгарияның Македония немесе "Ескі Сербия" аймағына қарсыласқа айналуына қанағаттанбады. Косово осы оқиғалардан бұрын рухани және этикалық тұрғыдан қарастырылған Косово мифінің бір бөлігін құрады және сербтердің мәдени және қарапайым өмірінің маңызды аспектісі болды. Бұл кезде Ескі Сербия Сербия мемлекетінің өзіндік болмысы туралы ұжымдық наратывына біріктірілді. Сербияның Ескі Сербиядағы ықпалын күшейту үшін, Санкт-Сава қоғамы (1886) осы міндетке ұмтылған мұғалімдерді оқыту үшін құрылды, ал кейіннен Сербияның Білім министрлігінде бірдей мақсатпен бөлім құрылды. 1906-1907 жылдары Цвижич македониялық славяндар "аморфты" және "қозғалмалы масса" екенін және ұлттық өзіндік ерекшелігі жоқ екенін жазды. Солтүстік Македонияны "Ескі Сербия" деп қарастыра отырып, ол Сербияның аумаққа қатысты аумақтық талаптарын заңды етуге тырысты. Цвижич өз карталарын "македониялық славяндарды" қосу немесе алып тастау үшін үнемі өзгертіп, болгарлар мен сербтер арасындағы шекараның орналасуын өзгертіп, Македонияны Сербияға жақын етіп көрсету үшін түстер схемасын қайта түзетті. Грекия мен Сербияның ынтымақтастығы нәтижесінде Скопье айналасындағы солтүстік аймақтар олардың карталарында Македонияның бөлігі ретінде көрсетілмеген, өйткені Сербия бұл аймақтарды Ескі Сербия деп қарастырған. Серб авторлары Македонияның славян тұрғындарын ежелгі сербтер немесе оңтүстік сербтер деп қарастырды, бұл атаулар қазіргі заманға қарағанда бұрынғы уақытта көбірек қолданылған. Ескі Сербия термині Сербияның жеріне тарихи құқықтары туралы күшті символика мен хабарды тудырады, оның демографиясы Осман империясы кезеңінде XVII ғасырдың соңында албандарға жағымды болып өзгерген. Берлин конгресінің оқиғаларына дейін XIX ғасырдың басында Ежелгі Сербия мен Македонияны сипаттаған аз сандағы серб жазбалары ғана болды. Ескі Сербия Сербия мен Австрия-Мажарстанның серб авторларының серб саяхатнамаларында басты назарға алынған тақырыпқа айналды (XIX ғасырдың ортасы - ХХ ғасырдың басы). Серб-болгар соғысынан кейін (1885), "болгар пропагандасына" қарсы тұру үшін саясаткерлер мен зиялылар Ескі Сербия туралы бірнеше саяхаттық кітаптар жариялады. Саяхаттық деректерде география, тарих, филология және этнографияны қолдану арқылы бұл жерлер сербтерге тиесілі деген ұлтшыл талаптарды нығайтуға тырысты. Тілдік және мәдени аспектілерге назар аударған саяхатшылар Сербия мен Австрия-Мажарстанның сербтерін Ескі Сербия тұрғындарына синоним және бір ұлт ретінде айырмашылықтары жоқ деп танытуға және байланыстыруға тырысты. Бұл жазбаларда серб саяхатшылары жергілікті сербтердің ұлттық-мәдени жойылуы немесе биологиялық қауіп-қатерлерге тап болғандығы туралы бейнелер мен метафоралар бар. Саяхаттық роликтердегі Ескі Сербия мен қауіп төндіретін тұрғындар арасындағы байланыс �...