Кіріспе

Балқандағы адамдар тобы Шопи немесе Шопи (оңтүстік славян: Шопи) - Балқандағы адамдар тобы қолданатын аймақтық термин. Шопи немесе Шопи халқының дәстүрлі мекендеген аймағы Шоплюк немесе Шоплук деп аталады. Өңірдің көп бөлігі Батыс Болгарияда, ал аз бөлігі Шығыс Сербия мен Шығыс Солтүстік Македонияда орналасқан, онда үш елдің шекаралары кездеседі. Шопилердің көпшілігі (Болгариядағылар, сондай-ақ Сербия 1919 жылы қосылған болгар аумақтарында) болгарлар ретінде, Сербияның 1919 жылға дейінгі аумағындағылар сербтер ретінде және Солтүстік Македонияда тұратындар этникалық македониялықтар ретінде танылады. Болгариядағы Шоплюктің шекаралары талқылануда, ең тар анықтама оларды София қаласының жақын маңына, яғни София аңғарына ғана шектейді. Ең көп қолданылатын шекаралар болгар фольклоры мен этнографиялық аймақтарымен жапсырылады және Орталық Батыс Болгария мен Сербиядағы болгар халқы тұратын аймақтарды қамтиды. Шоплюк тек сирек кездеседі, бұл ең кең анықтама (және осы жерде қолданылған) Солтүстік-Батыс Болгарияны қамтиды.

Атауы

Балқан зерттеулері институтының мәліметінше, Шоплук Сербия, Болгария және Солтүстік Македония шекарасындағы таулы аймақ болды, оның шекаралары өте бүктелген, Сербияда Шоп термині әрқашан таулы жерлерді білдіреді. Шоплюк болгарлар арқылы Болгарияның шекаралық жерлерін атаған, тұрғындары Шопи деп аталатын. XX ғасырдың басына дейінгі кейбір Шоплюк зерттеулеріне сәйкес, "Шопи" атауы жергілікті тұрғындар, көбінесе малшылар, негізгі құралы ретінде қолданған таяқтан шыққан. Бүгінде де Болгарияда ағаш таяқтың бір атауы - "сопа".

