Кіріспе
Жарықты бөлетін киімдер Күннен қорғайтын киімдер - бұл күн сәулесінен қорғауға арналған киімдер, олар ультрафиолет (УФ) сәулесінен қорғауға арналған матадан жасалады. Жаңа тоқу құрылымы мен тежегіш (инчке арналған жіп санына байланысты) күн қорғаныш қасиеттерін тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір маталар мен маталар күн сәулесінен қорғайтын киімдерді қолдану кезінде олардың тиімділігін арттыру үшін өндіріс кезінде УФ-қа қарсы ингредиенттермен алдын ала өңдеуге болады. Арнайы маталардан басқа, күн сәулесінен қорғайтын киімнің де арнайы дизайн параметрлері болуы мүмкін, соның ішінде УФ-сәулелерге аса бейім терілерді толық жабуға арналған стильді де қарастыру керек. Ұзын жеңді, аяқ-қолға дейін ұзын шалбар, тізеден еденге дейін ұзын юбка, тізеден еденге дейін ұзын көйлектер мен жағалар күн сәулесінен қорғану шаралары ретінде киімнің жалпы стилі болып табылады. Қазіргі кезде кең таралған көптеген маталар мен маталарға олардың талшықтар құрылымына, тоқыма тығыздығына және бояу компоненттеріне, әсіресе қараңғы түстер мен индиго бояуларына негізделген УФ-қақтығысты бұғаттауды жақсарту қажет емес. Бұл маталардың жақсы мысалдары мақта, зығыр және қымыз сияқты ауыр салмақты табиғи талшықтардан немесе полиэстер, нейлон, спандекс және полипропилен сияқты жеңіл синтетикалық материалдардан жасалған толық пайыздық мөлшерде немесе қоспалардан тұрады. Табиғи немесе синтетикалық индиго боялған джинс, шырша тоқу, кенеп және атлас та жақсы мысалдар болып табылады. Алайда, оның маңызды кемшілігі - салмағы ауыр және түстес маталардың әсерінен жылу ұсталуы. Күннен қорғайтын киім әдетте ыстық және ылғалды ауа райында киіну үшін жасалатындықтан, кейбір УФ-блоктаушы маталар мен киімдер желдетілетін тоқымалармен, ылғалдылықты сіңіретін және салқындатуға және тыныс алу қабілетіне көмектесетін бактерияға қарсы қасиеттері бар болуы мүмкін. UPF (ультрафиолеттік қорғаныс коэффициенті) - бұл матаның қорғанысы жоқ және қорғанысы бар UV сәулелерін тудыратын күннің күйілуінің арақатынасы, күн қорғанысы үшін SPF (күннен қорғау коэффициенті) рейтингтеріне ұқсас. Жазғы әдеттегі маталардың UPF ~ 6 болса, күн сәулесінен қорғайтын киімнің UPF ~ 30 болады, яғни УФ сәулелерінің ~ 30 бірлігінің тек 1-і ғана өтеді (~ 3%).
Sun protective clothing is clothing specifically designed for sun protection and is produced from a fabric rated for its level of ultraviolet (UV) protection. A novel weave structure and denier (related to thread count per inch) may produce sun protective properties. In addition, some textiles and fabrics employed in the use of sun protective clothing may be pre treated with UV inhibiting ingredients during manufacture to enhance their effectiveness. In addition to special fabrics, sun protective clothing may also adhere to specific design parameters, including styling appropriate to full coverage of the skin most susceptible to UV damage. Long sleeves, ankle length trousers, knee to floor length skirts, knee to floor length dresses, and collars are common styles for clothing as a sun protective measure. A number of fabrics and textiles in common use today need no further UV blocking enhancement based on their inherent fiber structure, density of weave, and dye components, especially darker colors and indigo dyes. Good examples of these fabrics contain full percentages or blends of heavy weight natural fibers like cotton, linen and hemp or light weight synthetics such as polyester, nylon, spandex and polypropylene. Natural or synthetic indigo dyed denim, twill weaves, canvas and satin are also good examples. However, a significant disadvantage is the heat retention caused by heavier weight and darker colored fabrics. As sun protective clothing is usually meant to be worn during warm and humid weather, some UV blocking textiles and clothing may be designed with ventilated weaves, moisture wicking and antibacterial properties to assist in cooling and breathability. UPF (ultraviolet protection factor) represents the ratio of sunburn causing UV without and with the protection of the fabric, similar to SPF (sun protection factor) ratings for sunscreen. While standard summer fabrics have UPF ~6, sun protective clothing typically has UPF ~30, which means that only 1 out of ~30 units of UV will pass through (~3%).
