Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нгуен Хоанг (28 тамыз 1525 20 шілде 1613) - Вьетнамның оңтүстік провинцияларын 1558 және 1613 жылдар аралығында басқарған Нгуен иелерінің біріншісі. Ол Ай Ту (1558 70), Тра Бат (1570 1600) және Динь Кат (қазіргі Хуэ) (1600 13) қалаларынан шыққан.
Nguyễn Hoàng (28 August 1525 – 20 July 1613) was the first of the Nguyễn lords who ruled the southern provinces of Vietnam between 1558 and 1613, from a series of cities: Ai Tu (1558–70), Tra Bat (1570–1600), and Dinh Cat (modern day Huế) (1600–13).
Ерте өмір
Ол Нгуен Кимнің екінші ұлы. Әкесін Мạc жақтауы өлтірген кезде, оның қайын інісі Трịnh Киểm лейлік армияның командасын алды. Ағасы (Нгуен Уонг) қайтыс болғаннан кейін (уулануы мүмкін деп саналады) Нгуен Хуан қайын ағасынан өтініш білдірді және Вьетнамның ең оңтүстік провинциясын басқаруға тағайындалды. Бұл жер бұрын император Лэ Сын Тонг басып алған Чампа аумағы болған және сол кезде Мạc күшінің бақылауында болған. Нгуен Хуан 1558 жылы Lập герцогының қарсыласын жеңіп, провинцияны басып алды. 1573 жылы император Ле Тхен Тонг оған Ұлы ұстаз (Thái phó) атағын берді. Кейін оған Мон герцогы (Мон Конг) деген атақ берілді.
He was the second son of Nguyễn Kim. When his father was assassinated by a Mạc supporter, his brother in law Trịnh Kiểm took command of the Lê royalist army. Sometime after his older brother (Nguyễn Uông) died (believed to have been poisoned), Nguyễn Hoàng requested his brother in law, and was appointed to govern the southernmost province of Vietnam. This land was formerly Champa territory which had been conquered by emperor Lê Thánh Tông and at the time was under control of Mạc force. Nguyễn Hoàng defeated the enemy commander Duke Lập and took over the province in 1558. In 1573 he was given the title Grand Master (Thái phó) by Emperor Lê Thế Tông. Later he was given the title Duke of Môn (Môn Công).
Ереже
1592 жылы Трэн Тунг Шығыс астананы (қазіргі Ханой) қоршауға алған кезде Нгуен Хонг оған ресурстар мен әскерлерді берді. Нгуен әскері Корольдік (Тринь) әскеріне қосылып, Мạc әскерінің қалған бөлігін жоюға көмектесті. Бір қызығы, жаңа император Лэ Кин Тонг таққа отырғанда Нгуен Хуан жаңа билікті танудан бас тартып, 1600 жылы өзіне "Жақсы ханзада" (Хуу Вунг) деген жаңа атақ алды. Мүмкін, оның немере інісі Трэн Тунға бір жыл бұрын ғана осындай атақ берілгендіктен: Бейбітшіл князь (Бин Ан Вун). Нгуен Хуанның балалары көп болды (10 ұл), бірақ олардың көпшілігі майдан даласында өмірлерін жоғалтты немесе солтүстікте қалды. Оның алтыншы ұлы Нгуен Фук Нгуен 1613 жылы қайтыс болғаннан кейін оған мұрагер болды. Ол оңтүстік елдерді 55 жыл биледі. Трин Кьон Нгуен Хонгты Оңтүстік провинцияларға тағайындауының себебі белгісіз. Анекдот бойынша, Тринх Кьен Нгуен ағаларына билікті жоғалтудан қорқып, Нгуен Хуанның ағасын өлтіруді бұйырды. Хоанға келетін болсақ, Тринкьоң Мюның оңтүстік гарнизон әскерлерін пайдаланып, күйеуінің інісін жоюды қалады.
In 1592, when Trịnh Tùng laid siege to the Eastern Capital (modern day Hanoi), Nguyễn Hoàng lend him resources and troops. The Nguyen army joined the Royal (Trịnh) army and helped destroy the remainder of the Mạc army. For reasons that are mysterious, when the new Emperor, Lê Kinh Tông, ascended the throne, Nguyễn Hoàng refused to recognize the new sovereign and instead took for himself the new title of Good Prince (Huu Vuong) in 1600. Perhaps an explanation is found in that his nephew Trịnh Tùng had been given a similar title just one year earlier: Pacifying Prince (Bình An Vương). Nguyễn Hoàng had many children (10 sons) but most of them either lost their lives in the battlefields or stayed in the North. His 6th son Nguyễn Phúc Nguyên succeeded him upon his death in 1613. He ruled the south for 55 years. The reason Trịnh Kiểm appointed Nguyễn Hoàng to the Southern provinces is not clear. As anecdote goes, Trinh Kiểm, being afraid of losing power to Nguyễn brothers, ordered the assassination of Nguyễn Hoàng's older brother. As for Hoang, Trịnh Kiểm wanted to take advantage of Mạc's southern garrison troops to eliminate his brother in law.
Мұра
Нгуен Хуан Нгуен әулетінің (1802-1945 жж.) және Оңтүстік Вьетнамның негізін қалаушы болып саналады. 2013 жылы оның 400 жылдығы Хюэ қаласында атап өтілді.
Nguyễn Hoàng is considered as the founder of the Nguyen dynasty (1802–1945) and Southern Vietnam. In 2013, his 400th anniversary was celebrated in Hue.