Өнеркәсіптік археология: Өткеннің материалдық мұрасын зерттеу

Кіріспе

Археологиялық тармақша

Индустриялық археология (ИА) – өнеркәсіптік өткенге қатысты материалдық куәліктерді жүйелі түрде зерттеу. Бұл куәліктер, жиынтығында, индустриялық мұра деп аталады және ғимараттар, машиналар, артефакттар, нысандар, инфрақұрылым, құжаттар және өнім немесе өнімдер тізбесін өндіру, дайындау, өңдеу, тасымалдау немесе құрылыспен байланысты басқа да заттарды қамтиды. Индустриялық археология саласы археология, сәулет, құрылыс, инженерия, тарихи сақтау, музей ісі, технология, қала құрылысы және басқа да мамандықтарды қамтиды. Өткен өнеркәсіптік қызметтер тарихын құрастыру үшін материалдық куәліктерді ғылыми тұрғыдан түсіндіру жиі қажет, өйткені көптеген өнеркәсіптік техникалар туралы жазбалар көбінесе толық емес немесе мүлдем жоқ. Индустриялық археологияға тұрған құрылыстарды және қазба жұмыстары арқылы зерттелуі тиіс нысандарды зерттеу кіреді. Индустриялық археология саласы 1950 жылдары Ұлыбританияда дамыды, сол кезде көптеген тарихи өнеркәсіптік нысандар мен артефакттар елде жоғалып бара жатқан еді, соның ішінде Лондондағы Эустон Аркасының айқын жағдайы. 1960 және 1970 жылдары ұлттық мәдени мұра қозғалыстарының өркендеуімен индустриялық археология археологияның жеке түрі ретінде өсті, алдымен Ұлыбританияда, кейіннен АҚШ-та және әлемнің басқа бөліктерінде сақтауға ерекше мән берілді. Осы кезеңде алғашқы ұйымдастырылған ұлттық индустриялық мұра тізімдері жасалды, соның ішінде Англиядағы Индустриялық ескерткіштерді зерттеу және АҚШ-тағы Тарихи американдық инженериялық тізілім. Сонымен қатар, бірқатар аймақтық және ұлттық ИА ұйымдары құрылды, соның ішінде 1971 жылы Солтүстік Америкада орналасқан Индустриялық археология қоғамы және 1973 жылы Ұлыбританияда орналасқан Индустриялық археология қауымдастығы. Сол жылы Шропширдегі Айронбридж қаласында индустриялық ескерткіштерді сақтау жөніндегі бірінші халықаралық конференция өтті. Бұл конференция 1978 жылы Индустриялық мұраны сақтау жөніндегі халықаралық комитеттің ("TICCIH" деп белгілі) ресми құрылуына әкелді, ол индустриялық мұраны ілгерілету үшін әлемдік ұйым болып табылады. Осы және басқа да ИА топтарының мүшелері әдетте индустриялық мұра ресурстарын зерттеуді, бағалауды және сақтауды қолдауға ортақ қызығушылықтары бар кәсіби мамандар мен әуесқойлардың алуан түрлі тобы болып табылады. 1920 жылы Ұлыбританияда инженерлік және технология тарихын зерттеуді, соның ішінде өнеркәсіптік революцияның көптеген жәдігерлерін, мысалы, бу машиналарын, каналдарды, темір көпірлерді, машиналарды және басқа да тарихи артефакттарды дамыту үшін Ньюкомен қоғамы құрылды. Ньюкомен қоғамы сонымен қатар 1964 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы ұлттық индустриялық археология басылымын шығарды. Тағы бір ерте даму 1935 жылы Корнуоллдағы Левант шахтасын және сәулелі қозғалтқышты құтқару үшін Корнуолл қозғалтқыштарын сақтау комитетінің (CEPC) құрылуы болды. ХХ ғасырдың басында АҚШ-та тарихи мұраны сақтау қозғалысы әлі де жас еді. Көбінесе назар аударған тарихи орындар президенттер мен саяси тұлғаларға немесе ерте колониялық кезеңге қатысты. Алайда 1925 жылы АҚШ-тағы алғашқы индустриялық мұражайлардың бірі 1793 жылы салынған елдегі алғашқы табысты тоқыма фабрикасының орнында Род-Айленд штатының Паутукет қаласында ашылды. Мұражай Оңтүстік бәсекесіне байланысты құлдырау кезеңінде Жаңа Англия тоқыма өнеркәсібімен байланысы бар бизнес лидерлерінің тобымен құрылды. "Ескі Слейтер" зауытының қоғамы ескі зауытты 19 ғасырдың басындағы түріне қайта келтіруді және оны тоқыма машиналарының өкілдік коллекциясымен толтыруды көздеді. 1966 жылы Ескі Слейтер диірмені Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. 1970 жылдардың басында Пол Э. Ривард, содан кейін Ескі Слейтер Милл мұражайының директоры, Индустриялық археология қоғамын құрудағы негізгі тұлғалардың бірі болды. Индустриялық археологияның тағы бір ерте мысалы (жаппай таралған ИА қозғалысынан бұрын) – Саугус, Массачусетс штатындағы Саугус темір зауытының ұлттық тарихи орны. Бұл Солтүстік Америкадағы алғашқы интеграцияланған темір зауытының орны және 1950 жылдары Роланд В. Роббинс 1940 жылдардың соңында бастаған кең ауқымды археологиялық қазбалардан кейін қайта құрылды.