Еуропалық саяхатшылар мен этнографтар 1878 жылға дейін

1878 жылға дейін шоптықтарды ғана емес, торлақтарды да болгар ретінде ғана емес, басқа жолмен анықтаған еуропалық этнограф, зерттеуші немесе саяхатшы болған жоқ. 1502 жылы Феликс Петанчич есімді далматиндік саяхатшы бұл аймақтағы бірнеше жерлерді, соның ішінде Вакарел, София және Пиротты болгарлар мекендеген деп анықтады және "турлықтар мен болгарлар мекендейтін" Нисса (Ниш) қаласында "Болгарияның соңы" деп белгіледі. 1578 жылы Константинополден Орталық Еуропаға саяхаттап келген неміс протестант теологы Стефан Герлах жол бойындағы келесі болгар қалалары мен ауылдарын сипаттады: "Ведрено" (Ветрен); "Ихтимон" (Ихтиман), түрік пен болгар аралас халқы бар; Казиджэм (Казичен), болгар ауылы; София, болгар, грек, түрік, еврей және рагусандар тұратын үлкен қала; Драгоманли (Драгоман), кішкентай, таза болгар ауылы; Димитровград, болгар ауылы; Пирот, негізінен түрік, болгар азшылығы бар; Курушме (Белаче Паланка), таза болгар ауылы және, ақырында, Нисса (Ниш), онда тек бірнеше христиан, олардың көпшілігі сербтер өмір сүрді" өйткені Сербия мен Болгария осы жерден аяқталады ". 1583 жылы Константинополден үйіне қайтып келе жатқан тағы бір неміс, Вольф Андреас фон Штайнах, Ништің батысында болгарлар мен сербтер арасындағы шекараны белгіледі. 1621 жылы тағы бір саяхатшының, француз дипломаты Луи Дешейестің, барон де Курмеминнің журналында да осылай болды, ол шекараны "жергілікті тұрғындар" көрсеткенін атап өтті. 1590 жылдары Австриялық дәріханашы Ханс Зайдель Софиядан Нишка дейінгі жол бойында жүздеген болгар ауыл тұрғындарының кесілген бастары туралы жазды. 1664 жылы ағылшын Джон Берберри Бела-Паланда бірнеше болгар әйелінің компаниясының алдына тұз қосылған майды лақтырып жібергенін байқады (бәлкім, оларға аман-есен сапар тілеген шығар). 1673 жылы тағы бір австриялық саяхатшы Ханс Хёнце Пиротты "Барлық Болгарияның басты қаласы" деп сипаттады. Он жылдай өткен соң, итальяндық әскери маман австриялық қызметтегі Луиджи Фердинандо Марсили Драгоман, Калотина және Димитровградты "болгар ауылдары" деп сипаттады. Сербтер мен болгарлар арасындағы этнографиялық шекараны Нишке қойған басқа саяхатшылар арасында 1631 жылы неміс Джордж Кристофф фон Нейцшиц; 1665 жылы Австрия дипломаты Пол Таффнер, Ұлы Портадағы елшілік құрамында; 1723 жылы Киелі Рим императоры Карл VI-нің бұйрығымен Константинополге миссияға жіберілген неміс дипломаты Джерард Корнелиус фон Дон Дрич; 1789 жылы армян географы Хугас Инджейян және т.б. және т.б. 1700-ші жылдардың аяғындағы бірнеше карталар Сербия мен Болгария арасындағы шекараны Ниш айналасына, кейде батысқа, кейде шығысқа орналастырады. 1841 жылы Болгарияны аралап жүрген кезде француз ғалымы Жером Адольф Бланки Ниш пен София санжактарының тұрғындарын болгар деп сипаттады. Автор Ниш тұрғындарын болгар деп, Ниш көтерілісін (1841) болгар көтерілісі деп атады. Еуропалық Түркияда саяхаттаған кезінде француз геологы Ами Буе сербтер мен болгарлар арасындағы шекараны Ништің солтүстігіне қарай орналастырды және Ниш, Пирот, Лесковац, Бела Паланка, Димитровград, Дупница, Благоевград, Радомир, София және Этрополь қалаларын болгар деп анықтады. Ол сондай-ақ Пироттың айналасында 200 болгар ауылы бар екенін және Нишауадан Димитровградқа дейінгі Нишава бойында 60-80 мың болгар тұратынын айтты. Танзимат реформаларының басталуымен және 1839 жылы Осман империясының Еуропаға ашылуымен Балқан Еуропалық Түркияның тұрғындарын зерттегісі келген көптеген еуропалық этнографтар, лингвистер мен географтарды тартты. Балқанның жалпы он бір негізгі этникалық картасы 1842 және 1877 жылдар аралығында шығарылды: 1842 жылы словак филологы Павел Йозеф Шафарик, 1847 жылы Ами Буэ, француз этнографы Гийом Лежан, 1861 жылы ағылшын саяхат жазушылары Георгина Мюр Маккензи мен Паулина Ирби, 1867 жылы орыс этнографы Михаил Миркович, 1867 жылы чех фольклористи Карел Яромир Эрбен, 1868 жылы неміс картографы Август Генрих Петерман, 1869 жылы танымал неміс географы Генрих Киперт, 1876 жылы британдық картограф Эдвард Стэнфорд, француз темір жол инженері Бианкони және австриялық дипломат Карл Сакс, үшеуі де 1877 жылы. Бьянкони мен Стэнфорд карталарын қоспағанда, барлық Фракия, Македония және оңтүстік Албанияны этникалық грек ретінде бейнелеген және жалпы алғанда грек жақтауына ие деп сипатталған, қалған тоғыз картаның барлығы Серб-болгар этностық шекарасын Тимок бойымен, содан кейін Ништің солтүстігінде және соңында Шар таулары бойымен белгілейді, осылайша бүкіл Шоплюкті болга...

