Кіріспе
Жан Лоренцо Бернинидің мәрмәрден жасалған Аполлон мен Дафна мүсіні - 1622 және 1625 жылдар аралығында итальян суретшісі Жан Лоренцо Бернинидің өмірлік өлшемдегі мәрмәрден жасалған мүсіні. Ол барокко дәуірінің көркемдік кереметтерінің бірі болып саналады. Мүсін Римдегі Боргезе галереясында суретшінің алғашқы маңызды жұмыстарының басқа бірнеше үлгілерімен бірге орналасқан. Бұл мүсін Аполлон мен Дафна (Фебус пен Дафна) әңгімесінің кульминациясын бейнелейді, ол Овидийдің "Метаморфозаларында" жазылған, онда Дафна нимфасы Аполлонның асығысынан құтылып, лавр ағашына айналады.
Apollo and Daphne is a life sized marble sculpture by the Italian artist Gian Lorenzo Bernini, which was executed between 1622 and 1625. It is regarded as one of the artistic marvels of the Baroque age. The statue is housed in the Galleria Borghese in Rome, along with several other examples of the artist's most important early works. The sculpture depicts the climax of the story of Apollo and Daphne (Phoebus and Daphne), as written in Ovid's Metamorphoses, wherein the nymph Daphne escapes Apollo's advances by transforming into a laurel tree.
Тарих
Аполлон мен Дафна - кардинал Сципион Боргезедің Джан Лоренцо Берниниге тапсырған маңызды жұмыстарының соңғысы, ол барокколық мүсінді анықтауға көмектесті. Содан кейін Бернини бірнеше папаның қызметінде болды. Аполлон мен Дафнаны Боргезе өзінің патронажының маңызды еңбегін Бернинидің Просерпинаны зорлауын (1621 22) кардинал Людовико Людовизиге бергеннен кейін тапсырды. Осы жомарттықпен Боргезе жаңа папа Григорий XV-нің сүйікті немере інісінің ықыласына ие болуды ойлады. Аполлон мен Дафнаның алғашқы жұмыстарының көп бөлігі 1622-23 жылдары жасалды, бірақ Бернинидің Давид скульптурасы (1623 24) жұмысының аяқталуына кедергі келтірді. Бернини "Аполлон мен Дафнаны" 1625 жылы аяқтады, ал сол жылдың қыркүйек айында кардиналдың Вилла Боргезеге көшірілді. Бернини бұл мүсінді толықтай өз қолымен жасаған жоқ. Ол кездегі әдеттегідей, ол өзінің цехынан көмек алды. Гиулиано Финелли өте дарынды мүсінші болған, Дафнаның адамнан ағашты айналдыруын көрсететін неғұрлым ұсақ бөлшектерді, мысалы, оның қолынан шыққан бұтақтар мен жапырақтар мен жел шапқан шашын жасады. Алайда кейбір өнер тарихшылары Финеллидің үлесін жоққа шығарады, өйткені ол тек Бернинидің шығармашылық көзқарасын жүзеге асырды. Аполлон мен Дафнаның құлшынысы шығарманың ашылуымен басталды. Скульптураны осы бұрыштан қарау бақылаушыға Аполлон мен Дафнаның бір мезгілдегі реакциясын көруге және осылайша оқиғаның баяндауын бір сәтте, орнын ауыстырудың қажетісіз түсінуге мүмкіндік берді. Сол жақтан қарағанда, Дафнаның бет-әлпеті де, денесі де көрінбейді. Оның орнына біз шаштың түйілгенін көреміз және Бернини мүсінге құрған құрылымдық тіректерді: "бірін-бірі жалғап, қолдап тұратын мұқият жасалған қатты, өзара байланысты нысандарды" көреміз. Бернинидің 1622 жылғы "Прозерпинаны зорлау" мүсіні сияқты, Аполлон мен Дафнада Рим папасы Урбан VIII-нің моральдық афоризмі бар картюш бар. Мәсіхшілердің моральдық құндылығын жалған тәңірлерге табынушылар Бургез вилласында мүсіннің болуын ақтады.
Сыни қабылдау
Бернинидің Сципионе Боргезе үшін жасаған мүсіндерінің маңыздылығы мен тікелей әсерін арттырып айту қиын: "Бернини визуалды түрде көзді ашып, драмалық оқиғаларды айтып, күшті сезімдерді оята алатын суреттерді жасай алатынын дәлелдеді. Бұл танымал мүсіндер шіркеудің іздейтін қасиеттеріне ие болды және олар Берниниді қарсы реформацияның басты визуалды пропагандисті және Барокко Римінің ең маңызды жасаушысы болуға итермеледі". XIX ғасырдағы бір әдеби журнал оны Бернинидің мәңгілік мақтауға лайық жалғыз еңбегі деп санаған. Басқалары бұған оң көзбен қарамады. 1829 жылы бір ағылшын саяхатшы жазушысы Бернинидің техникалық шеберлігін атап өтті, бірақ мүсін "ол дәуірдің барлық үкімдері, дәмі мен білімі жоқ" деп қосты, әрі қарай Аполлонның сыртқы түрін сынға алды, өйткені ол қойшыға ұқсайды, ал құдайға ұқсамайды. Соңғы кездері тарихшылар бұған оң көзбен қарайды. Роберт Торстен Петерсон оны "аполлонның қолы мен пердесімен қатар лавр жапырақтарының ұштарында пайда болған энергиямен толы ерекше шедевр" деп атайды. Диккерсон III-нің айтуынша, "Прозерпинаны зорлау", "Давид", "Аполлон мен Дафна" бұл шығармалар Бернинидің бүкіл мансабының, тіпті он жетінші ғасырдағы барлық мүсіннің ең биік нүктелері болып саналады.