Industrial archaeology (IA) is the systematic study of material evidence associated with the industrial past. This evidence, collectively referred to as industrial heritage, includes buildings, machinery, artifacts, sites, infrastructure, documents and other items associated with the production, manufacture, extraction, transport or construction of a product or range of products. The field of industrial archaeology incorporates a range of disciplines including archaeology, architecture, construction, engineering, historic preservation, museology, technology, urban planning and other specialties, in order to piece together the history of past industrial activities. The scientific interpretation of material evidence is often necessary, as the written record of many industrial techniques is often incomplete or nonexistent. Industrial archaeology includes both the examination of standing structures and sites that must be studied by an excavation. The field of industrial archaeology developed during the 1950s in Great Britain, at a time when many historic industrial sites and artifacts were being lost throughout that country, including the notable case of Euston Arch in London. In the 1960s and 1970s, with the rise of national cultural heritage movements, industrial archaeology grew as a distinct form of archaeology, with a strong emphasis on preservation, first in Great Britain, and later in the United States and other parts of the world. During this period, the first organized national industrial heritage inventories were begun, including the Industrial Monuments Survey in England and the Historic American Engineering Record in the United States. Additionally, a number of regional and national IA organizations were established, including the North American based Society for Industrial Archeology in 1971, and the British based Association for Industrial Archaeology in 1973. That same year, the First International Conference on the Conservation of Industrial Monuments was held at Ironbridge in Shropshire. This conference led, in 1978, to the formal establishment of The International Committee for the Conservation of the Industrial Heritage (commonly known as "TICCIH") as a worldwide organization for the promotion of industrial heritage. The members of these and other IA groups are generally a diverse mix of professionals and amateurs who share a common interest in promoting the study, appreciation and preservation of industrial heritage resources. In 1920, the Newcomen Society was founded in Great Britain to foster the study of the history of engineering and technology, including many relics of the industrial revolution, such as steam engines, canals, iron bridges, machinery, and other historical artifacts. The Newcomen Society also established the Journal of Industrial Archaeology in 1964, first national IA publication in the UK. Another early development was the formation of the Cornish Engines Preservation Committee (CEPC) in 1935, to rescue the Levant Mine and Beam Engine in Cornwall. During the early 20th century, the historic preservation movement in the United States was still in its infancy. Most of the historic sites that received any attention were related to presidents and political figures, or the early colonial period. However, in 1925, one of the first industrial museums in the United States opened at Old Slater Mill, in Pawtucket, Rhode Island, at the site of the first successful textile mill in the country, built in 1793. The museum was founded by a group of business leaders with ties to the New England textile industry, during a period of decline due to Southern competition. The Old Slater Mill Association had the foresight to restore the old mill to its early 19th century appearance, and fill it with a representative collection of textile machinery. In 1966, Old Slater Mill was declared a National Historic Landmark. In the early 1970s, Paul E. Rivard, then the director of the Old Slater Mill museum was one of the key figures in the founding of the Society for Industrial Archeology. Another notable example of an early industrial archaeology site (one that predates the widespread IA movement), is the Saugus Iron Works National Historic Site in Saugus, Massachusetts. It is the site of the first integrated iron works in North America, and was reconstructed in the 1950s after extensive archaeological excavations that began in the late 1940s by Roland W. Robbins.