Сербияның талабы

XIX ғасырдың ортасына дейін сербтер Шопи мен Торлакты серб деп санамаған. Сербия жазушысы және премьер-министрі Димитрие Давидович 1821 және 1848 жылдары жарияланған "Сербтер мекендеген аумақтар" картасында Торлак немесе Шоп тілінде сөйлейтін аймақтарды қамтыған жоқ, сондай-ақ оларды 1848 жылғы Сербия халқының тарихында атаған жоқ. Сербтер мен болгарлар арасындағы шекара карташы Констант Дежардиннің 1853 жылғы серб тілінің таралуы картасында да көп өзгерген жоқ. 1852 жылы серб филологы және тіл реформаторы Вук Караджич торлақтар таза сербше де, таза болгарша да сөйлемейтінін айтып, олардың қысқа және дәл анықтамасын берді. Алайда, мұның бәрі Илия Гарашаниннің Сербияның барлық оңтүстік славяндарды Сербияның билігімен біріктіруге тырысатын серб ұлтының ұлттық жоспары Начертаниемен өзгерді. Начертание Сербияның Балқандағы "Пьемонт" сияқты рөлін және барлық қоршаған славян халықтарын сербтік ұлттық идеологиямен ілімдеу арқылы ортағасырлық Сербия империясын қалпына келтіруді көздеді. Бұл жоспар негізінен барлық оңтүстік славяндарды ассимиляциялауды ұсынғандықтан, ол 1906 жылға дейін құпия сақталды. 1867 жылы Сербия Шоплук пен Македонияда серб мектептерін ашу үшін үлкен науқан бастады, оның ішінде Торлак тілінде сөйлейтін аймақтар ерекше назарға алынды. Сербияның басты бәсекеге қабілеттілігі мұғалімдердің жалақысына субсидия беру, ал экзархат мектептерді өз қауымдарының мүшелік жарналарымен қаржыландырады. Пирот сияқты кейбір қалалар сербтердің мектеп құруға деген әрекеттерін бірнеше рет тоқтатқанмен, шекараға жақын орналасқандықтан және Сербиядағы көптеген босқындар болғандықтан, Ниш пен Лесковац бірнеше жыл ішінде сербтердің үгіт-насихаттарына бой алдырды. 1870-ші жылдардың басында Ниш епархиясы Болгария экзархатының тек атауы бойынша ғана бөлігі болды; барлық болгар мектептері жабылып, халық сербтің жеке басын қабылдады. Берлин конгресінде серб дипломатиясы Ұлы державалардың қарама-қайшылықты мақсаттарын шеберлікпен шеше алды және Нови-Пазар санжағына Аустрия-Мажарстанның пайдасына өз талаптарын тастап, Ниш пен Лесковацты ғана емес, сонымен қатар Вранжеді және тіпті болгарлық Пиротты да жеңуге қол жеткізді. Осыған байланысты Феликс Каниц 1872 жылы қала тұрғындары түріктерден тез босатамыз деп ешқашан ойламаған болар еді, бірақ олар қайтадан шетелдік билік астында қалады. Болгария мектептері жабылып, болгар епискобы шығарылғаннан кейін, Пироттағы болгарлардың көп бөлігі қаладан шығып, София, Димитровград, Видин және т.б. қалаларға қоныс аударды. Бұл жетістік серб ғалымдарын өз талаптарын Торлактардан тыс кеңейтуге және тіпті шоптарды (Шопови деп те аталады) серб этносының кіші тобы ретінде көрсетуге талпындырды, оларды болгарларға қарағанда сербтерге жақын деп суреттеді. Мысалы, серб этнографы Йован Цвижич 1919 жылы Париж бейбітшілік конференциясында зерттеу жүргізді, онда ол Шоплюкті үш топқа бөлді: сербтер, аралас халық және болгарларға жақын топ. Алайда, оның 1909 және 1913 жылғы екі картасында болгарлар мен сербтердің шекарасы мемлекеттік шекара бойымен белгіленгендіктен, оның талаптары Сербияның Болгарияға қарсы аумақтық талаптарын ақтауға арналған саяси маневрден басқа ештеңе ретінде қарастырылмаған. А. Белич пен Т. Георгиевичтің айтуынша, 1919 жылы Шопилер серб тектес болгар халқының аралас тобы болды. Олардың айтуынша, серб этнографиялық тобы шекарадан шығысқа қарай Брегово Кула Белоградчик Искрец сызығына дейін, одан Радомирге және Кюстендилдің шығысына қарай орналасқан; осы шекарадан шығысқа қарай серб халқы болгар элементімен араласып, Искар жағалауларына және оны Ихтиманмен байланыстыратын сызыққа дейін жеткен. Сол сияқты, болгар лингвистикасы енді сербтердің торлакий диалектілерін болгар тілі деп атамайды. Олар болгар диалектілерінің атласына және оған іргелес картаға енгізілген болса да, атлас пен картада болгар диалектілерінің тарихи таралуы көрсетілген, яғни болгар диалектілері тарихи түрде қайда айтылған. Изоглостар қазіргі деректерден гөрі 19 және 20 ғасырдың басындағы жазбаларға негізделген, сондықтан Банат пен Бессарабиядағы Трансдунайлық қоныстанушылар диалектілері алынып тасталған. Македония Югослав Республикасы құрылғаннан кейін және 1940 жылдары жеке македон тілінің кодификациясы кезінде Шоплюктің екіжақты бөлінісі үшжақты болып кетті. Осылайша, қазір болгар, серб және македониялықтар ретінде танылатын және болгар, серб және македониялық де�...

