Кіріспе

Жарықты бөлетін киімдер Күннен қорғайтын киімдер - бұл күн сәулесінен қорғауға арналған киімдер, олар ультрафиолет (УФ) сәулесінен қорғауға арналған матадан жасалады. Жаңа тоқу құрылымы мен тежегіш (инчке арналған жіп санына байланысты) күн қорғаныш қасиеттерін тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір маталар мен маталар күн сәулесінен қорғайтын киімдерді қолдану кезінде олардың тиімділігін арттыру үшін өндіріс кезінде УФ-қа қарсы ингредиенттермен алдын ала өңдеуге болады. Арнайы маталардан басқа, күн сәулесінен қорғайтын киімнің де арнайы дизайн параметрлері болуы мүмкін, соның ішінде УФ-сәулелерге аса бейім терілерді толық жабуға арналған стильді де қарастыру керек. Ұзын жеңді, аяқ-қолға дейін ұзын шалбар, тізеден еденге дейін ұзын юбка, тізеден еденге дейін ұзын көйлектер мен жағалар күн сәулесінен қорғану шаралары ретінде киімнің жалпы стилі болып табылады. Қазіргі кезде кең таралған көптеген маталар мен маталарға олардың талшықтар құрылымына, тоқыма тығыздығына және бояу компоненттеріне, әсіресе қараңғы түстер мен индиго бояуларына негізделген УФ-қақтығысты бұғаттауды жақсарту қажет емес. Бұл маталардың жақсы мысалдары мақта, зығыр және қымыз сияқты ауыр салмақты табиғи талшықтардан немесе полиэстер, нейлон, спандекс және полипропилен сияқты жеңіл синтетикалық материалдардан жасалған толық пайыздық мөлшерде немесе қоспалардан тұрады. Табиғи немесе синтетикалық индиго боялған джинс, шырша тоқу, кенеп және атлас та жақсы мысалдар болып табылады. Алайда, оның маңызды кемшілігі - салмағы ауыр және түстес маталардың әсерінен жылу ұсталуы. Күннен қорғайтын киім әдетте ыстық және ылғалды ауа райында киіну үшін жасалатындықтан, кейбір УФ-блоктаушы маталар мен киімдер желдетілетін тоқымалармен, ылғалдылықты сіңіретін және салқындатуға және тыныс алу қабілетіне көмектесетін бактерияға қарсы қасиеттері бар болуы мүмкін. UPF (ультрафиолеттік қорғаныс коэффициенті) - бұл матаның қорғанысы жоқ және қорғанысы бар UV сәулелерін тудыратын күннің күйілуінің арақатынасы, күн қорғанысы үшін SPF (күннен қорғау коэффициенті) рейтингтеріне ұқсас. Жазғы әдеттегі маталардың UPF ~ 6 болса, күн сәулесінен қорғайтын киімнің UPF ~ 30 болады, яғни УФ сәулелерінің ~ 30 бірлігінің тек 1-і ғана өтеді (~ 3%).

Тарих

Күн сәулесінен қорғану үшін мыңдаған жылдар бойы киім қолданылғанымен, қазіргі күн сәулесінен қорғайтын киімдер Австралияда күн сәулесінен қорғайтын лосьондар мен кремдерге қосымша немесе қосымша ретінде танымал болды (бірақ тек қана қолданылмайды). Австралиядағы күн сәулесінен қорғайтын киімдер мен УФ-тен қорғайтын маталар енді ARPANSA деп аталатын Комонвелл агенттігінің зертханалық сынақ процедурасын орындайды. Бұл стандарт 1996 жылы Австралияның суға түсу киімдері өндірушілері жасаған жұмыстан кейін құрылды. Британдық стандартты 1998 жылы Ұлттық радиациялық қорғау кеңесі мен Британдық стандарттар институты құрды. Австралиялық әдісті үлгі ретінде пайдаланып, АҚШ стандарты 2001 жылы ресми түрде бекітілді, ал қазір матаның ұзақ өмір сүруін, абразия / тозуды және жууды қамтитын қатаң сынақ протоколын қолданады. UPF тестілеуі қазір ашық ауада жүруге арналған киімге кеңінен қолданылады. Түпнұсқа UPF рейтингтік жүйесін АҚШ-та Америка сынақ және материалдар қоғамы (ASTM) комитеті D13.65 Федералды сауда комиссиясының (FTC) және Тұтыну өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясының тапсырысы бойынша, күн сәулесінен қорғайтын киім мен тоқыма өнеркәсібін біліктілік пен стандарттау үшін жетілдірді. Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) күн сәулесінен қорғайтын киімдерді реттеуді тоқтатқанда, Күн сәулесінен қорғайтын фабрика (оның бас директоры ASTM комитетінің төрағасы болды) қазіргі уақытта АҚШ-та қолданылатын UPF сынақ хаттамалары мен таңбалау стандарттарын әзірлеуде жетекшілік етті. 1992 жылы FDA күн сәулесінен қорғайды (SPF, % УФ-блокада немесе тері қатерлі ісігінің алдын алу) деген талаппен сатылатын киімдерді қарады. Тек бір ғана күн сәулесінен қорғайтын киімнің бренді - "Солумбра" медициналық құрылғылар туралы ережелерге сәйкес тазаланды. FDA бастапқыда күн сәулесінен қорғайтын киімдерді медициналық құрылғы ретінде реттеді, бірақ кейіннен жалпы күн сәулесінен қорғайтын киімдерді қадағалауды FTC-ге тапсырды. UPF рейтингтік жүйесін кейінірек киім/текстиль/тұрғылықты өндірушілер тұтынушылардың қауіпсіздігі мен хабардарлығы үшін "қосылған құнды" бағдарлама ретінде қабылдауы мүмкін. UPF стандарттары (күлгінің УФ-сәулесін бұғаттау қабілетін тікелей өлшейтін) пайда болғанға дейін киім SPF стандарттарын (адамның терісінің қызып кетуіне қанша уақыт кететінін өлшейтін) қолдана отырып бағаланды.

UPF сынақ протоколы

1998 жылы RA106 комитеті әзірлеген, АҚШ-тағы күн сәулесінен қорғайтын маталар үшін сынақ стандарты - Американдық химиялық және бояушы химиктер қауымдастығының (AATCC) сынақ әдісі 183. Бұл әдіс 1994 жылы Австралияда бекітілген бастапқы нұсқауларға негізделген. AATCC 183 басқа да стандарттармен, соның ішінде ASTM D 6544 және ASTM D 6603 стандарттарымен бірге қолданылуы тиіс. ASTM D 6544 матаның өмірлік циклын симуляциялауды анықтайды, сондықтан UPF сынағын матаның өмірінің соңына жақын, әдетте ең аз УФ-қа қарсы қорғаныс беретін кезде жүргізуге болады. ASTM D 6603 - күн сәулесінен қорғайтын киім мен матаның көрінетін ілгіш белгісі мен күтім белгісі үшін ұсынылатын тұтынушылар форматы. Өнеркәсіптік өнім өндіруші 50+ UPF-пен сынақ нәтижесін жариялай алады. Күннен қорғайтын киім және тоқыма / мата өндірушілер қазіргі уақытта Солтүстік Америкада AATCC және ASTM сынақ әдістерімен белгіленген өзін-өзі реттейтін сала болып табылады.