ИА қозғалысының басталуы

"Өнеркәсіптік археология" термині 1955 жылы Ұлыбританияда Бирмингем университетінің Майкл Риксі "The Amateur Historian" журналында 18-ші және 19-шы ғасырлардағы өнеркәсіптік нысандар мен британдық өнеркәсіптік революцияның ескерткіштерін зерттеу және сақтау қажеттілігі туралы мақала жазғаннан кейін танымал болды. 1959 жылы Британдық археология кеңесі (CBA) өнеркәсіптік археологияны зерттеу жөніндегі комитет құрды. Көп ұзамай CBA өнеркәсіптік ескерткіштердің стандартталған жазба картасын жасады және оны Ұлыбританиядағы ерікті топтарға таратты. 1965 жылы өнеркәсіптік ескерткіштердің ұлттық тіркелімі (NRIM) Бат университетінде Ангус Бьюкенен жинаған жазба карталары үшін орталық мұрағат ретінде құрылды. 1960 жылдардың соңында Ұлыбританияда бірқатар жергілікті өнеркәсіптік археология топтары құрылды, соның ішінде 1963 жылы Глостершир өнеркәсіптік археология қоғамы, 1967 жылы Бристоль өнеркәсіптік археологиялық қоғамы және 1968 жылы Ұлы Лондон өнеркәсіптік археология қоғамы. Осы кезеңде жергілікті ИА топтарының негізгі міндеті – өнеркәсіп тарихының қалған мұраларын, әсіресе қалаларды қайта дамыту бағдарламаларынан ең көп қауіп көршіктіктерін тіркеу болды. Сайттың немесе артефакттің жағдайына байланысты, тіркеу әдетте сайттың тарихын қысқаша жинақтаудан тұрады, оның ішінде ескі карталар немесе суреттер, содан кейін сайттың қолданыстағы жағдайларын егжей-тегжейлі өлшеулер, суреттер және фотосуреттер. Әдетте, бұл туралы есеп дайындалып, оның көшірмелері болашақ ұрпақтардың игілігі үшін мемлекеттік мұрағатқа сақталады. Көптеген зерттеу сапарлары қолданыстағы жағдайлардың жалпы шолуын алу үшін жасалады және толық зерттеуге жатпайды. Өнеркәсіптік археологияның жүйелі зерттеуінің тақырыбы болған алғашқы аймақтардың бірі – Ұлыбританияның Шропширдегі Ironbridge Gorge болды. Бұл ландшафт 17 ғасырдан бастап әлемдегі алғашқы өнеркәсіптік ландшафттардың бірі ретінде дамыды, ал 18 ғасырда ол алуан түрлі өндіруші өнеркәсіптерге, сондай-ақ темір өндіру, керамика жасау және ерте темір жолдарға ие болды. 1967 жылы Ironbridge Gorge Museum Trust құрылды, ал Ironbridge Gorge маңыздылығы 1986 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралық орны ретінде танылды. 1963 жылы британдық журналист Кеннет Хадсон "Өнеркәсіптік археология: кіріспе" атты алғашқы ИА мәтінін жариялады. Төрт жылдан кейін, 1967 жылғы сәуірде Хадсон АҚШ-та ИА қозғалысының пайда болуы деп саналатын Вашингтондағы Смитсонов институтында өткен семинарда сөйледі. Семинарға тарихи құндылықтарды сақтаушылар, мұражай мамандары және басқалар қатысты. Семинарда Ұлыбритания мен Еуропада өнеркәсіптік археологияны зерттеуді дамыту үшін не жасалып жатқаны және Құрама Штаттарда не істеу керектігі туралы айтылды. Осы уақытқа дейін тарихи американдық ғимараттарды зерттеу (HABS) бірқатар таңдалған тарихи өнеркәсіптік нысандарды тіркеді, ол сол кезге дейін негізінен өзінің күш-жігерін сәулет тұрғысынан маңызды сайттарға аударды. 1967 жылы HABS шатыры астында Нью-Англияның елеулі тоқыма фабрикаларын зерттеу (NETMS) Смитсоновтың тарих және технология мұражайының механикалық және азаматтық бөлімнің кураторы Роберт М. Фогель бастаған. NETMS HABS-тің алғашқы ірі ауқымды өндірістік жобасы болды. 1968 жылы Жаңа Англиядағы тоқыма фабрикасының зерттеуі II жүргізілді. 1967 және 1968 жылдардағы тоқыма фабрикасының толық есептері Конгресс кітапханасының веб-сайтында, соның ішінде Нью-Гэмпшир штатының Манчестердегі Амоскиг фабрикасы бойынша, зерттеу аяқталғаннан кейін көп ұзамай өзгертілген. 1967 және 1968 жылдардағы зауытты зерттеудің табыстылығы 1969 жылы Америка инженерлік инженерлер қоғамымен бірлесіп, Тарихи американдық инженерлік жазбаның (HAER) құрылуына әкелді. Содан бері АҚШ-та мыңдаған өнеркәсіптік / инженерлік нысандар мен құрылыстар HAER-пен тіркелді және Конгресс кітапханасында қоғамдық пайда үшін сақталған.