Фоналогия

Шопскийдің көпшілігінде (бұлардың бәрінде емес) стандартты болгар тілінің (борынгы болгар тіліндегі үлкен юс) немесе ер) баса айтылған "ъ" дыбысы орнына немесе (можа) қолданылады. Мысал: Шопский моя/мойо маж ме лаже (можа/можо maž me laže), че одим навонка (če odimonka nav) vs стандартты болгар моят муж ме лъже, ще ходя навън/ка) (mojǎt mǎž me lǎže, šte hodja navǎn/ka), (күйеуім маған өтірік айтады, мен шығып келемін). Алайда бұл үлкен yus немесе yer үшін бар Солтүстік-батыс болгар диалектілері үшін де, үлкен юс немесе ер үшін бар Болгарияның Солтүстік-батыс диалектілері мен Сербиядағы Торлак диалектілері үшін де емес.

Морфология

Ерлік есімдердің нақты етістігі әр түрлі. Пирдоп, Ботевград және Ихтиман диалектілерінде ол а (а) болып табылады. Мезорегионның қалған бөлігінде ол солтүстік-шығыс Болгариядағыдай (Моэзиялық диалекттер мен стандартты македон тілінен айырмашылығынша, ол о (от) болып табылады. Мысалы: otivam u grado (отивам у градо) және стандартты болгар тілі otivam v grada (отивам в града), "Мен қалаға бара жатырмын" Өткендегі пассивті қатысушының аяқталуы қатысушыға байланысты әр түрлі болады, мысалы, "үйленген" үшін Солтүстік-батыс болгар тілдерінде, болгар тіліндегі Киустендил диалектісі мен Малешево Пирин диалектісі және Сербиядағы Тимок Лузница диалекті стандартты болгар тілінде сияқты en / jen ( ен / йен), яғни "женен", ал София, Тран, Дупница және Элин Пелин диалектілерінде стандартты македон тілінде сияқты t ( т), яғни "женет" қолданылады. Басқа жағдайларда, en/ jen ( ен/ йен) - бұл өңірдің орталық және оңтүстік бөліктеріндегі ең жақсы аяқталу, өйткені оңтүстік болгар тілінің көпшілігі, яғни Руп диалектілері, сондай-ақ стандартты серб және македон тілдері. Мысалы: Shopski gle'dah (гле'дах), gle'dal (гле'дал) және стандартты болгарша 'gledah ('гледах), 'gledal ('гледал), "[Мен] қарап тұрдым; [ол, ол, ол] қарап тұрды"

Басқа ерекшеліктері

/x/ дыбысы жиі алынып тасталады. Бұл әсіресе Шопскиймен байланысты болса да, бұл болгар тілінің ауылдық диалекттерінің көпшілігіне тән. Мысал: Shopski леб (leb), одиа (odia) және стандартты болгар хляб (hljab), ходиха (hodiha) (тостаған нан, олар барды)

Мәдениет

Шопи халқының ерекше және ерекше фольклоры бар. Шопидің дәстүрлі ерлер киімдері ақ түсті, ал әйелдер киімдері әртүрлі. Ақ киімдер батыс Шоплюкте орналасқан. Олардың бас киімдері де ақ және биік (гугла деп аталады). Дәстүрлі түрде Кюстендил аймағындағы Шопи киімдері қара түсті және оларды Чернодрешковцы Blackcoats деп атайды. Кейбір шопе әйелдері литак деп аталатын ерекше түрдегі сукман киеді, ол қара түсті, әдетте алжапқышсыз киіледі және шымның мойыны мен түбінде алтынмен, көбінесе алтын түстес палитралармен әшекейленеді. Күлгін өнер жақсы дамыған және өте консервативті. Егіншілік - дәстүрлі негізгі кәсіп, мал шаруашылығы екінші орында. Ортасында от жағы бар дәстүрлі Шап үйі тек кейбір шалғай ауылдарда сақталып қалды, ол Орта болгар үлгісіне ауысты. Даладағы ауылдар үлкен, ал биік жерлердегілер біршама артта қалып, дәстүрлі түрде жалғыз отбасылар (задруга) тұрады. Овчи, энчи және джане әріптерімен аяқталатын жер атауларының ерекше көп болуы задруганың XIX ғасырдан кейін де сақталғанын дәлелдейді.

