Кіріспе
Тайваньдық американдық саяси белсенді Линда Гейл Ариго (; 16 қаңтар 1949 жылы туған) - Тайваньдағы американдық саяси белсенді, адам құқықтары жөніндегі белсенді және академиялық зерттеуші. Бұрын ол Тайваньдағы Жасыл партияның халықаралық істер жөніндегі қызметкері болып қызмет атқарған. Ол Демократиялық прогрессивті партияның бұрынғы төрағасы Ши Мингның бұрынғы әйелі.
Linda Gail Arrigo (; born January 16, 1949) is an American political activist, human rights activist, and academic researcher in Taiwan. She formerly served as the international affairs officer of Green Party Taiwan. She is the ex wife of the former Chairman of the Democratic Progressive Party, Shih Ming teh.
Ерте өмір және білім
АҚШ-та Джозеф пен Нелли Арригоның баласы болып туған ол 1963 жылы жасөспірім кезінде Тайваньға әкелерімен бірге, бұрын АҚШ армиясының логистика офицері болған, Тайваньдағы әскери көмек кеңесші тобына (MAAG) тағайындалған. Арриго Тайбэй американдық мектебінде оқыды және 1966 жылы оқуын бітіргеннен кейін, Стэнфорд университетінде оқыды және 1976 жылы кеңесшілерімен идеологиялық келіспеушіліктерден кейін антропология бойынша магистр дәрежесін алды.
Тайваньдағы далалық жұмыс
Арриго 1975 жылы Тайваньға оралып, докторлық зерттеу жұмыстарын жалғастырды. Ол Тайвань әйелдерінің неке және еңбек мәселелерін зерттеді. Бұл әйелдермен және олардың отбасыларымен жұмыс істеу оны Тайваньды олардың көзқарасынан көруге итермеледі, ал 1970-ші жылдардың соңында ол адам құқықтары мен оппозициялық саясатта белсенді болды. Ол Калифорниядан бірінші күйеуі Джордж және ұлы Роджерді (1969 жылы туған) қалдырып кетті. Ол 1978 жылы Демократиялық прогрессивті партияға (ДПП) айналған сайлауалды коалицияның құрамына кірді. 1978 жылы Ши Минге тұрмысқа шықты. Арриго Тайваньдағы жер тартыстары мен қоршаған ортаның бұзылуы туралы да жазған.
Депортация және АҚШ-тағы қызмет
1979 жылы 15 желтоқсанда ол Тайваньнан депортацияланды, содан кейін оны Каосиунг оқиғасына қатысы бар болғандығы үшін үкіметтік ақпарат басқармасының басшысы Джеймс Сунг қара тізімге енгізді. ҚХР үкіметі Аригоны Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) үшін тыңшылық жасады деп жалған айыптапты. Ол депортациядан кейін Калифорнияға оралды. Ши Минг Те Каосиунг оқиғасынан кейін тұтқындалды. Соттан кейін 1980 жылы сәуірде ол соғыс заңының жалғасуына байланысты (1949-1987) өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Арриго мен оның анасы Каосиунг оқиғасына халықаралық БАҚ назарын аударды, нәтижесінде Тайвань БАҚ-ы бұл сот процестеріне бұрын-соңды болмаған деңгейде көңіл бөлді. Сонымен қатар, тағы жеті жетекші диссидент де бас көтеру үшін он немесе одан да көп жылға сотталды. АҚШ-та Ариго 1981 жылы Чэн Вэнь Чэннің құпия өліміне наразылық білдірген кезде тұтқындалды. Ол 1983 жылы Калифорниядан Нью-Йоркке Бингемтон университетінің социология кафедрасында қосымша аспирантураға оқуға көшті.
In the US, Arrigo was arrested in 1981 while protesting the mysterious death of Chen Wen chen. She moved from California to New York in 1983 for further graduate study in the Department of Sociology, Binghamton University.
Тайваньға оралу
1990 жылдың мамыр айында Арригоға Тайваньға оралуға рұқсат берілді, онда ол Тайваньдағы Жасыл партия мен Тайваньның қоршаған ортаны қорғау одағында саяси белсенділікке түсті. Тайбэйдегі Ши Хсин университетінде сабақ беріп, үкіметтік емес ұйымдармен байланыс жасады. Докторлық диссертациясының тақырыбы "Аграрлық қоғамдағы теңсіздік экономикасы: 1930 жылдардағы Қытайдағы жер иелігі, жер иелігі, халық саны мен жалға алу деңгейі". 1997 жылы ол "Muckraker!" атты кітап шығарды. Тайваньдағы оппозициялық қозғалыстың жалпы сын, оның саяси очерктер жинағы. 1999 жылдың қыркүйегінде Ариго үшінші рет тұрмысқа шықты. Ол Тайбэй бастауыш мектебінде автобус жүргізушісі Хо Шу Юаньмен кездесті. Чанг екі әйелге қарсы жала жабу туралы іс қозғады. Арриго сондай-ақ бұрынғы күйеуі Ши Минге алимент төлеуді талап етіп, сотқа жүгінді. Ол сот ісіне жеңіске жетті, бірақ Ши ақшаны тек "өзін дұрыс ұстаса" ғана төлей алатынын айтты.
Соңғы іс-әрекет
Ол 2006 жылы бұрынғы күйеуі Ши Минг Техті, президент Чэн Шуй Бьянды құлату үшін науқан бастаған кезде, ашық сынға алды. Арриго өзінің науқанын Гоминьдан (КМТ) қаржыландырған және қолдаған деп мәлімдеді. 2008 жылы ол Тайваньдағы алғашқы шетелдік адам құқықтары белсенділерінің тәжірибесі жинақталған ағылшын тіліндегі "Арықталған дауыс: Тайвань адам құқықтары халықаралық желілер арқылы, 1960-1980" атты кітабын аяқтады (оның авторы Линн Майлз), ол Тайвань үкіметінің мәдени қайта құру бюросының грантымен, содан кейін ДПП әкімшілігінің астында жарық көрді. 2007 жылдан 2012 жылға дейін Арриго Тайбэй медициналық университетінде сабақ берді.