The term "industrial archaeology" was popularised in Great Britain in 1955 by Michael Rix of Birmingham University, who wrote an article in The Amateur Historian, about the need for greater study and preservation of 18th and 19th century industrial sites and relics of the British industrial revolution. In 1959, Council for British Archaeology (CBA) established an industrial archaeology research committee. The CBA soon developed a standardized record card for industrial monuments, which it distributed to volunteer groups around the UK. In 1965, the National Record of Industrial Monuments (NRIM) was created as a central archive for the record cards that had been collected by Angus Buchanan at the University of Bath. By the late 1960s, a number of local industrial archaeology groups had been formed in the UK, including the Gloucestershire Society for Industrial Archaeology in 1963, the Bristol Industrial Archaeological Society in 1967, and the Greater London Industrial Archaeology Society in 1968, among others. The primary mission of these local IA groups during this period was recording the remaining relics of industrial history, especially those deemed to be most at risk from urban redevelopment schemes. Depending on the condition of the site or artifact, recording typically consists of compiling a brief summary of the site's history through available records, including old maps or photographs, followed by detailed onsite measurements, drawings and photographs of the existing conditions of the site. Generally, a report is prepared and copies are filed in a public archive for the benefit of future generations. Most recording trips are intended to obtain a general overview of existing conditions, and are not meant to be an exhaustive study. One of the first areas to be the subject of a systematic study of industrial archaeology was the Ironbridge Gorge in Shropshire, United Kingdom. This landscape developed from the 17th century as one of the first industrial landscapes in the world, and by the 18th century had a range of extractive industries as well as extensive iron making, ceramic manufacturing, and a series of early railways. The Ironbridge Gorge Museum Trust was established in 1967, and the significance of the Ironbridge Gorge was recognized in 1986 with its designation as a UNESCO World Heritage Site. In 1963, British journalist Kenneth Hudson published the first IA text, titled Industrial archaeology: an introduction. Four years later in April 1967, Hudson spoke at a seminar at the Smithsonian Institution in Washington, D. C., at what is considered the birth of the IA movement in the United States. The seminar, which was attended by an audience of historic preservationists, museum professionals and others, focused on what was being done to promote the study of industrial archaeology in Great Britain and in Europe, and what needed to be done in the United States. By this time, a number of select historic industrial sites had been recorded by the Historic American Buildings Survey (HABS), which until then had mainly concentrated its efforts on architecturally significant sites. In 1967, the notable New England Textile Mills Survey (NETMS) was performed under the HABS umbrella, led by Robert M. Vogel, curator of the Division of Mechanical and Civil at the Smithsonian Museum of History and Technology. The NETMS was the first large scale, industrial recording project by HABS. It was followed by the New England Textile Mill Survey II in 1968. The full reports from the 1967 and 1968 textile mill surveys are now available for public viewing on the Library of Congress website, including the Amoskeag Millyard in Manchester, New Hampshire, which was drastically altered soon after the survey was completed. The success of the 1967 and 1968 mill surveys led to the formation of the Historic American Engineering Record (HAER) in 1969, in conjunction with the American Society of Civil Engineers. Since then, thousands of industrial / engineering sites and structures throughout the United States have been recorded by HAER, and are on record at the Library of Congress for public benefit.

