Кіріспе

Югослав коммунистік саясаткері және әскери жетекшісі Иван Рибар (23 сәуір 1916 - 27 қараша 1943), Иво Лола немесе Иво Лоло деп аталатын, Югослав коммунистік саясаткері және әскери жетекшісі хорват тектес. 1930 жылдары Югославия Коммунистік партиясының жетекшісі Иосип Броз Титоның ең жақын серіктестерінің бірі болды. 1944 жылы Рибар Югославияның Халық қаһарманы атағын алды. Лола Югославияның тұңғыш президенті Иван Рибардың екі ұлының үлкені болды. Оның ағасы - тағы бір Халық қаһарманы Юрика Рибар.

Өмір

Рибар Загребте дүниеге келді және өмірінің көп бөлігін Белградта өткізді, онда Белград университетінің заң факультетін бітірді. Оқу кезінде Югославияның Коммунистік партиясына кірді және 1936 жылдан Югославияның Коммунистік Жастар Лигасын (СКОЖ) басқарды. Оқу кезінде ол Еуропаны аралап, Брюссельде (1935), Женевада (1936) және Парижде (1937) коммунистік конференциялар мен бейресми жиналыстарға қатысты. 1940 жылы Югославия Корольдігінің биліктері оны Коммунистік партияның мүшесі болғандығы үшін Бихач түрмесіне қамап қойды. Югославияда Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол партияның Орталық комитетінің мүшесі болды және көп ұзамай партизандардың Жоғарғы қолбасшылығына қосылды, онда ол Жосип Броз Титомен және Эдвард Карделжпен қарсылық жоспарларында жұмыс істеді. 1943 жылдың қазан айында Лола Рибар Таяу Шығыс командалығына бірінші партизандық әскери миссияның бастығы болып тағайындалды. Алайда ол тұтқынға алынған неміс ұшағымен Каирге ұшақпен сапар шегу алдында, оңтүстік-батыс Босниядағы Гламоч әуежайының неміс бомбалауынан қаза тапты. Югославиядағы британдық әскери миссияның екі мүшесі Уильям Дикин мен Фицрой Маклин Рибар мен екі британдық офицердің неміс ұшағының шабуылынан қаза тапқан жағдайлары туралы жазды, ал Маклин оның "жаңа Югославияны құруда үлкен рөл атқаруға тиіс болған" жас көшбасшы екенін айтты.

Отбасы

Рибардың әкесі Иван Рибар соғысқа дейінгі Югославия Корольдігінде де, соғыстан кейінгі Югославия Федеративтік Халық Республикасында да маңызды қызметтер атқарған. Оның қалған отбасы да коммунистік қарсылық қозғалысына қатысты. Оның інісі Юрика 1943 жылы қазанда Колашиннің жанында қайтыс болды. Оның анасы Тоника 1944 жылы шілдеде Сирмияның Купиново ауылында қаза тапты. Сонымен қатар, оның қалыңдығы Слобода Трайкович де революциялық қозғалыста болды. Ол тұтқындалып, бүкіл отбасымен бірге Банжика концлагерінде газбен өлтірілді. Ол өзінің орналасқан жерін беруге мәжбүр болатын хат жазудан бас тартқаннан кейін, оған жазған хаты ұсталды.

Мұра

Өлгеннен кейін Рибарды 1943 жылы 30 қарашада Ключ маңындағы Горнжи Рибник ауылына жасырын түрде жерледі. Оның денесі 1948 жылы эксгумацияланып, Белград бекінісіндегі Халық батырларының қабіріне қайта жерленді. Көптеген көшелер, мектептер мен зауыттарға оның есімі берілді. Карловац қаласындағы хорват медицина құралдары мен санитариялық бұйымдар өндірушісі оның есімімен аталған. Оның есімімен скутер маркасы аталды. Белградтағы Иво Лола Рибар институты оның есімімен аталған. 1991 жылға дейін Загребтің батысындағы көшеге оның есімі берілді. Хорватияның Риека, Вальпово, Нови Бановци және 2009 жылдан бастап Загреб қалаларындағы бірнеше көшелерге оның есімі берілген. 1973 жылы Korni Grupa рок-тобы "Ivo Lola" атты сингл шығарды. Бұл әнде Лора Рибардың өзінің қалыңдығы Слобода Трайковичке жіберген соңғы хаты туралы әңгімеленеді.