Көркемдік мәдениет

Музыкалық жағынан Шопидің күрделі фольклоры бар, оның ішінде ерлік эпосы мен әзіл-сықақ маңызды рөл атқарады. Шопилер болгар билерінің әсіресе жылдам және қарқынды нұсқаларын ойнағанымен танымал. Гадулка, кавал және гаида - халық аспаптары, сондай-ақ екі бөлімді ән айту кең тараған. Шағын секундтық интервалдар Шахты музыкасында жиі кездеседі және диссонантты болып саналмайды. Екі өте танымал және танымал фольклорлық топтар - Подуенский Баби және Бистришки Баби - Подуен және Бистрица ауылдарының әжелері.

Ас мәзірі

Болгарияның атақты тағамдары - Шопска салатасы. Салатты 1955 жылы "Balkantourist" мемлекеттік туристік агенттігі болгар туристік брендінің бірегей түрін танымал ету мақсатында жасаған. Сондықтан оның Шопимен де, Шоплюкпен де байланысы жоқ.

Әлеуметтік

19 ғасырда Видиннің айналасында 20-30 жастағы әйелдің 15-16 жастағы еркекпен бірге болуы жат нәрсе емес еді.

Шопи әдебиетте және анекдоттарда

Шопи әсіресе София маңындағылар өрескел және өзімшіл адамдар ретінде кең таралған (әрине, негізсіз) беделге ие. Олар консервативті және өзгеріске төзімді болып саналды. Олар туралы көптеген мақал-мәтелдер мен анекдоттар бар, олар Болгарияның барлық басқа аймақтық топтарына қарағанда көбірек. Аймақтың көрнекті жазушысы - Элин Пелин, ол диалектте бірнеше күлкілі әңгімелер мен өлеңдер жазды, сонымен қатар өзінің әдеби шығармашылығында Шоплюктегі өмірді суреттеді.