1970-1980 жылдар

1970-ші жылдардың басында өнеркәсіптік археологияны бірнеше таңдалған елдерде әртүрлі бағыттар мен мақсаттармен жұмыс істейтін әуесқойлар мен мамандар жүзеге асырды. Алдыңғы онжылдықта көп жұмыс істелсе де, өнеркәсіптік археологияның «жаңа» саласы әлі де нағыз ғылыми ізденіс ретінде мойындалу үшін күресіп жатты. 1971 жылдың қазан айында АҚШ және Канаданың түрлі мұражайларының, университеттерінің және мемлекеттік ұйымдарының өкілдері Вашингтон қаласында кездесіп, идеялар мен ақпарат алмасуды жақсарту жолдарын іздеді. Нәтижесінде әлемдегі алғашқы ұлттық деңгейдегі ИА-ға қатысты академиялық қоғам құрылды: Өнеркәсіптік археология қоғамы (SIA). Қоғам атауында АҚШ үкіметінің «археология» деген жазуын қабылдауға шешім қабылданды, «археология» емес. SIA-ның алғашқы бюллетені 1972 жылдың қаңтарында Роберт М. Фогель редакторы болып жарияланды. Сол жылдың сәуір айында жаңа қоғам Нью-Йорк қаласында алғашқы жылдық конференциясын өткізді. 1973 жылы Ұлыбританияда Өнеркәсіптік археология қауымдастығы (AIA) құрылды. Ол ел бойынша құрылған көптеген жергілікті ИА топтарын біріктірді. AIA мүшелерінің көптегені Еуропа және әлемнің басқа бөліктерінде ИА миссиясын насихаттауда белсенділік танытты. 1970-ші жылдарда Солтүстік Америка мен Еуропадағы көптеген дамыған өнеркәсіптердің тез құлдырауымен өнеркәсіптік археологтар жақында жабылған нысандарды тіркеу және сақтаудың жаңа міндетін алды, бұрынғы кезеңдердегі көне жәдігерлерге қарағанда. Осы онжылдықтағы ең маңызды жобалардың бірі – 1971 жылы жабылып қалғаннан кейін Алабама штатының Бирмингем қаласындағы Sloss Furnaces-тің ашық аспан астындағы өнеркәсіптік мұражайға айналуы болды. 1981 жылы Sloss Furnaces NHL деп жарияланды. Мұражай 1983 жылы ашылды және түрлі білім беру және қоғамдық бағдарламаларды ұсынады. 1982 жылы Ұлыбританияда еріктілердің шағын тобы I. A. Recordings-ті фильм және бейнеге өткен және қазіргі индустрияларды болашақ ұрпақ үшін ресурс ретінде сақтау үшін құрды. 1980-ші жылдарда Ұлыбританиядағы өнеркәсіптік археология саласы Солтүстік Америкадағы жағдайдан өзгеше болды, онда тарихи археология саласында дамыған әлеуметтік археология теориялары өнеркәсіптік нысандарды зерттеуге қолданыла бастады. Британдық өнеркәсіптік археологтар осы аралықта негізінен нысандар мен артефакттардың техникалық аспектілерін тіркеуге назар аударды. Бұл кезеңдегі маңызды оқиғалардың бірі – Кит Фальконер басшылығымен Үлкен Манчестер, Йоркшир және Шығыс Чеширдегі үш алғашқы тоқыма фабрикасының зерттеулерін қамтитын, тип бойынша ескерткіштердің тақырыптық зерттеулеріне көшу болды. Өнеркәсіптік археологтардың күш-жігерінің нәтижесі ретінде көптеген өнеркәсіптік нысандар бұзылмай сақталды және пәтерлерге, қоғамдық кеңістіктерге немесе мұражайларға айналдырылды. Өнеркәсіптік археология біртіндеп академиялық ортада мойындалды. Ұлыбританияда, бұл сала көбінесе ерікті зерттеушілердің күш-жігерінен дамығандықтан, соңғы екі онжылдықта дамытушылардың қаржыландыратын жобаларының пайда болуы теориялық археология әдістерін өнеркәсіптік ортаға қолдану арқылы кәсіби мамандардың көбеюіне әкелді. Алайда, көптеген университеттердің археология факультеттері қазір өнеркәсіптік кезеңді өздерінің курстарына енгізгенімен, өнеркәсіптік археология әлі де салыстырмалы түрде шектеулі зерттеу саласы болып табылады, Мичиган технологиялық университеті мен Айронбридж институтында ұсынылатын сияқты бірнеше мамандандырылған өнеркәсіптік археология бағдарламалары бар. Көптеген аймақтарда өнеркәсіптік мұраның маңыздылығын жалпы жұртшылықтың кеңінен мойындауы әлі де жеткіліксіз, себебі тақырып көбінесе археология деп санауға «жеткіліксіз ескі» болып қабылданады. Сонымен қатар, жиі назардан тыс қалған немесе тасталған өнеркәсіптік нысандармен байланысты әлеуметтік, экономикалық және экологиялық салдарлар («қоңыр» учаскелер) жағымсыз ассоциациялармен байланысты. Тарихқа негізделген басқа салалар сияқты, бүкіл әлемдегі өнеркәсіптік археологтардың тұрақты қиындықтарының бірі – олардың зерттеу, білім беру және сақтау жобаларына мемлекеттік қаржыландыру үшін бәсекелестік. Тарихи өнеркәсіп орындарының көп саны және шектеулі қаржыландыру көбінесе көптеген нысандардың назардан тыс қалуына, өртке және бұзуға әкеледі. 2003 жылы ТИЦКИХ XII конгресінде Нижний Тагилде өткен кезде Нижний Тагил хартасын қабылдады. Бұл – өнеркәсіптік мұраны зерттеу, құжаттау, сақтау және түсіндіру жөніндегі халықаралық стандарт.

