Кіріспе
Корнуоллдағы өзен, Англия. Фуэй өзені (/audio=En uk Fowey.ogg/'/f//ɔɪ/ FOY';) – Ұлыбританияның Англиясындағы Корнуоллда орналасқан өзен. Ол Фуэй бұлағынан (алғашқыда Фуэй өзенінің қайнар көзі деген мағынада) Бодмин Моордағы Браун Виллиден солтүстік-батысқа қарай шамамен 1.6 километрдей жерде бастау алады, Дозмари Пул мен Коллифорд көлінен бастау алатын оның салаларынан алыс емес, содан кейін Лангидрок үйі, Рестормель қамалы және Лоствитиел қалаларынан өтеді. Миллтауннан төмен қарай кеңейіп, Фуэйде Англия арнасына құяды. Өзеннің сағасы Узель деп аталады (аулау орны деген мағынада). Үлкен кемелермен өзеннің соңғы 11 километрік бөлігін жүзуге болады. Фуэй мен Бодинник арасында паром қызметі істейді. Өзен бойымен жоғары қарай алғашқы жол Lostwithiel қаласында орналасқан. Өзеннің жеті саласы бар, олардың ең ірісі – Леррин өзені. Даблбоис пен Бодмин Парквей теміржол станциясы арасындағы Фуэй аңғары Глинн аңғары (терең орманды аңғар деген мағынада) деп аталады. Аталған аңғардан A38 тас жолы мен теміржол желісі (1859 жылы Корнуолл теміржолы салған) өтеді. Бұл учаскеде теміржол сегіз тас виадук арқылы жүреді.
The River Fowey (/audio=En uk Fowey. ogg/'/f//ɔɪ/ FOY'; ) is a river in Cornwall, England, United Kingdom. It rises at Fowey Well (originally , meaning spring of the river Fowey) about 1 mile (2 km) north west of Brown Willy on Bodmin Moor, not far from one of its tributaries rising at Dozmary Pool and Colliford Lake, passes Lanhydrock House, Restormel Castle and Lostwithiel, then broadens below Milltown before joining the English Channel at Fowey. The estuary is called Uzell (, meaning howling place). It is only navigable by larger craft for the last 7 mile (11 km). There is a ferry between Fowey and Bodinnick. The first road crossing going upstream is in Lostwithiel. The river has seven tributaries, the largest being the River Lerryn. The section of the Fowey Valley between Doublebois and Bodmin Parkway railway station is known as the Glynn Valley (, meaning deep wooded valley). The valley is the route of both the A38 trunk road and the railway line (built by the Cornwall Railway in 1859). The railway line is carried on eight stone viaducts along this stretch.
Тарих
Дониарт (Дониерт) немесе Дунгарт (875 жылы қайтыс болды) – Корнуоллдың соңғы тіркелген королі. Ол Король Дониерт тасына жазылған жазудағы «Дониерт» деп саналады, бұл Корнуоллдағы Сент-Клир приходында орналасқан тоғызыншы ғасырға жататын крест тіреуі, алайда жазуда оған ешқандай лауазым берілмеген. «Камбрий жылнамаларында» оның 875 жылы суға батып кеткені айтылған. Оның өлімі жазатайым оқиға болуы мүмкін, бірақ Ирландияда ол викингтермен ынтымақтастығы үшін жаза ретінде тіркелген, викингтер Батыс саксондықтарын мазалап, 876 жылы Экстерді қысқа мерзімге басып алған, бірақ кейін Альфред Ұлы оларды жеңіп шығарған. Филип Пейтон оның Король Дониерт тасының жанындағы Фуэй өзенінде суға батқанын көзге елестетуге болатынын айтады.
Геология және гидрология
Фуэй өзенінің жоғарғы ағысы көбінесе сортаңдықтармен сипатталады, одан кейін орман және шаруашылық жерлерге, басым түрінде мал өсіруге ауысады. Бұл жайылымдық жерлердің 63,6%-ын, орманның 18,3%-ын және егістік жерлердің 10,7%-ын құрайды. Қалған 7,5%-ның ішінде 2,6%-ы қалалық және құрылыс аймақтары, 2,5%-ы таулы, бұталы және батпақты жерлер, ал қалғаны ішкі сулар болып табылады. Фуэй өзенінің су жиналатын алабы Бодмин-Мурдағы граниттен (ішінара каолинделген), девон кесектері мен құмдақтарынан, торф және аңғарлық қиыршық тастардан тұрады. Голита шарлауының төменгі ағысындағы орманның бір бөлігі Ұлттық табиғат қорығы (NNR) деп белгіленген және Draynes Wood ғылыми-зерттеу арнайы қорғалатын аумағына (SSSI) кіреді. Осы жерде өзен шатқал арқылы ағып өтеді және бауыр, мүк және лишай сияқты "төменгі сатыдағы өсімдіктер" үшін ерекше маңызға ие. Голита (Goleetha деп айтылады) – корн тіліндегі "кедергі" деген сөзден шыққан. Саябақтағы тұрақтан өзен бойымен серуендеуге арналған жол бар. Голита шарлауы – Уиль Виктория мыс кенінің орналасқан жері.
Демалыс
Фууи аңғарының жоғарғы бөлігі Корнуоллдың ерекше табиғи сұлулық аймағының Бодмин Мур аймағында орналасқан, сондықтан көптеген саяхатшылар, демалыс жасаушылар және туристер қызығушылық тудыратын жерлерді аралайды. Өзен бойында және қалаларды қоршаған ауылдық жерлерде жаяу серуендеуге арналған әдемі орындар мен арнайы жолдар бар; Бодмин Мурдың көп бөлігі 2000 жылғы Ауылдық және Жолдар құқығы туралы заңға сәйкес "ашық қолжетімді" деп белгіленген. Фуэй өзені табиғи портының арқасында қайық жүзумен әйгілі. Бұрын бір маусымда 7000-ге жуық яхта келген. Өзеннің барлық бөліктерінде каяктермен және каноэлермен жүзіледі: саздықтың жоғары жағындағы тасымал бөліктерінен бастап, сағаға дейін. Фоуиде тамаша жергілікті теңіз жабдықтары дүкені бар. Фуи өзенінде көптеген балықтар ұсталады, сондықтан көптеген балықшылар тамаша балық аулау мүмкіндігін пайдалануға келеді.
Паромдық қызметтер
Фуэй мен Полруан арасындағы жолаушылар және велосипед паромдары жыл бойы жүзеді. Фуэйден Бодинникке дейін – Фуэй мен Бодинник арасындағы тар шығанақты кем дегенде 14 ғасырдан бері паром кесіп өтеді. Бүгінде Бодинник сырғанағы мен Фуэйдегі Каффа Милл сырғанағы арасында жыл бойы жүретін көліктік паром бар. Фуэй мен Мевагиссиге жолаушылар паромдары – Уайтхаус сырғанағынан кесте бойынша жазғы қызмет көрсетіледі. Саяхат уақыты шамамен 40 минутты құрайды. Ол Хелиганның жоғалған бақтарына барудың балама жолын ұсынады, саяхатыңызды жаяу немесе таксимен аяқтауға болады.