Кіріспе

1975 жылы Пол Скотттың кітабы - олжаның бөлінісі - Пол Скотттың 1975 жылғы романы. Бұл оның "Радж квартеті" атты төртінші және соңғы кітабы. Роман ағылшын империясында өтеді. Бұл "Ақтөбедегі асыл тастар", "Ақтөбе күні" және "Сытыраулы мұнаралар" атты кітаптардағы оқиғалардан бастау алады. Көптеген оқиғалар алдыңғы романда болған оқиғаларды әр түрлі көзқарастардан қайта баяндайды.

Орнату

Бұл оқиға 1945 және 1947 жылдары Үндістанның тәуелсіздігіне дейін және кейін, әсіресе, аты аталмаған солтүстік Үндістан провинциясында орналасқан. Облыс Пенджаб пен Біріккен провинциялармен ерекшеліктері бар. Жерлер мен адамдардың атаулары Бенгалиямен байланысты екенін көрсетеді; дегенмен, физикалық сипаттамалары солтүстік-шығыс Үндістан емес, солтүстік-орталық Үндістанда орналасқан. Облыстың солтүстігінде таулы аймақ, ал ауыл шаруашылығына арналған жазық жер бар. Облыстың астанасы Ранпур. Облыстың тағы бір ірі қаласы - Майапур, ол "Ақтөбедегі асыл тастан" басты орын алды. Мират княздік мемлекеті провинция ішіндегі номиналды егемендік енклав болып табылады. Панкот - провинцияның "екінші сыныпты" төбе станциясы, ол Солтүстік Африкада Осімен соғысқан Үнді армиясының маңызды полкі 1-ші Панкот мылтығының штабы болып табылады. Салқын мезгілде полк даладағы Ранпурға көшіп келеді. Преманагарда британдықтар түрме ретінде пайдаланатын ескі бекініс бар. Музафирабадтың басқа бір қаласы - Музафирабад ("Муззи") Гидтерінің, басқа да Үндістан армиясының полкінің, сондай-ақ епископ Барнардтың миссиясының штабы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға британдықтардың кішіпейіл және асығыс түрде қоныстанғандығын: билікті жікшіл бөлінуге бейім елге беруін; құрметті мұсылман конгрессменінің, Мұхаммед Әли Касимнің және оның ұлдарының азаптарын, оның бірі Жапонияның басшылығымен Үндістан ұлттық армиясына қашып кетті; Британдық биліктің құлдырауынан кейін қалып қойған Мираттың шағын ойдан шығарылған әмірлік мемлекетінің Навабтың қиындықтары; дизентериядан зардап шеккен және бейімделмеген британдық офицердің өзін-өзі өлтіруі; Рональд Мерриктің арбаға іліккені. Жаңа адам - Сержант Гай Перрон, ол Чиллингборо деп аталатын мемлекеттік мектептің оқушысы болды, оған Хари Кумар (Гарри Кумер ретінде) Англияда өмір сүрген кезде де қатысқан. Бұл Гай 1947-1948 жылдары тәуелсіздік алдындағы Үндістанды бақылау үшін оралады; бұл тапсырма көп ұзамай Мираттағы лейтенант-полковник Рональд Мерриктің өлімі туралы жасырын оқиғаның ақиқатын жеке тергеуге айналады. Үндістан мен Пәкістанның бөлінуінің қайғылы салдары қастандықпен өрбіген қаһарлы пойызда көрінеді. Мұхаммед Али Касимнің ұлы Ахмет Касим тәртіпсіздікке ұшырағандардың нысанасына түседі және өзінің вагонындағы қалған адамдарды қорғау үшін өзін құрбан етуді таңдайды.

Сыни қабылдау

1975 жылы "Kirkus Reviews" журналында жарияланған кітапқа анонимді сыншы бұл кітапты "көпшілікке танымал жетістік" деп атап өтті.