By the early 1970s, industrial archaeology was, for the most part, being practiced in a few select countries by amateurs and professionals with different backgrounds and objectives. While much had been accomplished during the preceding decade, the "new" field of industrial archaeology was still struggling to gain acceptance as a true scholarly pursuit. In October 1971, a group of representatives from various museums, universities, and government organizations in the United States and Canada met in Washington, D. C. to establish a means to improve the exchange of ideas and information. The result was the first national level, IA related academic society in the world; the Society for Industrial Archeology (SIA). It was decided that the name of the Society would take on the US Government's spelling of "archeology", instead of "archaeology". The first SIA newsletter was published in January 1972, with Robert M. Vogel as editor. In April of that same year the new group held its first annual conference in New York City. In 1973, the Association for Industrial Archaeology (AIA) was founded in Great Britain. It brought together the numerous local IA groups that had been formed throughout the country. Many AIA members have been active in promoting the mission of IA throughout Europe and the rest of the world. With the rapid decline of many established industries in North America and Europe during the 1970s, industrial archaeologists began to take on a new role of recording and preserving recently closed sites, as opposed to antique relics from earlier periods. Among the notable projects during this decade was the successful transformation of Sloss Furnaces in Birmingham, Alabama after it shut down in 1971 into an open air industrial museum. Sloss Furnaces was declared an NHL in 1981. The museum opened in 1983 and offers a variety of educational and civic programs. In 1982, I. A. Recordings was founded by a small group of volunteers in the UK, to record past and present industries on film and video, as a resource for future generations. During the 1980s, the scope of the field of industrial archaeology in Great Britain shifted away from what was taken place in North America, where the theories of social archaeology that were developed in the historical archaeology field began to be applied to the study of industrial sites. British industrial archaeologists meanwhile mainly focused on the recording of the technical aspects of sites and artifacts. One key development during this period was the shift toward thematic studies of monuments by type, including three initial textile mill surveys in Greater Manchester, Yorkshire and eastern Cheshire led by Keith Falconer. The number of industrial sites that have been preserved and converted to other uses such as apartments, public spaces or museums instead of being demolished is also a testament to the efforts of industrial archaeologists. Industrial archaeology has gradually gained acceptance in the academic arena. In the UK, where the field developed largely from the efforts of volunteer researchers, the emergence of developer funded projects in the past two decades has led to an increased presence of professional practitioners, with the application of theoretical archaeology methods such as landscape archaeology to the industrial setting. However, while many university archaeology departments now include the industrial period in their degree courses, industrial archaeology remains a fairly limited field of study, with few dedicated industrial archaeology programs, such as those offered at Michigan Technological University and the Ironbridge Institute. Widespread appreciation of the importance of industrial heritage by the general public is still lacking in many areas, as the subject often maintains the perception of being "not old enough" to truly be considered archaeology. Additionally, there are often negative associations with neglected or abandoned industrial sites, including the social, economic and environmental consequences ("brownfield" sites). As with other history based fields, one of the continuing challenges of industrial archaeologists throughout the world is the competition for ever decreasing public funding for their research, educational and preservation projects. The sheer number of historic industrial sites and limited funding often means that many are still being lost to neglect, fire and demolition. In 2003, the Nizhny Tagil Charter was adopted by TICCIH at its XII Congress in Nizhny Tagil, Russia. It is the international standard for the study, documentation, conservation and interpretation of the industrial heritage.