Тарих
Күн сәулесінен қорғану үшін мыңдаған жылдар бойы киім қолданылғанымен, қазіргі күн сәулесінен қорғайтын киімдер Австралияда күн сәулесінен қорғайтын лосьондар мен кремдерге қосымша немесе қосымша ретінде танымал болды (бірақ тек қана қолданылмайды). Австралиядағы күн сәулесінен қорғайтын киімдер мен УФ-тен қорғайтын маталар енді ARPANSA деп аталатын Комонвелл агенттігінің зертханалық сынақ процедурасын орындайды. Бұл стандарт 1996 жылы Австралияның суға түсу киімдері өндірушілері жасаған жұмыстан кейін құрылды. Британдық стандартты 1998 жылы Ұлттық радиациялық қорғау кеңесі мен Британдық стандарттар институты құрды. Австралиялық әдісті үлгі ретінде пайдаланып, АҚШ стандарты 2001 жылы ресми түрде бекітілді, ал қазір матаның ұзақ өмір сүруін, абразия / тозуды және жууды қамтитын қатаң сынақ протоколын қолданады. UPF тестілеуі қазір ашық ауада жүруге арналған киімге кеңінен қолданылады. Түпнұсқа UPF рейтингтік жүйесін АҚШ-та Америка сынақ және материалдар қоғамы (ASTM) комитеті D13.65 Федералды сауда комиссиясының (FTC) және Тұтыну өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясының тапсырысы бойынша, күн сәулесінен қорғайтын киім мен тоқыма өнеркәсібін біліктілік пен стандарттау үшін жетілдірді. Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) күн сәулесінен қорғайтын киімдерді реттеуді тоқтатқанда, Күн сәулесінен қорғайтын фабрика (оның бас директоры ASTM комитетінің төрағасы болды) қазіргі уақытта АҚШ-та қолданылатын UPF сынақ хаттамалары мен таңбалау стандарттарын әзірлеуде жетекшілік етті. 1992 жылы FDA күн сәулесінен қорғайды (SPF, % УФ-блокада немесе тері қатерлі ісігінің алдын алу) деген талаппен сатылатын киімдерді қарады. Тек бір ғана күн сәулесінен қорғайтын киімнің бренді - "Солумбра" медициналық құрылғылар туралы ережелерге сәйкес тазаланды. FDA бастапқыда күн сәулесінен қорғайтын киімдерді медициналық құрылғы ретінде реттеді, бірақ кейіннен жалпы күн сәулесінен қорғайтын киімдерді қадағалауды FTC-ге тапсырды. UPF рейтингтік жүйесін кейінірек киім/текстиль/тұрғылықты өндірушілер тұтынушылардың қауіпсіздігі мен хабардарлығы үшін "қосылған құнды" бағдарлама ретінде қабылдауы мүмкін. UPF стандарттары (күлгінің УФ-сәулесін бұғаттау қабілетін тікелей өлшейтін) пайда болғанға дейін киім SPF стандарттарын (адамның терісінің қызып кетуіне қанша уақыт кететінін өлшейтін) қолдана отырып бағаланды.
UPF сынақ протоколы
1998 жылы RA106 комитеті әзірлеген, АҚШ-тағы күн сәулесінен қорғайтын маталар үшін сынақ стандарты - Американдық химиялық және бояушы химиктер қауымдастығының (AATCC) сынақ әдісі 183. Бұл әдіс 1994 жылы Австралияда бекітілген бастапқы нұсқауларға негізделген. AATCC 183 басқа да стандарттармен, соның ішінде ASTM D 6544 және ASTM D 6603 стандарттарымен бірге қолданылуы тиіс. ASTM D 6544 матаның өмірлік циклын симуляциялауды анықтайды, сондықтан UPF сынағын матаның өмірінің соңына жақын, әдетте ең аз УФ-қа қарсы қорғаныс беретін кезде жүргізуге болады. ASTM D 6603 - күн сәулесінен қорғайтын киім мен матаның көрінетін ілгіш белгісі мен күтім белгісі үшін ұсынылатын тұтынушылар форматы. Өнеркәсіптік өнім өндіруші 50+ UPF-пен сынақ нәтижесін жариялай алады. Күннен қорғайтын киім және тоқыма / мата өндірушілер қазіргі уақытта Солтүстік Америкада AATCC және ASTM сынақ әдістерімен белгіленген өзін-өзі реттейтін сала болып табылады.