Анекдоттар мен мақал-мәтелдер

"Искар өзенінен гөрі терең, Витоша тауынан биік ештеңе жоқ". (От Искаро по длибоко нема, от Витоша по высоко нема!) деп атаған. Бұл мақал-мәтел Шахтың кейіпкерінің бір қырын мазақ етеді, атап айтқанда, ол ешқашан үйінен алыс сапарға шықпаған. Бірде дүкенге барып, зоопаркта жирафты көрді. Ол таңғалып қарап: "Ондай жануар жоқ!" - деді. (Е, те тако животно нема!) Сондықтан ол шындықты өз көзімен көрсе де, оны мойындаудан бас тартады. Бірде бір дүкенші қалаға барып, дүкенде хош иісті сабын бар екенін көріп, оны жеуге болады деп ойлап, бір данасын сатып алды. Ол оны жей бастады, бірақ көп ұзамай аузы көбікпен толды. Ол: "Аққалдың көбігі болсын, болмасын, ақшаға түседі, мен жеймін", - деді. (Кіріңіз, көрінбеңіз, мен оны жеймін деп ойладым.) Ақша жұмсалғанда тіпті жағымсыз нәрселерге де төзу керек. Ысқақ өзенінің ойысы қалай пайда болды? Ежелгі заманда София аңғары таулармен қоршалған көл болған. Ежелгі Шопилер балықшылар болған. Бірде олар қайықта балық аулап жүргенде, бір балықшы ауын судан түсіру үшін көлге еңкейіп алды. Бірақ қайық Балқан тауларының беткейіндегі жақын маңдағы жартастарға қарай жүзіп бара жатты. Нәтижесінде, дүкен оның басын таспен соққылап, бүкіл тау екіге бөлінді. Көл ұшып шығып, ойыс пайда болды. Бүкіл Болгарияда Шопидің басы ағаштан жасалған (дървена шопска глава, dǎrvena šopska glava) деген сөз бар, яғни олар тым батыл. Румынияда болгарлар туралы осындай сөз бар. Бірде үш шопи Витоша тауының басына көтерілді. Өзенде қалың тұман болғандықтан, олар мақта деп ойлады. Олар төмен секіріп, құрып кетті. Бұл үш нәрсені көрсету үшін: Шопилер өте ақылды емес; Витоша өте биік; және, маңызды нәрсе ретінде, Витошаны Батыс Болгарияның биік жазықтары мен аңғарларын жамылған төменгі бұлттардың үстінде көру жиі кездеседі; бұл температураның инверсиясы. Шопидің өсектелуіне тағы бір мысал: бірде, жаздың ортасында Шопи өте қалың пальто киіп жүрді. Ол: "Жоқ, бұл өте ыстық емес пе?" - деп сұрағанда, "Жоқ, бұл пальто емес, ауа райының әсерінен", - деп жауап берді. Шопидің жақсы сарбаздар екендігі белгілі болған, алайда "Шопи тек шайқас алаңынан үйінің төбесін көре алса ғана шайқасады" деген мақал бар. Бұл мақал Шопидің өзімшілдігін көрсетуді қалайды, бірақ олардың консервативтілігіне, сыртқы әлемге қызығушылықтың жоқтығына назар аудара алады. Кейбір Шопапа малшылары 40-50 жыл бойы Витоша тауындағы жайылымдарынан 1930 жылдары бірнеше шақырым жерде орналасқан София астанасының 80 000-нан 300 000-ға дейін өскенін, жаңа ғимараттар мен саябақтардың пайда болғанын байқаған, бірақ қалаға барып көруге ешқашан қызығушылық танытпаған. Болгарияның басқа бөліктерінде Софиядан келген барлық жергілікті тұрғындарды "Шопи" деп атайды, бірақ қала халқының көпшілігі шынайы жергілікті азшылықтың ұрпақтары емес, басқа өңірлерден келген көшіп келушілер. Сонымен қатар, Болгарияның басқа бөліктерінде дүкен үшін "Шопар" және "Шопаризм" деген әзіл түрін ыдырайтын, ескірген немесе бастапқы жағдайлар үшін (АҚШ-тағы "Хиллбилли" терминінің қолданылуына ұқсас) қолданылады. Шын мәнінде, "шопар" сөзі болгар тілінде "жас шошқа" дегенді білдіреді және оның Шопимен ешқандай байланысы жоқ. Бұл сөз үйреншіктілікке қатысты қолданылған, өйткені шошқа - шошқаның жақын туысы. Шопи туралы айтылған сөздер қазіргі заманда қолданылмайды. Болгарияның коммунистік кезеңіндегі халық арасында кең тараған мынандай сөздер бар: Егер бензин бағасы 100 долларға дейін көтерілсе де, мен әлі де өз көлігімді айдаймын. Егер бағасы бір пенниге дейін төмендесе де, мен оны сатып алмаймын. Мен өз үйімді өртеп, көршімнің қорасына өр өртеп жіберемін. Олар маған лайықты жалақы төлейді деп ойлайды, мен жұмыс істеп жатырмын деп ойланам (бұрынғы КСРО-да да жиі кездеседі). Мен артымда ештеңе жоқ деп ойлаймын, айналама қарап ештеңе жоқ деп ойлаймын, мен бірдеңе бар деп ойлаймын. Бір саяхатшы ауыл алаңында отырған екі Шопиді кездестіреді. Стамбулға бара жатқанда ол бірінен ағылшын тілінде жолдама сұрады. Шопи аузынан сыңғырлап, басын шайқады, түсінбеймін. Саяхатшы француз, неміс, орыс, испан және басқа тілдерде бірдей сұрақ қоюға тырысты, бірақ нәтиже бірдей болды. Ашуы келіп, жолшыл дұрыс емес бағытқа бет алды. Екінші Шопи осы көріністі көріп, досына: "А, мына кісі қаншама тіл біледі, ал сен олардың ешқайсысын білмейсің", - деп жылады. Алғашқы Шопи: "Оның не пайдасы бар?" - дейді.

Құрметтер

Антарктидадағы Шопский шығанағы Шоп аймағының атымен аталған.