ИА ұйымдары

Көптеген елдерде ұлттық өнеркәсіптік археология қоғамдары бар. Олар өнеркәсіптік мұраны зерттеуге, тіркеуге, сақтауға және таныстыруға қызығушылық танытқан адамдарды біріктіреді. Өнеркәсіптік архитектура, минералды ресурстарды өндіру, мұралық туризм, қуат технологиясы, бейімделіп қайта пайдалану және көлік тарихы – қоғам мүшелері зерттейтін тақырыптардың бірнеше ғана мысалы. Көптеген ұйымдар мерзімдік хабарламалар жариялайды және түрлі конференциялар, семинарлар мен ИА объектілеріне, сондай-ақ әлі де жұмыс істеп тұрған өнеркәсіптерге (процесс-турлар деп аталатын) экскурсиялар ұйымдастырады. ИА ұйымдары тарихи ескерткіштерді сақтау мәселелері бойынша кеңес беруге, немесе маңызды объектілер мен ғимараттарды қайта қарау немесе бұзу туралы үкіметтік органдарға ұсыныстар беруге қатысуы мүмкін.

There are national industrial archaeology societies in many countries. They bring together people interested in researching, recording, preserving and presenting industrial heritage. Industrial architecture, mineral extraction, heritage based tourism, power technology, adaptive reuse, and transport history are just some of the themes that are investigated by society members. Most groups publish periodic newsletters and host a variety of conferences, seminars and tours of IA sites and still active industries (known as process tours). IA organizations may also be involved in advising on historic conservation matters, or advising government units on revision or demolition of significant sites or buildings. Alias Organization Name Country / RegionEstablished Website AIA Association for Industrial Archaeology Great Britain 1973 industrial archaeology. org AIPAI L'Associazione Italiana per il Patrimonio Archeologico Industriale Italy 1997 www. patrimonioindustriale. it/sezioniregionali. shtm APPI Associação Portuguesa para o Património Industrial Portugal 1997 www. museudaindustriatextil. org/appi CILAC Comité d'information et de liaison pour l'archéologie, l'étude et la mise en valeur du patrimoine industriel France 1979 www. cilac. com E FAITH European Federation of Associations of Industrial and Technical Heritage Europe www. e faith. org FIEN Federatie Industrieel Erfgoed Nederland Netherlands 1984 www. industrieel erfgoed. nl IHAI Industrial Heritage Association of Ireland Ireland 1996 www. ihai. ie IHTIA Institute for the History of Technology and Industrial Archaeology West Virginia University, Morgantown, West Virginia, United States 1989 http://www. as. wvu. edu/ihtia JIAS Japan Industrial Archaeology Society Japan 1977 jias. o. oo7. jp/index. html LIMF Latvijas Industriālā mantojuma fonds Latvia 1992 English version AIR Romanian Association for Industrial Archaeology Romania 2007 PIWB Patrimoine Industriel Wallonie Bruxelles Belgium 1984 http://www. patrimoineindustriel. be/en/piwb SIA Society for Industrial Archeology United States / Canada 1971 www. sia web. org Selskabet til Bevaring af Industrimiljøer Denmark 1979 www. fabrikogbolig. dk/index. php SGTI / ASHT Swiss Society for the History of Technology and Industrial Heritage Switzerland www. sgti. ch or www. asht. ch SIM Svenska industriminnesföreningen Sweden 1989 www. sim. se TICCIH The International Committee for the Conservation of the Industrial Heritage international 1978 www. ticcih. org TICCIH España Spain 1999 www. ticcih. es TICCIH Germany Germany German TICCIH National Committee TICCIH Mexico Mexico 2006 www. ticcihmexico. org TICCIH Brasil Comitê Brasileiro de Preservação do Patrimônio Industrial Brazil 2003 www. patrimonioindustrial. org. br TICCIH Australia Australia 2008 TICCIH in Oz discussion group VVIA Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie Flanders 1978 www. vvia. be

