Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ксантохромия, грекше xanthos (ξανθός) "сары" және chroma (χρώμα) "түс" деген сөзден шыққан, бұл ми мидың сары түсті сұйықтығы, ол кейбір медициналық жағдайлардан, көбінесе субарахноидтық қан кетуден кейін бірнеше сағаттан кейін пайда болады. Оның болуын спектрофотометрия (жарықтың белгілі бір толқын ұзындығының сіңірілуін өлшеу) немесе қарапайым визуалды тексеру арқылы анықтауға болады. Қай әдістің артық екені белгісіз.
Xanthochromia, from the Greek xanthos (ξανθός) "yellow" and chroma (χρώμα) "colour", is the yellowish appearance of cerebrospinal fluid that occurs several hours after bleeding into the subarachnoid space caused by certain medical conditions, most commonly subarachnoid hemorrhage. Its presence can be determined by either spectrophotometry (measuring the absorption of particular wavelengths of light) or simple visual examination. It is unclear which method is superior.
Физиологиясы
Ми-омыртқалық сұйықтық, миды қоршап тұрған арахноидальды мембрана мен пиа-матер арасындағы субарахноидтық кеңістікті толтырады, әдетте мөлдір және түссіз. Субарахноидтық кеңістікке қан құйған кезде, қан кетудің шамасына байланысты, цереброспинальдық сұйықтық бастапқыда қанмен боялғаннан бастап, қанды болып көрінуі мүмкін. Бірнеше сағат ішінде мидың омыртқалық сұйықтығындағы қызыл қан жасушалары жойылып, олардың оттегі таситын гема молекуласы бөлінеді, содан кейін ферменттер оны сары пигмент - билирубинге айналдырады. Субарахноидтық кеңістікке қан кетудің ең жиі кездесетін себебі - ми аневризмасының жарылуынан субарахноидтық қан кету. Субарахноидтық қан кетудің ең жиі қолданылатын бастапқы тестілеуі - басты компьютерлік томографиялық сканерлеу, бірақ ол симптомдар пайда болғаннан кейін алғашқы 12 сағат ішінде жағдайлардың 98% -ын ғана анықтайды және одан кейін пайдалылығы төмендейді. Сондықтан, егер адамда субарахноидтық қан кету белгілері (мысалы, күркіреген бас ауруы, құсу, жүрек айну, жаңалап басталған ұстамалар, шатасу, сананың төмендеуі немесе кома, мойынның қаттылығы немесе менингизмнің басқа белгілері және кенеттен көтерілген бас сүйегі ішіндегі қысым белгілері) болса, бірақ КТ- де қан байқалмаса, ми мидың сұйықтығын алу үшін белдік пункциясын (омыртқа түтігінен) жасау ұсынылады. Ми миының сұйығында орналасқан қызыл қан жасушаларының (ҚҚЖ) гемасы, өйткені қан тамырлары белдік пункциясы кезінде зақымдалған (" жарақаттанған шұңқыр ") метаболизмге түспейді, сондықтан билирубин болмайды. Цереброспинальді сұйықтық алынғаннан кейін оның әртүрлі параметрлерін, соның ішінде ксантохромияның болуын тексеруге болады. Егер мидың миындағы сұйықтық қанды болса, оның түсін анықтау үшін центрифугадан өткізіледі.
Cerebrospinal fluid, which fills the subarachnoid space between the arachnoid membrane and the pia mater surrounding the brain, is normally clear and colorless. When there has been bleeding into the subarachnoid space, the initial appearance of the cerebrospinal fluid can range from barely tinged with blood to frankly bloody, depending on the extent of bleeding. Within several hours, the red blood cells in the cerebrospinal fluid are destroyed, releasing their oxygen carrying molecule heme, which is then metabolized by enzymes to bilirubin, a yellow pigment. The most common cause for bleeding into the subarachnoid space is a subarachnoid hemorrhage from a ruptured cerebral aneurysm. The most frequently employed initial test for subarachnoid hemorrhage is a computed tomography scan of the head, but it detects only 98% of cases in the first 12 hours after the onset of symptoms, and becomes less useful afterwards. Therefore, a lumbar puncture ("spinal tap") is recommended to obtain cerebrospinal fluid if someone has symptoms of a subarachnoid hemorrhage (e. g., a thunderclap headache, vomiting, dizziness, new onset seizures, confusion, a decreased level of consciousness or coma, neck stiffness or other signs of meningismus, and signs of sudden elevated intracranial pressure), but no blood is visible on the CT scan. Heme from red blood cells (RBC) that are in the cerebrospinal fluid because a blood vessel was damaged during the lumbar puncture (a "traumatic tap") has no time to be metabolized, and therefore no bilirubin is present. After the cerebrospinal fluid is obtained, a variety of its parameters can be checked, including the presence of xanthochromia. If the cerebrospinal fluid is bloody, it is centrifuged to determine its color.
Спектрофотометрия
Көптеген зертханалар ксантохромияның бар-жоғын анықтау үшін тек цереброспинальды сұйықтықтың түсіне сүйенеді. Алайда, соңғы нұсқаулықтарда спектрофотометрияны жүргізу керектігі айтылған. Спектрофотометрия жарықтың әр түрлі заттармен немесе материалдармен, оның ішінде еріген заттармен, әр түрлі өткізгіштігіне немесе керісінше, сіңірілуіне негізделеді. Билирубин 450 және 460 нм арасындағы толқын ұзындығындағы жарықты сіңіреді. Спектрофотометрия сонымен қатар 410 418 нм және 403 410 нм-де жарық сіңіретін оксигемоглобин мен метгемоглобиннің болуын анықтауға мүмкіндік береді, сондай-ақ қан кетудің пайда болғанын көрсете алады; ми ми сұйықтығында жарықты басқа толқын ұзындығында сіңіретін, бірақ қан кетуден туындамайтын заттарды, мысалы каротиноидтарды анықтау үшін; сонымен қатар спектрофотометрия Ұлыбританияда 94% -ға дейін үлгілерде қолданылады.
Many laboratories rely on only the color of the cerebrospinal fluid to determine the presence or absence of xanthochromia. However, recent guidelines suggest that spectrophotometry should be performed. Spectrophotometry relies on the different transmittance, or conversely, absorbance, of light by different substances or materials, including solutes. Bilirubin absorbs light at wavelengths between 450 and 460 nm. Spectrophotometry can also detect the presence of oxyhemoglobin and methemoglobin, which absorb light at 410 418 nm and 403 410 nm, respectively, and also may indicate that bleeding has occurred; to identify substances in cerebrospinal fluid that absorb light at other wavelengths but are not due to bleeding, such as carotenoids; while spectrophotometry is used on up to 94% of specimens in the United Kingdom.