Атауы | Ұйым атауы | Ел / Аймақ | Құрылған | Веб-сайт
------- | -------- | -------- | -------- | --------
AIA | Өнеркәсіптік археология қауымдастығы | Ұлыбритания | 1973 | industrialarchaeology.org
AIPAI | Италияның өнеркәсіптік мұрасы жөніндегі итальяндық қауымдастығы | Италия | 1997 | www.patrimonioindustriale.it/sezioniregionali.shtm
APPI | Португалияның өнеркәсіптік мұрасы жөніндегі португалиялық қауымдастығы | Португалия | 1997 | www.museudaindustriatextil.org/appi
CILAC | Өнеркәсіптік мұраны зерттеу және бағалау жөніндегі ақпараттық және байланыс комитеті | Франция | 1979 | www.cilac.com
E-FAITH | Еуропалық өнеркәсіптік және техникалық мұра қауымдастықтары федерациясы | Еуропа | | www.e-faith.org
FIEN | Индустриалдық мұра федерациясы Nederland | Нидерланды | 1984 | www.industrieelerfgoed.nl
IHAI | Ирландияның өнеркәсіптік мұра қауымдастығы | Ирландия | 1996 | www.ihai.ie
IHTIA | Технология тарихы және өнеркәсіптік археология институты | АҚШ, Батыс Вирджиния университеті, Моргантаун | 1989 | http://www.as.wvu.edu/ihtia
JIAS | Жапонияның өнеркәсіптік археология қоғамы | Жапония | 1977 | jias.o.oo7.jp/index.html
LIMF | Latvijas Industriālā mantojuma fonds | Латвия | 1992 | (Ағылшын нұсқасы қолжетімді)
AIR | Румынияның өнеркәсіптік археология қауымдастығы | Румыния | 2007 |
PIWB | Patrimoine Industriel Wallonie Bruxelles | Бельгия | 1984 | http://www.patrimoineindustriel.be/en/piwb
SIA | Өнеркәсіптік археология қоғамы | АҚШ / Канада | 1971 | www.siaweb.org
Selskabet til Bevaring af Industrimiljøer | | Дания | 1979 | www.fabrikogbolig.dk/index.php
SGTI / ASHT | Швейцарияның технология тарихы және өнеркәсіптік мұрасы қоғамы | Швейцария | | www.sgti.ch or www.asht.ch
SIM | Svenska industriminnesföreningen | Швеция | 1989 | www.sim.se
TICCIH | Өнеркәсіптік мұраны сақтау жөніндегі халықаралық комитет | Халықаралық | 1978 | www.ticcih.org
TICCIH España | | Испания | 1999 | www.ticcih.es
TICCIH Germany | | Германия | | German TICCIH Ұлттық комитеті
TICCIH Mexico | | Мексика | 2006 | www.ticcihmexico.org
TICCIH Brasil | Бразилияның өнеркәсіптік мұрасын сақтау жөніндегі бразилиялық комитет | Бразилия | 2003 | www.patrimonioindustrial.org.br
TICCIH Australia | | Австралия | 2008 | TICCIH in Oz талқылау тобы
VVIA | Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie | Фландрия | 1978 | www.vvia.be

Анықтамалық материалдар

I. А. Жазбалар – веб-ге негізделген ресурс сайты.